












352 MUNDI 
rapta , inque campos devecta , agrorum fce- 
cundum, quo gaudebant, limum ita obtegit, 
ut culture amplius non fint idonei. Cum 
tempore tamen & multorum annorum cur- 
ticulis acciditut herbis, plantis , virgultis- 
uearenofa fubftantia oppleta , arboribus 
«irotique tractibus veftiatur: híc quotan- 
nis, Auctumnali videlicet tempore, folia, 
fructus, germina, uti vel fponte fua, vel ven- 
torum vi decuffa in circumjacentes campos, 
five planos, five montofos decidunt , ita /y- 
Bernarum nivium, pluviarum imbriumque ma- 
ceratione, unà cum graminibus in putredi- 
nem verfa, campos nova terr pinguis pelle ob- 
ducunt. que cum quotannis contingant, ter- 
ram quoque hinc; continuo augeri & affula- 
tim affurgere, nemo non, potiffimum in ri- 
pis fluminum, videt : in quibus luculenter 
diverfas nunc lapidum aut fabuli , glarez- 
que venas , jam terre arenacez aut limofz 
congeriem, quz fabulofam fuperficiem,vel- 
uti cruftaquadam contegat , intueberis : at- 
queadeb adveniente nova pinguis materiz 
congerie, campi novo fcecunditatis conce- 
ptuluxuriantes, magnis proventibus agri- 
colas locupletant. Attamen fucceffu tem- 
poris noyà advenientis ex montibus abrafi 
macilenti fabuli congerie , per inundatio- 
nem imbrefque devectà , dum pinguem ma- 
teriam contegit , 2ova ferilitatzs viciffitudine 
campos implet. Et hoc, quamdiu Mundus 
ftabit, perennialternantis vici[1tudinis lege 
durat. 
Quoniam vero geriminibus, p/autzs , vit- 
inem em DULBISE graminibus, foliis, floribus, fructi- 
nova "e bufque, strum, fal, bitumen, plurimum zzeff, 
dunt (alit? hinc dum. decidentia terre committuntur, 
féminarin. 
Sect. YT. 
C uomodo 
fleriles loci 
denuo foe- 
cundari 
poffint. 
Nova fleri 
litatis prin- 
cipia. 
Sales vege- 
tabilibusin- 
veluti per putrefatlionem fermentata , novam 
prebent. (alium mineraliumque generandorum 
materiam ; prz ceterisautem fubftantiz bi- 
tumine turgentes terram mirum inmodum 
craffam pinguemque reddunt. E fa/i&us veró 
fermentatione difpofitis, mineralibu[que gle- 
lis ex montibus recifis atque fluminibus 
corrivatis , 20va nafcitur mzneralium foboles ; 
quz tandem mari vaftorum devectu flumi- 
num concreditur. 
Mare vero omnibus dictis rerum fpecie- 
bus au&um fetumque, fenus coucreditum , 
velper fubterraneos cuniculos; vel Solis at- 
tractu per vapores in altiores aérisregiones 
elatum, partim per fontium fcaturigines, 
partim per extrinfecam aéris,aquz,nivium, 
pluviarumque motionem , Terreflri Globo, 
perenni atque zdefícienti nature vici[itudi- 
ze, re[lituit. 
Pericyclofin Naturg admirandam vidimus ; 
jam effetluum particularium , quos in 'Terre- 
no Globo efficit , caufas pari pacto per Quz- 
JlHiones exponamus. 
"Quomodo 
agri une pique na[cantur , jam Jleriles , jam fecundi? 
fremd —Refpondeo, hoc fieri areneg , argillg, fabuli, 
nafisitr. v opem ex montibus devecta , & in planitiem 
Quaritur primo , Quomodo agr novi cam-. 

SUBTERRANEI 
depofitz afflux» ; quo & terra primum palu- 
dofa, foflz & valles impletz ad planitiem 
difponuntur; vel etiam fluminum in alteru- 
tram partem currentium impetu, quz quod 
in una parte corrodunt exeduntque, in alte- 
ra parteaddituaugmentoque terrarum com- 
penfant , ut in nullis non fluminum ripis 
videreeft. Atque hincpatet, fucceffu tem- 
poris flumina ex unius ripz exefione, ex al- 
terius veró terreftris materiz incremento, 
cum tempore a/veos fuos mutare. Vide quz 
in Tertio Libro uberrimé de hifce locuti fu- 
mus. 
Sequitur fecundo, ex advectu fabuli gros- 
fioris, ex montibus torrentium pluviarum- 
que violentia abrafi, non folum campos re- 
pleri, fed & fluminum alveum filicibus faxo- 
rumque congerie altiorem fieri , quorum au- 
gmento herbifque ex limo pullulafcenti- 
bus , aquam alveo fuo contineri nefciam, 
tandem nova planiores campos inundatio- 
nereplere; quibus tamen àpaluftri aqua per 
foffasfeu incilesliberatis, fedimento inun- 
datarum aquarum dum arenacez materiz 
mifcentur, in opimam , craffamque dege- 
nerant. Certéin montanis regionibus 27vc 
foluta , aquam e fublimi turbulentam cras- 
famquearená , argillà, luto, glareà, aliàque 
materià quam fecum rapit mixtam, per loca. 
depreffiora in flumina defluere, cunctis no- 
tum eft: neque veró à vicinis montibus 
duntaxat , fed & aliquot dierum intervallo 
utrinque é latere diffitis , pfammorrhoez, 
five arenacez materie motus advectitant, 
dum fzpenumero maximos montes fylvas- 
que vi defluentis aquz abrafos avectofque 
animadvertere licet. 
Quazritur fecundo , Cur idem flumen qui- 
bufdam in locis agros ex alluvione natos are- 
za macilenta , adi verb pingui limo dotet? 
Refpondeo, zripliciter agros campofque mo- 
do pingues, modo fleriles eftci. Primo groffioris 
fabuli macrequearenz affluxufteriles,argil- 
Iz vero lutiquepinguis oblimatione fcecun- 
dos reddi. Secundo? , fteriles redduntur flu- 
minum vehementi pfammorrhez exone- 
ratione in campis facta; foecundi leni ma- 
terig fluxu , limique pinguis in camporum 
| planitie fedimento. 7er? , germinum, 
herbarum , foliorumque ex arboribus de- 
| cidentium , terreque commifforum putre- 
factione, que uti pinguedine abundant, ita 
in terrenum pingueque lutum converfa, a- 
grosdefiderata fecunditate beant. 
Quariturtertib , Quomodouequabilis cam-. Quent 
porum fuperficies , €& quomodo colles arenacei ege 
| 
Quomodo 
agrniin fa 
ctem dege- 
nerant ,en 
deinde in 
pinguedi- 
nem. 
z 
in planis nafcantur?. Kefpondeo ; equabilem 
camporum [uperficiem fieri, dum vel znundatto- 
ze limus omnibus cavitatibus foffifque op- 
| pletis zqua portione diffunditur, uti in »Zve 
patet,quz in placida tempeftate & leni cafu 
dum terram operit, planitiem nivetectam 
&quabilem reddit : ita p[ammorrhbza terris, 
fine impetu, fluminum vi ejecta , equaliter 
limum 
nacei i2 pla- 
mis locis na- 
feantur. 

