



















3o MUNDI SUB 
SeLIV.: Exprzcedentibus fat fuperque patuit, 4-| 
quas imumeris mineralium corpufculorum mi- 
Jluris refertas effe ; nitro, fale, alumine, vi- 
triolo bitumine, diverforumque metallo- | 
rum atque faxorum matricibus. Primo ita- 
que ex falinorum corporum mifcella cum 
ramentislapidum faxorum rafuris, nafcitur 
fuccus quidam petrificus, qui fefe poris in- 
finuat rerum in easconjectarum , ex quo- 
rum continua corpufculorum fcilicet fui fi-. 
milium appetentium fucceffione , prima | 
format lapidofi corporis fundamenta, atque | 
hoc pacto aliorum aliorumque novorum, 
appofitione, tandemres injecta,fivelignum | 
illud (it, five herba, aut hifce fimilia, cortice | 
lapideo induuntur. Verüm ut hee melius 
capiantur , paulo altius ordiri vifum eft. 
Duplici modo lapidifícus ille fuccus à natura | 
in aquis e/adoratur ; ve! enim aqua certis) 
mineralium corpufculis intimé & perfecté 
mifcetur , ve/ fuperficie tenus aut confu- 
faneé tantum; Priori modo totam fubftan- 
tiam in faxum mutari neceffe eft , uti in 
corallinis ftirpibus patet , quz petrificum 
marisfuccum naturali quodam appetitu at-| 
trahentes in fubftantiamaliti convertunt ; | 
hocpacto quoque varias res, herbas ; folia, 
ligna, fructus, animalia perfecté in faxum, 
five duritiem, five pondus fpectes, conver- 
fa videntur. Pofferiori modo fuccus petrificus, 
qui ex imperfecta corpufculorum fotlilium 
mixtura conflat , uti nequeintimé ac per- 
fe&é cum dictis rebus mifcetur, ita quoque 
non nifi fuperficie cenusligna, herbas,arun- 
dines faxofo cortice veftit, intimà fubftan- 
tià prorfus incorruptà ; haud fecus ac fevo 
liquefacto ellychnium per frequentem im- 
merfionem tandem in candelam evadit , fri- 
goris condenfatione folidam & firmiter 
confiftentem ; ita omnia intraaquam pro- 
jecta non prius quàm extra aquam lapidez 
molis confiftentiam acquirunt , uti in coral- 
Jo patet. Cujusrei rato eft, quod durante 
aquz, intra quam conduntur , humectatio- 
ne, etiam continua appofitione corpufcu- 
lorum vi lapidifici fucci femper augeantur, 
non tamen ob continuum ambientis humi- 
di allapfüm in duram fubftantiam lapide- 
fcere queant , nifi aéri aliquandiu expofita 
fuerint; tum enim humido fuperfluo fiveà 
Sole per refolutionem attracto, five vento- 
rum ficcitate confumpto , tandem in lapi- 
deam fubftantiam indurantur. 
Quz veró fucco lapidifico perfecte & in- 
timé mifcentur, ea in faxeam fubítantiam 
converti neceffe eft ; cum enim Accus lapz- 
difcus nil aliud fit quàm. umor znfenfibi- 
lium corpu[culorum ex lapidofis veuis , nitrofis 
falinifquelocis abraforum millura conflitutus 
elaboratufque, corpufcula vero humori per- 
fecté mifta , cum naturaliter in eum fe fta- 
tum in quo extiterunt, reducere appetant, 
hinc humoris falnitrofi, aluminofi aut ful- 
phurei vehiculo, ob fpirituum fubtilitatem, 
5 
Cur aqua 
lapide[cant, 
e quomo- 
do. 
| 


TERRANEI 
omhes earum quas obvias habent rerum in- Exper. 
timas fibras medullafque penetrant ; quo Confeff. 
facto, acrimoniz qua pollent vi, molliori- 
bus rerum obviarum partibus confumptis 
exefifque, zz exeforum locum fe fubflituunt, & 
hoc pacto infaxeam molem transformant. 
Qui quidem fuccus tantó erit effcacior quan- 
to à calorefübterraneo magis fuerit exco- 
&us. Concoctio quippe caloris vi, ex terre- 
ftribus glebis pinguedinem quandam eli- 
cit, quz mifta fucco petrifico, veluti gluten 
quoddam fübminiftrat , quo corpufcula ar- 
&é cohgreant , & partes partibus firmiter 
connectantur. 
Et ita experientia docet, res qug Japide- 
fiunt, primo veluti muco quodam circum- 
! dari , cui deinde fucci petrifici corpufcula 
veluti vifco cuidam coherent , & femper 
alia & alia, continua appofitione facta , do- 
nectandem mucofo cortice veftita, arique 
expofita in lapidem convertantur. Sed hzc 
experimento comprobemus. 
EXPERIMENITÜU M. 
Accipe cujufcunque /apidis in impalpa- 
bilem pollinem redacti farzzam, quam aqua 
füba&am (cui nonnihil fais , sitr2, & bitu- 
minis liquidi junctum fit) in perfectam mi- 
fturam contemperabis. Hoc peracto appara 
concham aquá qualicunque refertam , in 
cujus medio perpendiculari fitu implanten- 
tur & herbz & ligna arida, offa, & quxcun- 
que alia ; deinde decoctam manice. Hippe- 
cratj;, uti Chymici vocant, impofitam 
paulo anté defcriptam compofitionem ftil- 
lare facias, & cum tempore videbis , res 
impofitas cuticula quadam mucofa veftiri, 
& corticum rudimenta ex continuo corpu- 
fculorum appulfu moliri , quz deinde effu- 
sàaquá liberiori relicta aéri fucceffu tempo- 
risin faxeam duritiem concreviffe reperies. 
Quod itaque nos experientia fieri docet, id 
multo majori induftria naturam operari, 
nemo nifi infenfatus inficiabitur. 
CONSECTARIUM. 
Lapide[cunt itaque resin certas aquas con- Suemodo 
je&z , eo modo quo diximus, vel quod fuc- A unis 
cus, uti /Ztrwvius , lapidificus coaguli in- draqui [a- 
ftar aquas, quibus permifcetur "pile , eas- Pidefcant. 
que ita addenfatas Solis zftus cogat indu- Vitraviu« 
retque; vel, ut Agricola, quod fuccus lapi- Agricola. 
dificus exfpecuum venis & commiffuris e- 
manans , antequam deciderit , indurefcat ; 
vel cum ejus guttz jam diftillarint, non fe- 
cus ac ftiriz tectorum glaciem , ita fuccus 
decidens virtute fua & ftirias lapidum in 
fornicibus, & in pavimento conoslapideos 
format , falnitrofo fucco in faxum paulatim 
converfo ; vel deniqueres ipfz convertun- 
turinlapides, cum fuccum ipfum apidefcen- 
tem combiberunt. 
Quemadmodum exorto bello cum opifi- 
cesin metalla Lydiz circa Pergamum con- 
fugiffent, 
