










27 
Sedl. YI. ignitionem impediant, & confequenter ve- 
' hementes illos fa/ifnitri effectus preftare 
nonqueunt. Quodenim igneum eft in f2/e, 
cum hümido acceffit , uti & in zitro; hinc 
ambo penetrant diffolvuntque omnia cor- 
pora dura , & dummodo putrefcant, in ma- 
teriam primam , falem fcilicet ipfis fimilem, 
À quo originem traxerunt , refolvunt ; ex 
quoin Arte Chymica mira patrantur,dum- 
Naturalis 
mitri com- 
pofítio. 
modo humidum illud purum putum perfe- | 
& & abfoluté figatur ; infinitis virtutibus 
in morborum profligationeprzditum , quz 
in Otlavo Librofufiusdeducentur. Uti enim 
nitrum aqua congelata , ita (9 guis congelatus 
dici poteft; utpote qui in intimo fuo cen- 
tro & nature thalamo totius naturz thefau- 
rum atque zgwem vitz claufum continet, 
quem fi quis ea artis felicitate fixare eum- 
que aurea vel argentea tinctura imbuere 
poffit, iftum arcanum illud fummum & in- 
«&ftimabile, quod jam à tot feculis ab uni- 

MUNDI SUBTERRANEI 
dit , movet ,propellitque arenofam renum Confed.. 
veficequefubftantiam. Cum diftillatur aut Exper. 
ifublimatur , ut plurimum exceffum fentit 
caloris, vafa difrumpit ; arte veró tracta- vireirri. 
tum miri caloris halitus eructat, eftque po- 
tiffima visejus in aquis fortibus ; fluxus in- 
[defiuntad purganda metalla nobiliora, & 
ad venas decoquendas aptiffimi , magno 
fane indicio, quanta refolvendi detergen- 
dique facultate polleat. Non eft minéra- 
lium mixtorum Drlina aut vena metallica, 
cui nefcio fane qua infita fibi ambitione 
nonaffocietur ; inter cetera fali, alumini, 
Ammoniaco czterifque falibus veluti co- 
gnatione fibi proximis non tantüm adna- 
Ícitur fed ea iisdivitiisfuis implet; ingenti 
proindein magnoillo Chymicorum magi- 
fterio ufui eft; przfertim in vitriolo nitro- 
fo, in quo fulphur & Mercurius equas pro- 
portionis partesobtinent. Fgcunditas ejus- 
dem vel ex hoc patet , ex terris naturali ejus 


verfa Philofophorum fchola indagatum jutifdictioni fubje&tis , ex quibus eximes 
fuit; poffeffurum nil dubito. Sed cum hzc in quantum volueris, eastamen poftnonnul- 
alium locum diftulerimus , hoc loco tan- los annos, denuorefloruiffe reperies. Imo 
tumejusnaturam exponendam duximus. |fi quisterras feminibus ejus foecundas, vel 
iparietes aqua perfuderit irrigaritque, intra 
lexiguum temporis fpatiurá , in nitrofa fua 
ermina florefque repullulaífe videbit. Sed 
&c experimento comprobemus. 
CONSECTARIUM. 
Ex his patet admiranda Sali[uitri natura (9 [: 
Poobithus proprietas : Continet enim ut plurimum,| " 
Cii; tres fubftantias , nondum purgatum fcili-| 
Salifoiri. cet, alumen , falem crepitantem , & nitrum | 
effentiale, quz ex ejus diftillatione repe-| 
riuntur. 4/umen quippe calcinatur fervore! FBtotosligneus, fictilis aut etiam fer- 
Pao & ebullitione; Nitrum purum in-|3- reus, compluribus foraminibus pertufus, zsornigues- 
ammatur confumiturque ; $4/ crepat exi- buwnctartaro , calce viva €& fale veletiam urina wm. 
litque. Probat& id guftusaluminofus, fal- gaopotz , in unam mifturam coactis, mp/e- 
fus, nitrofus. Infunt eidem fpiritus par- |/o;quz maffa triduano Sole indurata unà 
tim frigidi , partim ignei , ineft & aquofitas | cum tubo in cellam humidam transferatur, 
Natura, 
proprietates 
Experimentum INitrum in Flores 
cogendi. 


ependent admirandi falifnitri effetlus & pro- 
prietates , ex diverfitate enim elementorum 
op 
si dita prodire. nafcitur in terra , ftabu- 
latur in aquis, ignem Promethea quadam 
aftutia rapit ; in aérem fumos expuit va- 
pidos, ebullitque aquofitate; in aqua folu- 
tum , intenfum introducitfrigus; ungulofa 
ejus fubftantia manu comprefía , ut pluri- 
mum cum ftridore diffilit; tanta fpirituum 
aéreorum igneorumque copia abundat, ut 
vel ex parva mole incredibilem halituum 
copiam exfpiret , utiin fequentibus videbi- 
tur. Aquis naturalibus znfitum purgat , inci- 
ofitarumque qualitatum , non poffunt, 
pisgn pinguedine mifta ; atque ex hifce & non fineadmiratione, cum tempore fa/is- 
nitri flores ex memorata maffa niveorum ad- 
inftar floccorum germinare comperies;imó 
tantó fubinde impetu, ut fi in claufo vitreo 
vafe nonnullos herbarum nitrofarum fuc- 
cos longo tempore ftare permiferis, tum 
enimvero nitrum inexiftens fermentatum 
jam & fpiritu foecundum, ingenti propaga- 
tionis defiderio ardensloco D contine- 
ri nefcium, vel ipfum vitrum acredine fua 
perforabit,ut remotis obftaculis fefe propa- 
gare liberius queat. Experimentum hujus fa- 
ne rarum vide in pee Libris tradi- 
tum , duod à Medico Montifpolitiano com- 
probatum propriis oculis me vidiffe me- 





dit , penetrat , detergit, obítructiones expe- | mini. 
C A P3U. EV 
(De Nitrofi pulveris pyrii conficiendi modo & ratione, ejufque variis 
in Arte pyrobolica ufibus. 
Gp. 1V. Odum conficiendi pulveris pyrii , uti| dem elaborando fecere profeffionem , co- 
Chruskori- Cbraskovitz in fua de Arte Polemi- | gnitum habent, fed plurimi etiam, qui mi- 
fius. 
ca tradit, non ii tantüm , qui rei nora fclopeta & geftatorias feu manuales 
Pyrotechnicz ftudent , & alii , qui in eo-| bombardastractare folent, imónon pauci 
agre- 
