












348 
$ed I volvitur , & nihil aliud quàm lapidum 
quzdam ramenta funt ex perpetua allam- 
bentis aque attritione caufata ; vel mon- 
tium cuniculis aquarum motu devecta, aut 
arenis poft diluvium coacervatis : unde are- 
maceorum montium colliumque origo , quorum 
nonnulli fucco petrifico fucceffu temporum 
in lapidem converfi , alii fub mobili arenz 
fubftantiaremanferunt, uti Mons Janicu- 
lus, qui fulvi coloris arenis totus conftat. 
Quz vero in Defertis arenofis comperitur, 
ex ipfa loci natura eft, dum vel humidita- 
te rofcida lapidofi tractus, & friabilis natu- 
rg faxa paulatim attrita in arenaceam ma- 
teriam degenerant ;que ventorum impetu 
agitata in cumulos coacervatur , diffoluta- 
que denuo in longà latéque exporrectas 
planities difpergitur. Humor enim rofci | 
dus nitro infe&tus.paulatim rupes faxofum. 
quefolum exedendo in arenam refolvit; »z- 
trofam vero illic aremam effe Salammonia- 
cum, quod ibi copiofiffimum reperitur, fat | 
Defertaa- demonftrat. Vide quz in Quarro. Libro de 
re'[^45!? Arenofis terre tractibus ubertim difcurri- 
mus. 
'- Origo itaque arenarum aliunde non pro- 
venit, nifi ex acris cujufdam liquoris cor- 
rofione , quo lapides in arenam refolvun- 
tur ; vel ftillicidiis cryptarum, quod guttz 
cavant lapides, 
non Vi, fed fiepe cadendo; 
tantumque arenz inde profluxiffe cenfen- 
dum eft , quantum cavitatis capacitas in fe | 
continebat lapidis ; vel aquarum curren- 
tium perfaxofa loca, agitatione, qua faxa 
attrita in arenam refolvuntur. Et primó pa- 
tet ex foutium fcaturiginibus , qug arenis o- 
mnis generis paffim permixtz funt , quz 
quidem ejus quem atterunt lapidis, aut ve- 

MUNDI SUBTERRANEI 
ng metallicz colorem referunt; fienim per Coro/Zar. 
venam ferantur ferream , nigrum , fi perau- 6s La 
ream , aureum , fi per arfenicam & ochram, arena ex co- 
flavum , fi peraluminofam, candidum , fi per lore unde 
E ^ profluxerit. 
zreum, viridem, & fic de ceteris, colorem 
referunt; unde ex arenis facilé de minera, 
per quam defluunt arenarum devectrices 
aquz , judicium fumi potefl , ut alibi do- 
cuimus. 
Marina verb arena pari prorfus ratione 4reme ma- 
efficitur; cum enim mare in perpetua mo- "^^ CE 
tüsinftabilitate flu&uet, tumentefque fuos 
adlitora fluctus continuó volvat , fit ut api- 
des vehementi Maris agitatione detrit? in fa- 
|Zulum , glateam arenaceamque materiam 
idiffolvantur. Quz omnia uti quotidiana 
experientia docet, ita nonattinet de hifce 
uberius loqui. 

| C'oSRCOUP BD A TRCENOSNP UTE 
Ex his itaque patet, tot effe aregarum ge- Quo gex- 
mera , quot diverfa minerarum fixorüm-» eme 
que, quz aquz alluvione atteruntur, ge- — 
nera exiftunt ; quz quidem fingula natu- 
!ram & proprietatem totius, unde defluxe- 
|runt , fapiunt. 
QUO R'O^LODUACR ROGUM: AT 
Hincpatet auriferarum arenarum in non- ! n 
nullis luminibus ingens proventus. Cum £u, 
enim aqua , przfertim falfuginofa , per mi-fuuinitu? 
neras auri fluens femper nonnihil fecum ex 
jambefis ramentis devehat ; hinc fontes & 
[vicini rivi, fluminaquetantó in fe majorem 
aurearum arenarum copzam continent , quan- 
to aut flumina fontibus, aut fontes cuni- 
culisauriferisfuerint viciniores. De modo 
verb aurum inde colligendi , lavandi , & à ter- 
reftribus fzcibus feparand: , alibi dicetur. 
Unde aurca 

CIUASPOU! m El. 
De Qualitate Ufuque Arena. 
Cap. TI. Rena , fi ex lapidum fubftantia ficca 
A originem trahit, /ícca; fi ex bitumi- 
nofa materia , terraque craffa , pz- 
guiserit; verbo, Arena , uti pauló ante di- 
ximus, naturam & proprietatem affumit 
Varie are- ejus à quo decifa fuit. 4resaquzad Nili ri- 
T4r/^4"^- pas invenitur, tota nitro fa eft , uti & ea quà 
Lybia Regio tegitur. ut plurimum flerzlis 
eft; unde nec fationi autplantationi aratio- 
nique infervit ; unde proverbium , Arenas 
Aufoni. grat. Aufoniusad'Theonem Epift. 4. 
. Quid geris extremis pofitus telluris in oris 
Cultor arenarum , Vates , cui littus arandum. 
Ovidius Et illud Ovidii. 
Quid facis 6 Oenon? quid aremg femina man- 
a5, 
Non profetluris littora bobus aras. 
Uulats — Secundo. Ad fuftinenda zdificiorum 
ar" é fundamentainutilis eftinidoneaque: Cu- 
damna. E. ^ : 
jus caufa in promptu eft. Quia tamen nulla 
| in naturarerum res adeo exigua & contem- 
| ptibiliseft, quz non ingentes fimul utilita- 
tes fecum apportet; de «/z/tate areng non- 
nihil adducemus. 
Etprimó quidem, etiamfi arena fundan- 
idis edibus non ferviat, conftat tamen »4/- 
Mam fine arena fabricam extrui po[fe ; ex calce 
fiquidem & arena cementum fit , quod uti ad 
fabricas exftruendas neceffarium eft , ita ea 
|carere nequimus , & quanto quidem frcczer 
zenuiorque fuerit, tantó majorem calci mi- 
xta firmitudinem obtinet, dum humidita- 
tem calcis imbibens unà cum lateribus qua- 
fi in faxa convertitur. 
Secundb. Pro conficiendo neceffaria eft ; Vitro cosf- 
de quo vide ultimum Tomum de 47:e Ld - 
traria. 
"Tertib. Secandis marmoribus confert, ut Marmoi- 
fine arena aut fmyri , quod pariter aremg ^^ fe«- 
quoddam gems eft fecari non poflint; ex a- B 
gita- 

