Cap. VII. 
LIB.V. MIRACU 
fultibus obfidebantur, fubveniendum, na- 
vigabatur. Novum & id videre erat, naves 
(quz currus alias vehere folent) jani curri- 
bus vehi , in variasinundatz Urbis plateas, 
diftributas. Przcefferunt hanc inundatio- 
nem continuztoto Octobri pluviz, imbres 
copiofiffimi ; fecute funt in Novembris 
primis diebus Syzygiz omnium fere Pla- 
netarum , qui veluti indicto quodam con- 
ciliabulo , quo perniciofam , quam even- 
tus pauló poft docuit , inundationem moli- 
ti videbantur. Sed cau[as ejus exponamus. 
5 
LA AQUARUM. 313 
trocityrannide fufque deque vertit omnia. 
Siquidem fubterraneis receptaculis, cloa- 
cis, cryptis, cellis omnibus oppletis, tan- 
demtotam urbem, rion tam miro quàm lu- 
€tuofo fpectaculo navigationi aptam con- 
| ftituit. 
Huic ultimum meritó. complementum 
addit mare , quod Auffralitus infeflum ven- 
torum f/ati2us, horrendis aquarum molibus 
oftium fluminis ita obítruit , ut id, dum 
hoc veluti obice interpofitofefe exonerare 
non licet , retroactum , novaque femper 
Ceifaimm- Tres uti in 'Tyberis ita & Z7 ceterorum |labentium aquarum mole preffum tumi- 
dationum in ; ; e c N pum $i " 
lusibus fluminum. inundationibus caufa concurrunt ; dumque, quà data planitie irruens inun 
Imbres, Mare, Ventus adverfus , & flumi- 
nisfitus; quas ordine exponemus. Imbres, 
quifehabentinítar materiz inundationis, 
non debent fumi ab iis qui in uno aliquo 
"Territorio perpluunt Terram ; hi enim 
datomnia. Atque hanc-ego poziffmam in- 
undationis caufam effe putem ; Oftio enim 
non obftru&to, fluvius tametfi copiofa plu- 
viarum ubertate auctus fuerit , iis tamen 
intra alveum receptis , non nifi obitertan- 

quantumvis ingentem aquarum copiam as- | tum urbem flagellat; cum undz undas infe- 
fiduó diffundant , propinquis tamen flu- quentes fine ullo impedimento & obfiften- 
minis faucibus illz utique nontam primum tía eodem femper fluxus tenore, fluvium 
defluunt quàm exonerantur. Quapropter pelagotandem pacificé committant ; quod 
tunc inundationes magnas contingere ne- non fit cum advolutis Auftrinorum flatuum 
ceffe eft, cum aquz affiduis pluviis per lon- | violentia marinis fluctibus, oftium obftrui- 
ginquum remotumque Regionum tractum tur , tunc enim flumen neceffarió poten- 
paulatim ex innumeris rivis multiplicatz, | tiori cedens, retrocedere cogitur; atque ex 
atque extumefcentes in immodicum exces- | retroceffu tandem multiplicatis aquarum 
fumcoguntur: Quemadmodum in "Tybe- molibus nudatiozem confequi neceffe eft. 

ri & Pado contingit. Tylerine igitur inundationzs caufa, uti Cann 
Tyleris fons in. Alvernie Monte appen- | Padazz , aliorumque fimilium, mere contin- 5, * 
dice Apennini exoriens : 5o milliarium in-| gezs eft & exaccidenti , nullum habens in- 
tercapedine aboftio maritimo diffitus, quid  undationis fue determinatum tempus , uti 
non ex continuata pluviarum pertinacia, a-, Nilus, Indus, Niger , Zaire, aliique com- 
quarum colligere poteft ? Ego fané dara|plures, qui ftatas in inundandis , quas per- 
Opera Anno 1659 ad fontem, ejus explo-| fluunt, Regionibus , temporum leges fer- 
randi caufa, profectus inter fcopulofas pen- 
dentium rupium moles horrido loco con- 
ftitutum, nec non inacce(fis Apennini ver- 
ticibus circundatum, intra quinque millia- 
rium fpatium , Plettiam ufque oppidum 
haud ignobile, viginti rivis, etiam ficcis- 
fimoannitempore auctum inveni ; deinde 
ex utraque parte progreffus, inveni hinc ex 
Hetrurie montibus,illincex Umbriz Apen- 
nini protenfi jugis torrentes, rivos, fluvios 
offendi tanta copia ut vix ad duo millia 
paffuum progrediaris ubi non aut torren- 
tem, rivum, fluviumque reperias. Hyberno 
vero tempore maximé pluviofo,alveustan- 
tarum aquarum incapax ,utramqueripam 
aquislongélatéque diffufis,Agros campos- 
que ita opplet ut mare videatur. Atque hoc 
paco fluvius paulatim augetur , quem no- 
vis femper novifque receptis fluviis Cla- 
nismaximé Paliz miftusex Hetrufcolitto- 
reingenti aquarum onere aggravant, cui ex 
altera ripa Nar Velino miftus & Anio flu- 
vii ex Aprutiorum montibus exorti prorfus 
vant , quas non tranfgrediuntur ; neque 
utiille, quz ex accidenti tantüm contin- 
gunt , perniciofz funt ; quin illas, veluti 
donum D E I, & unicum fertilitatis fecutu- 
rz prodromum , Accolz fummis gaudiis & 
tripudiis excipiunt. Quznam veró caufa fit 
Nili non nifi conftituto anni tempore ex- 
undantis , in quarto Libro fufe demonftratum 
fuit. : 
Cum itaque fpatium à fontibus Tyberis, 
computatis rivis , fluviis &torrentibus , qui 
partim ex Hetrurig montibus , partim ex 
ingenti montium catena Umbriam, Apru- 
tium, Latiumque fubtendente, in Tyberim 
confluunt, magnam pluviarum niviumque 
Apennini montis partim comprehendat, 
certé ex tanta imbrium colluvieinundatio- 
nem caufari neceffe eft, przfertim fi mare 
fuorum impulfu flu&uum, ut dixi, Lybico 
agitatum flatibus, illabentis turgidi amnis 
aquas indomita fua ferocia retropellat. Ad 
perfetlam igitur inundationem neceffarió con- 
currunt ngeus aquarum excefus , alveorum 
intolerabile & minimé ferendum addunt. | bumilis frtus , & maris in oflia eorum impul[us, 
Atque funefto hoc aquarum apparatu( quam non immerito formalem inundationis 
fuperbiens 7yZeris Romanum Territorium, | caufzm dicimus. Exploratis itaque caufis in- 
ipfamque adeó wrZem ingre(J«s , magno & lundationum , jamquznam inde mazatzones 
irreparabili incolarum damno, nec non a- za Terreftr Globoxefultent, dicendum eft. 
'ToM. I. Rr. Cum 






