












» 255 
SeGYIV. Atque hzc eft ratio, cur flumina Co fontes 
Jubinde colorem. nativum mutent , videlicet 
ob variorum aliorum fluminum , quz ali- 
quod flumen intrant, confluxum , quz cum , 
ex diverfis mineralibus originem fuam fu- | 
mant, ita acquifitam tincturam majoribus 
fluminibus quz intrant, communicant, ma- 
ximé poft ingentia imbrium diluvia, qui- 
bus aqua variis terreftrium glebarum tin- 
&uris imbuta , magno onere fefe in aliud | 
flumen evolvit ; unde primó turbida red- 
duntur flumina , & deinde fubfidente limo, ; 
fpiritus minerales, qui remanent , vario | 
limpidam aquam colore &fapore inficiunt: | 
Hypanis faluberrimus hauftu f/uvius , Plinio | 
tefte amari[fmus fit , poft admiffam amaris- | 
fimi fontis, quem Exampeum vocat , fcate- | 
bram. Sed jam ad miracula fontium propius 
accedamus. 
Plinius. 
SNP 
De Foute Solis. 
Arat Plinius lib.II, c. xo3 , apud Tro- 
glodytas Fontem Solis effe, qui circa me- 
ridiem maximé frigidus, mox paulatim te- 
pefcere incipit ufque ad medium notis , quo | 
fervore & amaritudine zwfoffatar. Si vera. 
funtquz Plinius dicit, ego rationem ejus Sub- i 
zerraneorum meatuum conflitutioni facile ad- | 
fcriberem ; quorum przer aqua dulci peren- | 
nis fluxus , per appropriatum fibi canalem, 
viifitwl vti ceteri fontes dulces, zmpletur : alter ex 
FonisS9l* Qce45 longo viarum tractu ductus , & igni- 
bus fubterraneis calefactus , conftituta hora 
fefe in eundem fontem exonerat ; quoniam 
vero hujufmodi canalis aqua à fluxa (9 re- 
fluxu maris agitatur, fit, utfex aut pluribus 
horisfonti fefe paulatim infinuet , detume- 
fcente vero mari , & ipfe fefe retrahens à 
fluxu defiftat , donecaffluxu maris iterum 
urgeatur ; amaror autem aque ex locis nitro- 
fis, per quz fluit, refultat, quibus paulatim 
fubfidentibus corpufculis nitrofis, aqua lim- 
ida przvalefcente, paulatim priftino fuo 
b ori & dulcedini reflituitur, quod circa me- 
ridiem fieri narratur : canali veró zftu maris 
denuo follicitato , fontem jam frigefactum 
denuo incalefcere &amarefcere neceffe eft, 
zítum vero maris maxime Sole Lunz jun- 
&o in meridie fervere, fupra oftenfum fuit. 
Sed de hoc prodigio zzfra pluribus. 
$ II. 
De Vinofis Fontibus, /frve vizi odorem 
referentibus. 
| 
Plinius, 

BE: gna Naturz liberalitas in aquisnon 
folüm lufit miris modis , fed & deliciis 
uti voluit in vinofi faporis liquoribus, non 
onte; Ai. tamen nifivino mixtis. LyscefHis aqua; qua | 

MUNDI SUBTERRANEI 
Et de Fonte vinofo in Naxo Infula Proper- 
tius : 
En tili per medium bene olentia flumina Na- Fropetius 
X0, 
Unde tuum potat Naxia turba merum. 
Et ne fabulofis Poétis auxefin aliquam at- 
tribuere cogamur , conftat in compluribus 
Germanie & Galliz Regionibus hujufmodi 
fontes qui vini faporem referrenarrantur, in- 
veniri ; quos inter infignis ille hominum 
confluxu celeberrimus fons eft in Comita- 
tu Catzenelobogenfi, non procul Moguntià 
diffitus, ab oppido, cui adjacet, $wa/Zach, di- 
&us ; alius juxta confluentiam Andernaci ; 
alter in Agro Lugdunenfi Galliz ad oppi- 
dum $.Báldomani, Fons Fortis dictus , Fon- 
tàine fort , vinipenuriam fupplet, cujus una 
quarta pars fi vino mifceatur , nil vini fa- 
| pori deperit, fi farinz affundatur, ftatim il- 
lam fermentat, uti acida quzvis ; adeo falu- 
! bris eft ut oppidani raro utantur Medico, 
| É pP E : 
qua virtute & memorati pollent. 'T alis & 
reperitur in Aquitania , non procul ab Urbe 
Beffa, acidulus vinofus , cujus fi vel ve wm 
pártemvino affuderis, merum te bibiffe cre- 
dideris, nulla aqua dilutum. In Hifpania 
propei Valentiolas fimiles comperiri fapra 
oftenfum fuit. 
Quz cum ita communi hominum zfti- 
matione fint , merito fané bujus faporis cau- 
fa queritur : 4» videlicet z» z;pfa aqua fit 
famile vini odori && fapori , an non? Dico, 
cum omnes acidulz nefcio quid amicitiz 
cum vino habeant, vinique faporem , fpiri- 
tufque in eo latentes per nativam eorum 
acrimoniam mirificé excitent,exaltentques 
hinc fieri puto, ut fic miftz vino , pi o 
guam & palatum grata vellicatione laces- 
funt, & proinde odore & fapore vini dece- 
pti, uti in przcedentibus quoque diximus, 
odorem illum faporemque , qui vino ineft, 
ipfis acidulis ineffe putent.Cum enim omzes 
acidula ex alumine aut vitriolo, nitroqueunà 
mixtis originem ducant, hz veró odoris ex- 
pertes fint, certum eft, eos vini odorem per 
fe exhalare non poffe, fed ipfa aque acidez 
vis vini grate acrimoniz juncta, talem in 
imaginatione bibentium effectum | parit 
qualem in vinifaporeexperiuntur. Quz o- 
mnia diu'multumque in hujufmodi fontibus 
explorata variis experientiis tandem mihi 
innotuerunt. Non itaque hujufmodi aque 
dicuntur vinofz , eo quod naturam vini par- 
ticipent, fed quod acres vino junctz miftz- 
que,gratiffimum vini potum efficiant : à vi- 
no enimfejuncteztantum de ejus odore fen- 
ties quantum de quibufcunque aliis dulci- 
bus aquis , quibus paffim in potu utimur. 
dulz did. Vocatur acidula , vini modo temuléntos fa- 'Relinquamus igitur ifthanc opinionem iis 
cit ; quod prodigium eleganter fáné defcri- 
pfit Ovid.:; Metamorph. 
Huic fluit effedlu difpar Lyaceflius amuis, 
Quem quicungs parum moderato gutture traxit, 
Haud aliter titubat, quàm fi mera vina libiffet. | 
Ovidius, 

qui utivinofo halitu femper fumant, ita nil 
nifi de vinofis liquoribus eorumque pota- 
tione, vel ad primum acidularum faporem 
fomniant. 
C A- 
