














306 
Sect] V.tum cavernas montis exquibusAuctumna- 
litemporeevolvitur. Ad fitum quod atti- 
net, eum JVernerus ita defcribit: Regio plane 
€ molliter dprefi, que tamen montibus un- 
dique claufa , mu tiplicibus rivorum dutlibus 
irrigatur , triplici quidem ab Orientali fitu , && 
quadruplic ab. Auffrali ; bà fluvii qu) magis à 
fontibus fuis elongantur , boc minoribus parcio- 
ribu[que excurrunt aquis , quas planà tum i- 
fim porofum [alum obiter imbibit, tum aperte 
ad faem [croles, quafitimmanium [peluncarum 
Jub illis montibus porte abforbent.Hincitaque 
accidit, ut cum hzcflumina toto zftatis de- 
curfu continuis aquis fpeluncas iftas reple- 
MUNDI SUBTERRANETI 
verint , füb Auctumni tandem fine, quafi 
tum plenis ac redundantibus alveis , non 
modó non recipiunt , ut potius , nefcio quo- 
nam intus motu, ac aéris ventorumque, 
quemadmodum continui fremitus teftan- 
tur, impulfu, quot aquz antea receptz fue- 
rinttot menfibusquafi ex Orci faucibus re- 
jectentur, actanto cum impetuutvix con- 
citato equi curfu , ficuti ferunt, eas evitare 
liceat ; atque hoc pacto omnem loci humi- 
litatem capacitatemque implent lacus; fes- 
|quimilliari quaquaverfum fpatio, altizudi- 
|ne ubi major 18 cubitorum. Sedrem Sche- 
mate bydraulico explicemus. 






Sintmontesab Ortu ex Auftro HH H, ca- 
turigines révorum G G G ; fcrobes quibus ab- 
forbentur FFF , &hinc per fubterraneos 
meatus corrivati per E intra ingentem mon- 
15 C cavernam D defluant. Sit deinde intra 
cavernam D per faxofos fcopulofofaue pa- 
rietes alius quidam meatus, in fundo caver- 
nz , furfum tendens B A, in formam ffpbonis 
ceci R N deductus, cujus erzfícium Y ad ex- 
tra pateat. 
Hifce pofitis, Dico neceffarió flzvium 1 K 
zftate ficcari, hyeme veró fluere: quoniam 
enim zflate ex rivorum abforptorum corri- 
vatione,tum intra cavernam D, tum fipho- 
nem D A , femeftri fpatio aque continuo 
crefcunt , hinc contingit ut aquz ubi ad 
fummum intra fiphonem A B pervenerint, 
per I os frpbonis , fummo impetu eructatz, 
fluvium IK, & deindeintra concavitatem 
planitiei Lacum L conftituant: Quoniam 
veró ea natura fiphonis reflexi, quem Hy- 
draulici Dia£eteg vocant , eft ut aquam 



fuerit; quibus exhauftis tum denique à fu- 
| fione ulteriori ceffet. Hinc vides , aquas 
intra Cavernam & Siphonem zquo incre- 
mento affürgentes , ubi Zizeam L E attige- 
rint, tum denique per orificium I fefe exo- 
neraturas. Fluent autem juxta fiphonis pro- 
(prietatem tamdiu, quamdiuaqua contine- 
[bitur intra cavernam ; neque unquam à flu- 
xu ceffare poteft, ex vacui, quod intra fi- 
phonem A B , ex difcontinuatione aque 
[intervenire poffet, formidine. Flueret au- 
|tem femper perenni curfu , fi tantum aque 
ex fiphone diffunderetur quantum aque 
Ifluvii cavernz fuppeditant ,fed fagacinatu- 
rz confilio actum eftut canalis A B plus ef- 
fundataque quàm f/vvii G F affundere pos- 
fint, unde aquz neceffari femeftri fpatio 
|ufque ad fundum cavernz per canalem eva- 
cuabuntur ; orzficioque B fiphonis aperto, a- 
quz fluere ceffabunt, ufquedum altero di- 
midioanni per//zvies F G caverng denuo 
jufque adlineam L E aquis impletz, illa 

fundere non defiftat nifi ubi torum vas , in- | iterum uti prius fluere incipiant, & hoc 
tra quod conftituitur , 
aquis exhauftum | perenni viciffitudinis lege. 
Qui- 
