















344 
SecL IV. ftrisque inde extractam in calidis Regioni- 
Lus,zftivotempore in fubdiales areas adali- 
quam altitudinem deprefías per canales de- 
ductam , fundunt ; ubi relinquitur , donec 
Solis ardore in vitrielum concrefcat. In frz- 
gidis vero regionibus ,«& hyeme ,aqua atra- 
mentofa unà aquz dulci mifta primo in 
plumbeis lebetibus quadrangulis concoqui- 
tur, deinde refrigeratam infundunt in cup- 
pas vel lacus , quas pifcinas ligneas vocant, 
ex quibus quzdam quafi tranftra fuperius 
fic inclufa fint, utimmobilia maneant, ex 
his pendent reftes lapillis extenfz, ad quas 
humor fpiffus adhzrefcens denfatur in dia- 
phanos vitrieli vel cubos vel acinos , qui 
uvz fpeciem gerunt. 
'Tertio modoatramentum five vitriolum 
conficitur ex melanteria 6 fory : mify vero 
& chalcitis, quia vitriolum maculofum red- 
dunt, rejicienda funt. 
Quarto modo ex terreffribus vitriolo im- 
Butis glebis aux lapidibus fit, hoc , qui fequi- 
tur, modo. 
Primó. Effoffam vitrioli venam im acervum | 
in longitudinem protra tum , fupra aream 
quandam huic operi conficiendo deíLina- | 
tam exaggerant , ubiaperto celo fzx ad mi- | 
nus men us. imbribus pruinis Soliluque diu 
noctuque macerandam relinquunt ; quo tem- | 
pore ftatutis diebus, ligonibus & raftris acer- | 
vum dilacerant fubvertuntque , iterumque 
in eandem congerunt coacervationem , ut 
facilius imbribus maceretur, Solifque ardo-| 
ribus coquatur ; tectoque acervo impofito 
alio femeftri fpatio materiam fermentari | 
finunt. | 
APPE 
(De quadruplici 
I 
Tertius qmo- 
dus Vitrio- 
lum confi- 
ciendi. 
QJiuartus 
0005. 


'" MUNDI SUBTERRANEI 
Secundo. Juxta tectum alveum effodiunt, Append. 
quà ligneis afferibus, quà lateribus calceque Exper. 
ita munitum, ne aqua alicubi prolabi queat: 
hunc alveum agna dalci puriffimà replent, 
cui zerram atramento[g materig injiciunt, 
quantum operi conficiendo neceffarium ju- 
dicant opifices, commiftamque materiam 
ligneis palis in hunc ufum paratis , donec 
aqua omne quod vitrioli inc[l , in fe receperit, 
deinde excrementa fubfiderefinunt , donec 
aqua vitriolo praegnans claritatem concipiat. 
"Tertio. Hifce peractis foramiza quedam 
prope alvei fundum in latere facta recludun- 
tur, indeque exaliens aquain magnum excipz- 
tur receptaculum : quam hinc exceptam in 
plumbeos lebetes fornacibus fuperpofitos iz- 
jiciunt , igneque fabdito fornacem ftatutis 
horis excitant ; denique ferriaut ris f 
flum immittunt ( fine his enim vitriolum 
non concrefcit), inje&a vero frufta zris aut 
ferri exiguo tempore in aquam collique- 
fcunt. 
Quarto. Poftquam vero debito tempore 
materiam coxerint, fubtracto igne , né plum- 
bea vafa ardore ignisliquefiant, decotlam re- 
frigerari permittunt ; deinde id sw quernos ur- 
ceolos effufum relinquunt , donec in vitriolum 
concrefcat , quod intra unius diei naturalis 
fpatium fit. 
Sunt & alii modi, quosvide apud 4grico- Agricol. 
lamaliofque Minerologos. Nos quz avia 
obíervavimus. hic prodimus. 
Atque hzc funt que de Ztrioli watura & 
proprietate dicenda duxi: ea verb que in ze- 
gotio Chymico vitrioli ope patrantur miracu- 
la , fuo temporepatefient. 
NDIX. 
Salium genere. 
QUAESTIONES & PROPRIETATES SALIS. 
I. qe Sal im ignem conjetlum crepitet & 
exfiliat, & quanto minus granum ell, 
tant) majorem , quanto majus, tantó mino- 
rem Jflrepitum edat? Kefpondeo, caufam de- 
pendere ab inclufis aéris impatientia , qui ca- 
lore atteuuatus dum majorem locum. quzrit, 
impetu facto ruptis repagulis eum quem 
percipimus ftrepitum edit, cujushoc expe- 
rimentum eft: in parvo enim grano fpirztus 
magis coarlatur , quam in majori. 
EXPERIMENT U M. 
Fiant parvuli g/oZu/i ex vitro , qui fpiritu 
vini falenitro füba&o impleantur , quos fi 
Hermetica fignatura claufos ardentibus 
refatlus fpiritus exitum. querens nec inve- 
niens , horrendo & formidabili adinftartor- 
menti explofi fozitz, vitro in mille partes 
rupto, eum fibi violenter aperiet. | 
2. Cur Saleadem quantitate i» modico igne 
crepitet ,àn inten(o vero igne parum aut 2 
Sal in igne 
crepitat. 
;hilfaciat. Dico cazam effe , quod fpiritus 
!Salis in intenfo igne ftatim pereat, quod 
in modico igne non fit. 
3. Cur Sal aqua falis citius quam dulci eli- 
quetur?. Refpondeo , hoc fieri propter aque 
dulcis tenuitatem , aque vero fale craffitiem ; 
'illaenim uti facile penetrat, ita non nifi 
cum tempore liquefacit ; hzcveró uti cras- 
fior , ita partes falis facz//tme diffolvet ; dis- 
folutis vero corpufculis falinis , id ftatim 
[quoque liquefieri neceffe eft. 
4. Cur aqua falfa frigida bibi non poteft , ca- 
Uefatla ver? ac denuo refrigerata tolerabilius 
potefi? Refpondeo, hocfieri, quod aqua falfa 

i Imunquam calefatla per totam aquz fubflantiam 
carbonibus mox ac inferueris, tuncecce ra- fua. corpufcula fparfa teneat ; poftquam veró sid». 
lcalefatla fuerit, non exigua eorum pars avo- 
Met s refrigerata vero reliquum in fundo fub- 
fidet : unde aqua fale diminuta tolerabi- 
Sal aqua 
falfa faci- 
lius quàm 
dulci li- 
quefit. 
Aqua falfa 
calefatia qo» 
vefrigerata 
tolerabilius 
bibitur, 
quàm fri- 
ilior ad bibendum prebetur. 
5. Cur aqua marina feu aqua falfa incendiis preso. 
extinguendis inepta? Kefpondeo, hoc fieri, »» extin- 
quo d guit. 
