
LIB.VI. DE ELEMENTO TERR X. 32t 
. I LI 
K- Á dicemus. Arte faclum hoc pacto fit : Aqua | eoque vefcuntur indigenz. Montes ad duo 
facium. 





vel vitempeftatum depulía, vel arte etiam 
derivata, calore Solis exficcata, quod in ea 
terra eft, condenfat in falem , aquà dulci 
in vapores refoluta: Atque hocmodo Me- 
litenfes, Siculi, Calabri, & in multis locis 
"Tufciz, uti & Oftiz , aquam certis areolis 
conclufam in falem condenfant , qui mos 
eft antiquiffimus , artemque introduxiffe 
AncosVa7- legimus 474m Martium Quartum. Roma- 
Sail,» norum Regem, qui primus omnium Sa/izas 
ednr. — O(fig ex(truxit : Vectigali omnibus Lati- 
. his, in Salis mercimonio conftituto. 
m seh^ — Hac arte tota feré Italia fa/e inftruitur, 
&ofer? uti- exceptis Calabris , qui przter marinum fos- 
TM filis quoque falis nobiliffimi ingenti copia 
4mis- pollent. Drepani in Sicilia maximà inter 
Desponit- czteras Italiz & Sicilie Regiones abun- 
niin sicilis. dantià fal provenit , & arte & natura fa- 
&um. Eft ibidem Societatis noftre Col- 
legium quod magna annuorum redituum 
parteexfalefruitur: Maris udas in diver[as 
areolai , quarum unicuique alicujus Sancti 
nomen imponunt, derivant , quz hoc pacto 
zítuantis Solis arbitrio permiffz , tantam 
falis copiam concoquunt , quantum non 
Collegio folum , fed vel integre provinciz 
fufficere poffet. 
Sed jam ad terrenum Salem progrediamur, 
quod vel € moutzZus eruitur, aute campis ef- 
foditur, aut eruitur ex rez , idque vel pz- 
Sal Cryfal- rum putum (al, ut fal gemmz aut cryftalli- 
d |^ num; quod in Calabria, Polonia aliifque 
locis, inftar puriffimi Cryftalli diaphanum, 
uberrimo proventu eruitur, nonalia prepa- 
ratione indigens nifi ut contufum , prater- 
quamquod meníz apponatur, in aliorum 
quoque ufum condimentorum cedat; Ipz- 
rum vero & terreftribus glebis contamina- 
tum, in aquam dulcem conjectum conco- 
Cumque in falem convertitur. Modum 
procedendi poftea exponemus. 
S4/, quod ex arenis colligitur, Ammonuia- 
Salterrenus 
quis c» quo- 
zuplex ? 
$al Ammo- 
Quan fe cum dicitur àx$ ? dus, id eft, ab arena , fub 
qua in Cyrenaica Libyz Provincia ad tem- 
plum ovis 4mmonii oraculo celebris , colli- 
gitur; quod etfi peramari & ingrati faporis 
fit, in medicamentistamen laudabili & in- 
figniufuob vires quibus pollet , adhibetur. 
Eft itaque $4/ 4mmoniacum &) Arenarium no- 
mine quiddam diverfum , re verb ;dem 
prorfus ; quod multi Armeniacum ab Ar- 
menia perperam vocant; eftque dap/ex, 
aaturale & arte fatlum ; prius , ut diximus, 
fub arenis Libys congelatum reperitur, 
hocnonnulli ab Arabibus ex Camelorum 
urina extrahi exiftimant : Quicquid fit, 
hocnon in Libya tantüm fed & in pluribus 
Europzlocis, potiffimum in Puteolano 
Filo. Vulcani foro reperiri , Fallopius y. Baccius 
Pw — oliique referunt. 
Sal lapidofum feu metallicum , maxime 
in Calabria , Polonia & Hungaria eruitur, 
TOM. I. 
Sal faxo- 
fum. 
maris in foffaslittori proximas artefactas, | mil/iariain profundum excavant , furfum in- 
;gentesfalis maffas funibus trahentes ; Sa- 
|xeus hic dicitur & marmoreus , ferreis pittil- 
llis teritur , & optimum , prafertim candi- 
dus , pellucidus & denfus , condimentum 
przbet. Nullibi tamen majori copia repe- Fodine sa- 
iritur hujufmodi Cryftallinus fal quàm in 5,7. 
;iPolonia, cujusfodinz admirandis fuis fub- i» Peloia. 
iftructionibus fubterraneis integram civita- 
item referunt: ex hifce fal folidum duritie 
lapidis, inftar ingentium faxorum in fub. 
|terraneiscuniculislongélatéque plateatim 
jexcavatis , ferro exfcindunt, atque in fru- 
fta comminutum , mola , ab animalibus 
agitata , terunt ad ufum. 
Hujufmodi montesubique feré locorum 
in Europa, Afia , Africa, America repe- 
riuntur. : 
In Hifpaniz Alpibus circa Iberum , in Md 
" h . " A bem io- 
Languedocia Galliz , in Burgundiz urbe à ài; salis: 
fale Sams vocitata, in Germania Tirolen- 
[DNE Hale ad Oenum , ubi tamen 
jex montibus non eruitur fub forma faxo- 
rum, fed intra falfugino[a montium receptacu- 
Ma , areaselaboraut , intra quas aqua dulcis de- 
|rivata paulatim falfugine terreftrium gle- 
barum imbuta , deinde intra przgrandes 
fartagines cacabofque per rivos deducta in 
falem excoquitur. Sals£urgum à falis abun- 
dantia nomen meruit, uti & omnia illa op- 
pida quz à f/a/e nomen obtinuerunt, Hale ; 
integer hocloco catalogus pretexendus fo- 
|tet , fi omnium fa/inarum paflim per uni- 
verfam Germaniam obviarum loca reci- 
tare vellem. 4i 
In Afia maximé celebrantur Cafpii montes fetu mm- 
fale concreti. Ormuzia , Ormus vulgo, tota ;,;. 
fale concreta videtur , adeo vehementis OUTAEUE 
mordacitatis ut omnia confumat corrodat- je da 
que ,ut proinde neque planta aut arbor , ne- : 
ique animal ibi vivere poffit, nulla aqua po- 
tui apta reperiatur ; tanto vero Infulam 
zftu fervereajuntut indigenz zftivo tem- 
pore perpetuo in aquis degere cogantur, to- 
|tocorporecollo tenus immerfi. Vide Vi- Gafp Bar- 
|tam Gafparis Barzei. Vien 
In Africa verà sontes falinos effe , ex quo-. o afin. 
| rum faxis indigenz demus conffraere , eaque fem and 
imbricilus falinis contegere foleant etiam fjr. 
pracedenti cap. dictum fuit. 
|. In Novo Orbe circa littora S. Micha&lis 
faxa ex falefcopulorum inftar , uti & innu- 
meris aliislocis fpectantur , de quibus lege 
Itineraria Americana. 
Sal flwviale , lacuftre & fontanum et , quod sal fivia- 
ex fluviis, lacubus & fontibus eruitur, ac oid (5 
plerumque coctione extrahitur. Undenam 
vero fontibus , fluviis , lacubus fz/ ac- 
icidat, hac fieri ratione putamus :. Ubi- 
| cunque funt aut montes falini, aut glebz 
falfugine refert , fit ut plurimum ut rivi 
fübterranei hujufmodi glebas tranfeuntes, 
falfugine imbuantur, qui poftea in fontem 
] Sf erum- 












