—-— 

——— 


Cap. T. 
"Aqua tín- 
guntur ber- 
barum [uc- 
00. 
LIB. V. MIRACU 
CAP 
LA AQUARUM. 
Ü'TAE 
295 
(De Colore, Sapore, Odore, Mepbiti in nonnullis Fontibus "T hermifque elucefcentibus. 
Nnumeraliles infunt aquis colorum differen- 
tie, quarum quidem differentiz uti ma- 
nifeftz funt, ita non nimium iisimmo- 
rabimur, przfertim cum hoc argumentum 
tum in precedentibus , tum in Hetruria no- 
ftra, fat fuperque difcufferimus. Quis ne- 
Ícit, aquas eum [fufcipere colorem cuju[modi 
fuerit fodina feu cuziculus per quem fluxerint. 
Poteft autem a/veu5 per quem aqua fluit z7;- 
Lus modis confiderari, velin genere vegeta- 
bili, vel mineralium, aut metallicorum fuc- 
corum. Primi generis aquz tinguntur her- 
barum arborumque fuccis. Exempli gratia, | 
4quas ad quas Alnus copiofa feetura luxu- 
riat, rufo feu potius colere lixivii tingi vide- 
mus. $i herbas alluant, ut Chelydoniam, 
Chryfanthemum aliafque fimiles , croceo 
colore imbui ; fi terram albam , candidam 
five cretaceam allambent, Zaífeo colere 
fluent; fi perrubricam fluxerint, raro colo- 
reinficientur; fiper ochram, fandaracham, | 
flavo colore ; fi per eruginofa loca, viridi mi- 
Ícebuntur colere; & ficde caeteris metallicis| 
füccis,uti faprà docuimus. Sed experimen-| 
to dicta comprobemus. | 
EXPERIMENTUM. | 
Sit Concha B. A , cujus concavo canaliculi 
CDEFGHIK inferantur,quos diverfis co- 
lorum pulveribus prius impleas, id eft, C ru- 
bro, D flavo, E cetuleo, F fufco, G cinereo, 


H viridi , I candido , K nigro colore im-| 
vero tenuiffimis tantüm vaporibus haliti- 
bufque mineralium tingantur , vel calore 
tantum fine ulla miftura effervefcant ; tunc 
colore aquz naturali , id eft, impide, clarg, 
& pellucidz egeruntur. Atque hoc quidem 
nullam difficultatem habet : quare ad alios 
reconditiores effectus progrediamur. 
Quzritur itaqueprimo, cur mare ex monte 
aliquo intuentibus tantam colorum diver fttatem 
puniceum , in alia flavum,in alia nunc viride 
comparere videbis. Dico hujufmodi co/o- 
res minim reales aut ex mixtura ortos, fed 
apparentes tantüm effe (uti in Arte noflra 
Lucis 9 Umhre amplé demonftravimus),vel 
ex diverfa nubium montiumque reflexio- 
ne, tum potiffimum ex fundi maris varia 
difpofitione contingere. Ubi enim mare 
profundiffimum eft, ibidem ware nigrum & 
veluti piceum ; fi viridi algarum pullulatio- 
ne fundus maris niteat , viride ; fi rubris la- 
pillis atque arena fcateat, rarum effe vide- 
bitur. 
Hoc pacto in prima Batavorum naviga- 
tione ad mare Magellanicum , non procul 
aboftio fluvii eZa P/ata , cum mare prorfus 
fanguineo colore tinctum obfervantes , di- 
mifía fitula hauftam aquam exactius infpe- 
xiffent, innumerabilem vermiculorum rubi- 
cundorum multitudinem aquis mixtam de- 
prehenderunt , qui manu excepti , pulicum 
inftar hinc inde faltabant, unde & marznos 
pulices appellarunt ; putant-quidam illos à 
balznis certoanni tempore evomi; alii pro- 
venire dicunt ab ihfinitaparvorum cancro- 
rum copia, qui in dicto maris tractu ftabu- 
lantur, &uti rubri colorisfunt, ita mare re- 
mote afpicientibus fanguineo colore imbu- 
tum Si bibeht 
Alibi Oceazus totus viridis cernitur , ob 
multitudinem herbz, quàm Sargafo vocant, 
pleantur. Hoc peracto, cogcba aqua fontana | quà mare cooperitur ad multa millia millia- 
impleatur ad fummum, &aqua exitum quz- 
rens per canaliculos exiens , coloreunicui- 
que canaliculo proprio tingetur. Videbis| 
itaque per C aguam rubro colore , per D fla- 
vo, per E cerzleo, per F fufco,per G cinereo, 
per H viridi, per I candido, per K denique 
aquam zzgro colore tinctam exituram. 
Idem in Subterraneis locis fieri exiftimes 
velim , in quibustibi imaginare Hydropbyla- 
cium A B , quod per diver[os diverfis mine- 
ralibus inftructos canalesíefe exonerat. Di- 
co aquam quidemin fui Hydrophylacii 
fonte puram & fimplicem , mox tamen ubi 
dictos canales diverficolorum mineralium 
venis refertos fubierit, differentes colore , fa- 
pore , odoreque fontium [pecies ad extra przbi- 
turam. Atque hoc plerumque fit, quando fu£- 
flantiam corpoream terrarum participant 5 fi 
riorum , de qua herba cum alibi egerimus, 
híc ea repetenda non duxi. 
Fiunt preterea nonnulle agquz vel ex ero- 
|fione metallorum cerz/ez, vel ex contagio- 
ne quadam virides pro mira Subterranei 
ignis attemperatione , apparent. Eftenim 
calori ita comparatum utfubinde ex cand;- 
dis rulentes efficiat fuccos, ex rubentibus fla- 
vos, ex flavis virides, aut nigros ; non fecus 
ac ex pituita dulci fit fanguis , ex fanguine 
bilis flava, ex flaya viridis aut atra, per gra- 
dus quofdam coloris adaucti , dum ex co- 
&ione videlicet in exceffum caloris, & ex 
hoc in aduftionem procedit. Patet & hoc 
in diverfis fuccini fpeciebus , albi , flavi, nigri, 
quarum prior moderato calore in album, al- 
tera ex albo in flavam intenfione caloris, ex 
flavo nigrum aduftivo calore producitur. 
Atque 

Diverfitas 
colorum in 
maris fuper» 
oflentet ? In alia enim parte rerum ; in: alia feie appa- 
Tentium.- 















