

Cap. TV. 
Pulveris 
pyrii varia 
confechiones. 
Liquoris 
compofítio. 
LIB.VI. D E 
agreftium bominum propriis manibus , nullis 
adhibitis attificiofis machinis & inftrumen- 
tis, eundem conficerenorunt. Vidimus enzm, 
ait dictus Auctor ,p/urimos Podolig 9 Ukra- 
img incolas , quos Kozakos vocamus , difpari 
plane communi modo pulverem. praparantes. 
Imponunt nempe zzrz , fu/phuris & carbo- 
uum certas fingulorum portiones (quorum 
proportiones& preparationesunius nempe 
: AE id 
materiz ad aliam exfola didicere praxi) in | 
ficilem ollam , & fuperaffusà aquá dulci, 
ignelento duarum vel trium horarum fpa- 
tio percoquunt, donecaliqua pars evaporet, 
NITRO 33: 
4. aque fimplicis ex faleammoniaco men- 
|furisz. Camphorz ex vino adufto fubactz, 
| vel cum fulphure trito pulverifatz, vel de- 
jnique cum oleo amygdalorum dulcium in 
; oleum redactz menfurauna. Figuram mo- 
le trufatilis ad formandum pulverem pyrium 
inter machinas & varia in armamentariis 
laflervari folita inftrumenta U/tzmo. Liro 
| dabimus. 
Mirum illud is pulvere pyrio , quod granu- 
atus plus virium & effe&us babeat, quam in 
| pollinem redattas , cujus rationem fuprà red- 
| didimus; granulatus enim pulvis plus aé- 

Cur pulvis 
granulatus 
majori vi 
polleat, 
quam in 
pollinem em 
& materia fpiffior denfiorque evadat. Hanc | ris &fpirituum continet, quàm in pollinem feriam 
poftea ex olla extractam, paululumquein redactus, in quo fpiritus diffipati avolant. 4. 
Sole, vel calido hypocaufto ficcatam per fe- 
taceum cribrum tranfmiflam in grana mi- 
nutiífima reducunt. Alii autemin fictili ca- 
prunculoaut catino , vel fuper lapide plano 
& polito , materiam pa/verz pyrzo confici- 
endo deftinatam fubtiliffimé terunt & in- 
corporant , ac denique humefactam in gra- 
na deducunt. Supervacaneum igitur arbi- | 
tramur, multa ea dere verbafacere, & or- 
dinem feriemque preparando obfervari fo- 
litum defcribere. fufficiet hoc capite mixta- 
rasaliquot ad zriplicem pulverem conficiendum 
optimas probatiffimafque propofuiffe. 
Mixturee pulveris ad Tormenta majora, 
Primus Modus. Secundus Modus. 
Salifnitri libras - 1oo | Salifnitri libras-1oo 
Sulphuris libras -- 25 | Sulphuris libras-- 2o 
Carbonum libras - 27 | Carbonum lib. --24 
Mixture pulveris ad fclopeta majora, 
vulgo Mufquetas. 
Primus Modus. Secundus Modus. 
Salifnitri libras- 100 Salifnitri libras- 10o 
Sulphuris lib. 18 Sulphuris lib. - 154 
Carbonum lib. -- 2o! Carbonum lib. -- 18 
Mixture pulveris ad. fclopeta minora 
vulgo Piftolas , & alia. 
Primus Modus. | Secundus Modus. 
Salifnitrilibras- oo Salifnitri libras - xoo | 
Sulphuris lib. --- :2 Sulphurislib. -—- ro | 
jSiquidem id experientia docet in zormeztis 
| lellicis , fi piflillo tormeutario ita cogatur cal- 
jceturque , at grana amittat & difpulveretur, 
ipulverem. quoque vim fuam ejiciendi globi 
| amittere , quam habuiffet , fi moderaté coa- 
&us fuiffet, adeóque vix aliquando ex orifi- 
ciotormenti expellit globum ; & fimile id 
illi evenit, quod pulveri aquà madefacto, 
iquiomni expultrice virtutefpoliatusleviffi- 
!mé conflagrat cum igni accenditur; & fi in 
machina bellica reconditus fit, immiffo per 
|foculum igninon expellit globum , fed per 
ejufdem foculi patulum foramen erumpens 
(ardere non vide. priufquam totus exura- 
| tur ; quod & in meza/Jis verum eft. Illa enim, 
quó folidiora fuerint, difficilius ignefcunt, 
(pengiofa vero aut minus folida cirzffmée cale- 
[feri videmus , ex eo, quod rara & fiftulata 
iint, ac per poros, qui aére pleni funt, non 
difficulter in interiora recipiant ignem. 
Idem etiam in pa/vere pyrio,qui prater fupra 
memoratas rationes , hafce quoque adjun- 
étas habet, quod fi eum in modum denfe- 
tur, ut ignis radii per foculum bellicz ma- 
chinz illapfi compactum illius corpus penetra- 
ire nequeant ; ex eo , quod inter pulveris 
(grana, vacua nulla per quz ferantur, fint 
relicta , certé momentaneeà pulverem totum, 
(in quo tamen omnis vis illius fita. eft, accen- 
| dere non poflunt, adeóque per partes dun- 
| taxat abfumit pulverem ignis, quod mate- 
riam ad hocaptiffimam nactus fit ; nec ex- 
[tinguitur,quoad ille fuffecerit,aut violenter 

Carbonum lib. -- 15 Carbonum lib. -- 8 rarus Huicreietiam fimile quippiam 
Mixture pulverum ad Tormenta € [clopeta 
smajerainter coquendum vel fimplici aqua | 
tantum, vel aceto , vel urina,vel vino adu- | 
fto humectari & iplperg poffunt ; fin au- 
tem ad fclopeta minora fortiorem vegetio- 
remque exoptamus pulverem , fuperiores 
duz mixturz fequentiliquore, vel aqua ex 
corticibus malorum aurantiorum & citri- 
norum, vellimoniorumrecentium Chymi- 
cis organis diftillata infpergantur fzpius, 
coquanturque perhoras24. denique in mi- 
nutiffima grana reducantur. 
Liquor autem componitur ex vini adufti 
menfuris 2o. fpiritus aceti ex vino albo di- 
ftillati menfuris 12. fpiritus nitri menfuris 
evenit in pu/vere , qui varie difper[us , nec in 
unum corpus collectus incenditur: ubi non 
diluiturquidem vis effentialis pulveris, aut 
potius ipnis in pulvere, fed actio propter 
partium fuffocationem conftipationemque 
ifuum effectum obtinere non poteft. 
| Hujus veritatis praxis Pyrotechnica ar- 
gumento eft , &ratio fuperius adducta illi 
quzflioni , cer granulatus pulvis fua fortior 
farina fit , aliquo modo inferviet ; fiquidem 
in grano [ali[nitri ejusfpiritus inclufi & unà 
cum fulphure & carbonibus virtus magis uni- 
:a videatur, in pulveris veró cornpacti fari- 
na non item.Huic illud quoque addendum; 
quod /f fermentum bellicum longioris canne 
Tt2z put 








