






LIB.VII. HYLOCINESIS GLOBI TERRESTRIS. 353 
Cap.l. limumarenamque difpergit, unde plana fu- | /zZrufroque , prout ea varii coloris effe fo- 
perficies. Co/les vero tum nafcuntur multi- let , invenies ; quod apertum fignum eft, 
pliciratione: Primó /fcampi g/area fabuloque | arenam cujufcunquetandem coloris fuerit, 
five ex montibus, five ex fluminibus ave&to | ex dictarum materierum tinctura innigre- 
impleantur coacerventurque : hoc enim |dinem verti. 
pacto aliafuperadveniente inundatione li-|  Quzriturquintó. Unde Bituminofa & com-. Undetera 
musglarez cumulis inhzrens cruftam velu- | 2f0LZilis terra oriatur? Refpondeo , terram mina. 
ti quandam feu corium inducit,quod in ger- ex varia falium mi[cella in liquorem quen- 
mina pullulans, eorum radicibus firmatur. | dam pinguem & adipi fimilem refolvi, quo 
Cum tempore veró aliis aliifque fo/ierum | imbuta Soleque torrefacta, cefpites , haud 
graminumque putrefatlorum in terram verfo- |fecus acligna, adminimum ignem accen- 
rum Zmofis materiis collium molem mirificé | duntur , cujufmodi cefpites ufliles , quibus 
augmentat, accedentibus vertorum flatibus, | Batavi ignem fovent, effe folent: cujus ve- 
quibus aridiorarenacez materiz campis in- |ritatem fequenti experimento difces. 
exiftentis congeries agitata, in cumulos a- | 
gitur, in prece/fos quandoque colles materiz 
continuato augmento furre&tura : quemad- | Accipe Terram nigram , pinguem & adipo- 
Juxtasffia modum in litore maris prope Oftiam vi- (fam,é qua omnem aguamfeparatam in vas 
ie dere eft conftipatos cümulos colliculofque | exprzmiro, & invenies eam atramento fcripto- 
aemei  graminibusvirgultifque veftitos , qui maris; 7? haud abfimilem ; hec aqua arefacta 
collsori; alluvione & ventis agitati in arenarum pau- uflilium cefpitum colorem proxime referet, 
f. . ^ 1 - A 
m latim cumulos aggefti concreverunt ; ac | hon nigrum quidem plané, fed pullefcen- 
paffim ad maris litora complures hujufmo- | tem , & nefcio quid bttuminis olentem: 
di cumuli reperiuntur. |ignienim admotam ftatim ignem , non fe- 
Undiasa — Qugriturquartó. Unde agrorum terreftris | cus ac fulphurea , concipere deprehendes. 
sermdribt v. oterjq tanta colorum vartetate [petletur:alili | Sed de Eituminis ortu alibi fufius. 
&lebis colo- : " É : x en 5 ; 
mmvarie. enim terrena fubftantia prorfus zgra,non-| — Queritur fextó. Urde coria illa [apidea, Unde coria 
p nullibi raZra, flava , aut ca» dida ciereaque |t arenam inter. argillaceamque materiam yd tte 
fpectatur? Refpondeo hoc fieri vel ex arena | /mzercurrunt , proveniaut , unde & faxorum 
inqua juglandium folia , nuces mucumque iu- quorundam varia materia compofitorum origi- 
volucra aut gallarum fetus putrefacta atque | "em ba£eat? Refpondeo,cum ex montibus 
interram converfa , humorem terrz vitrio- | Varizfalium fpecies vitrezque atque. mine- 
latzinexiftentem illico in aterrimum colo- |rales glebz in agros, five immediate, five 
rem tingit. Fu/va vero terra originem fuam | mediante fluminum ve&ura diffundantur, 
habet à montibus oc/ra , fulpbare aut fanda- | fit , ut temporis fucceffü fuccus quidam pe- 
racha foetis, qui in planitiem advedti ibiter- | fr/ficus calcarii lapidis ramentis, atque fa- 
ram propagantfulvam five auream; Z£rugi- |lis , nitri , aluminis , vitriolique miftura 
nofa vero à montibus eratis eleLisfcatentibus | componatur ; cui fuperaffufa a/gi// , aut 
oriri , vel ex ipfo colore difcimus. Quemad- alia quzvis terreftris materia in faxum con- 
modum igitur aque fluminum à differentibus | Vertatur : atque hoc pa&o faxa infra ter- 
mineralium [uccis varié tinguntur , ita (9 agri ram ex petrificofeu lapidofo fzcco nafci , tum 
arena ejuscoloris cujusgleba eft, à qua abra- | Variis experimehtis oftendemus, ubi de re- 
fa fuit , replentur. Undenam vero mizerz | £usin faxum comverfis uberrimé ratiocinabi- 
differentes iftiufmodi coleresacquirant, ali- mur. Atque ex hifce patet , zu//am terram 
bi oftendetur. "Terra vero vigra agriculture J/fmp/icem in rerum natura dari , fed omnes 
potiffimum apta eft,quz fit vel ex graminum, | Variarum rerum mifcella refertas effe. 
berbarum , foliorumque deciduorum putrefa-| — Qugriturfeptimó. Cur ad oflia fluminum Cu ad ma. 
I. * « " H 
&orumque 7z zerram comverftone , qua non |? mare proruentium , ut plurimum arenacei"r sumeli 
folüm terra , uti quoque ex animalium ftmo, | cumuli , quos pulvinos appellaut , reperiautur ? 
nigra & craffa , fed & pinguis mirum in mo- | Refpondeo, hoceffe ex arezz limique, quem 
dum redditur ; cujus hoc experimentum flumina prope oftia leni & placido fluxu 
cape. | in mare deponunt, coacervatione ; ex mari 
| veró venti fluCtus continuó verfas offia & li- 
ExrPrrERiMENTUM LI | k 4 Y 
| tora impellunt;hinc quam materiam arena- 
Exprime-  Vasquoddam terrà zigrà aliquoufque im- | ceam flumina in mare evolvunt,flu&tus ma- 
so pleto, quam aqua fuperaffufa in orbem ro-| ris né ulterius diffundantur , obfiftunt ; hinc 
das. tando commifceas, quz cum quieverit, ter- | arezn cumulos agge[tae eos, quos diximus, 
ra interim ad fundum dilapfa , aquam zigre- | puIvinos efficiunt. Atque hincpatet, mare gus ze 
dine infe&am reperies, qua depleta rurfum | fucceffu temporis ab alluvionibus flnmi- «bm mers 
aliam aquam fedimento affundito, rotato,| num invectu natis occupati , atque adeb in. nare 
depleto , & aliquoties continuato , donec quotidie continuo materiz affluxu augeri, eet. 
nigredinem illam à terreftri materia uni- |ut tuto affeverare queamus , humiles ad 
verfam abítraxeris, tandem arezam adfper- | mare regiones olim longé lateque exporre- 
fam & fcabram celere albo , flavo , aut candido [dum mare fuiffe : &9 contra , ubi modo 
ToM.IL Yy mare 
ExPER:iMENTUM Il 












