LIB.VIL.. DE ALUMI N E. 
£4p.1I. quodam die cum faxorum qualitatem inti- 
mius examinaret, atque a/uuminis prelflantis- 
fimi fucco xeferta cognofceret , quanta in- 
de emolumenta trahi poffent, non ignarus, 
itaherum fuum affatus dicitur: Si mihi li- 
bertatem dederis , domine mi , ego tibi 
thefaurum , quo divitiarum copià omnem 
felicitatem confequeris , oftendam : atto- 
nitus ad hzc herus , cum quidnam hifce 
verbis pretenderet, fcifcitaretur , refpondit, 
fe predivitem aluminis venam detexiffe, & | 
huncpromiffum thefaurum effe, quo dum 
viveret,bearetur. Herus veró magna avi- 
ditate ftimulatus , ut rei promiffz pericu- 
lum aliquod faceret, ferió commendavit, 
quod & preftitit. Nam noZiliffmum ex pau- 
cislapidibus , juxta artis fuz regulas a/a- 
men educens, quo mirum in modum ad ma- 
jus quoddam moliendum ftimulatus , pri- 
335 
feas deductam , 5$e/j it conicos acervos 
compofitam exponunt. 
"Tertio. Compofitos hos cumulos aquà 
frigidà , quater fingulis diebus , hauftris iri 
huncfinem opportutné accommodatis per- 
fundunt , donec perufta lapidum materia 
diuturnaaquz asfonb eo ufque macere- 
tur, utin terram quandam lentore madide 
argille haud abfimilem permutetut; quod 
tum primum accidit, cum menftruo fpatio 
&ampliori, repetita quotidiana aqug affu- 
fione irrigata fuerir. 
Quarto. Hanc materiam in caltem jam 
redaílam , ad ingentes lebetes convehunt, 
intra quos fornaci infertos aquam per ca- 
fiales deducunt , & füccenfo foa cis igne 
ferverefinunt, quod ubi compererint,mate- 
riam aluminofam in calcem jam redactam 
ferventis aquae. lebetibus injiciumt. Adftant 
mus omnium Z/uminares offcinas condidit, | utrinque bini robuftiffimi juvenes ; qui li- 
eofané emolumento quo univerfa Europa |gneis inftrumentis remis haudabfimilibus, 
in hunc ufque diem fruitur. Hodie à Ca- |immiffam materiam aque ferventi conti- 
mera Apoftolica fexaginta millium fcuta- | nua agitatione commifcent , quoufque alu- 
torum proventulocatur. Hifce itaque prz- | minis materiaomnem aquam imbiberit, fi- 
miffis jam modum , quo. 4lumen hoc prz-|bique incorporarit ; ubi vero jam aquam 
paretur , quemque propriis oculis fumma totam alumine imbutam guftu compere- 
diligentia obfervavi, minuta relationede- rint , tum quiefcere finunt , ufquedum 
fcribemus. terreftre recrementum fundum petierit. 



Mw pa — Fit itaque celeberrimum hoc Alumen ru- | Quinto. Hoc peracto, aquam calentem 
Aaranái A- H " " - H 
fen s peum, vulgo Alumen di rocca, ex duriffimo |jam alumine imbatam extractam per cana- 
Tolfenfitcr- quodam faxo , quo fcopulofi hujus territo- 
olfe lesin huncfinem paratos, in urceos quos- 
Tilorto. 
rii Tolfenfis montes conflituuntur. & da- | damfeu iz receptacula quzdam ex querno aut 
plicis generis eft , unum durius & ad rule- |Hicis ligno confecta (ex aliis enim lignis 
dinem vergens, alterum veró mol/ius & albe- confecta non adeo apta funt) deducunt; 
dine candicans ; hoc rité preparatum cry- |in hifce ubi aliquot dierum curriculo aqua 
falli inftar pellucidum nitet; illud etfi for- | dedu&ta conftiterit, a/smez vaforum quer- 
didius, majori tamen acrimonia pollet; cas- | norum lateribus, quz infita vi appetit ,24- 
didum apudfericeorum ftaminum przftan- | bzrefcens, craffitie quatuor autquinque di- 
tiorumquelanarum vellerumque coccineo | gitorum adamantinis mucronibus, fumma- 
colore tingendorum infe&ores magno in quefigurarum polygonarum varietate pel- 
pretio eft, utpote mitiori acredine imbu- |lucidi adinftar cryftalli , jucundiffimum 
tum, nitidioraque vellera reddens. His przbetintuentibusfpeCtaculum. Reliquum 
przmiffis, fic ad opus procedunt. | lixivirutpote jam àterreftribus fzcibus de- 
Primó, Aluminarii rupicidg non in con- purgatum , denuo lebetibus in novam alu- 
cameratis cuniculis, fed ex faxofi montis minis cocturam infunditur , fedimento & 
lateribus, aperto undique celo , ingenti fzculentaaqua in fundofuperftite, per epi- 
fofforum ibidem perpetuó commorantium ftomium dimiffo. 
abhibita multitudine , partim mucronatis, Sexto. Recepraculi fundo fcopis rité 
ligonibus ex validiffimo chalybe rempera- mundato , a/umen vaforum lateribus: accre- 
tis, partim acutiffimis cuneis malleifque zum , ferreis quibufdam znffrumentis divel- 
ingentibus, Zzpzdofum parietem [ciudunt , fcis- | lunt, divulfum in vimineas conjectum fifcel- 
fum frangunt , & in minutaspartes commi- lasin vicino aquz alveo, fifcellis in aquam 
nuunt, eoque prorfus modo , quo in lapi- | demerfis /avant ; lotum eximunt, in cumu- 



dum marmorumque fodinis , quz ad magna 
eruuntur zdificia , procedere folent. Con- 
fracta & deminuta faxa in fornaces calcatiis 
haud abfimiles transferuntur, ubi validis- 
fimoigne 12aut ad fummum r4 horarum 
fpatio uruntar : fi enim diutiusurerentur, de 
Aluminis, utpote diuturniori igne evane- 
fcentis, jactura periculum haud exiguum 
incurrerent. 
Secundo. Pofiquam autem refrixerint, co- 
&tam materiam plauftris in ampliffimas a- 
los coacervatum réconditorio imponunt ; 
& deinde Centuümcellas tranfportatum 
mercatoribus divendunt. 
Atque hic eft modus paraudi aluminis rupei, 
quem quia propriisoculis vidi, hic praxin 
[NU apponendam duxi; ubi & hoc 
ignum admiratione obfervavi , quernum 
illud Zigym hanc virtutem poffidere., ut 
cum ipfum aztrofo [ucco refertum fit, veluti 
magnetifmo quodam , alumimo[am fili co 
| gnatam matériam ad fe trahat ; unde fi quis 
ex 







