
LIB.VII. HYLOCINESIS GLOBI TERRES 
| Cap. III. tranfierit , tunc humido mixta zerram effi- | 
| ciet ejus naturz cujus velcrypta eft, mise. | 
ralibus refertam. i 
Modus tertius , dependet à commixtione | 
balituum & vaporum: ex his enim optimé | 
mixtis nafceturzerra pinguis, bene compa- | 
&a & fine rimis, undique fibi cohzrens , iis- | 
dem veró non bene commixtis nafcetur zer- | 
rapriori prorfus contraria, /zu/ca, rimofa, | 
ac poris referta. | 
Modus quartus. $z halitus tranfterint per | 
mineralis materig bras , tunc vapoti con-| 
glutinanti juncta per folitas fibras profecta | 
producet pro ratione mineralium , zerram, j 
hic erofam & viridem , ibi [ulpbuream , alibi | 
ferrugineam, alicubi falnam,aut nitro[am, vel | 
alumino[am ,aut vitriolatam,autmercurialem | 
& fic de cateris. |rainlebetepofitapollet. Si enim zerracan- Varie 
Be 
Exper. 
Medus ter- 
tuus 


Modus 
quartus, 

NOIRS 


Modus 
quintus, 
iuomodo 
terra gene- 
Tetur ex ha- 
litibus 
vaporibus 
29m intra, 
zum extra 
zerram. 
Modusquintus , dependet à So/is virtute : 
hic enim calore fuo extrinfecam Geocofmi 
fuperficiem impetens, terreftres portiones 
in ba/itus ,humidas vero in vapores refolvit ; 
& uti ex halitibus ingens falfugineorum, 
ita ex humidis ingens vapidorum corpufcu- 
lorum copia in ultimas aéris regiones attol- 
litur, ubi condenfata & intra altiffimorum 
montium juga , terreftriumque regionum 
planities ventorum vi difpulfa , ;erram non 
folüm augmentare , fed & longo temporum 
decurfü geuerarepoffunt. Quemadmodum 
enim terreftris fubftantia vi ignis in cor- 
pufcula ficca, quibus halitus feu fuligines 
conftant,ita humida in aquea phon 
quibus vapor conftat, refolvitur; & fu/igo 
quidem PaZtuofa in appropriata regione per 
antiperiftafin accenfa vel fu cardonis aut al- 
teriusmateriz aduftz forma decidens , terre 
reftituta in eam convertitur; vapor vero unà 
fecum variam terreftris materiz mifcellam 
rapiens in fuperiori regione refo/vitar, hinc 
per pluvias, nives, grandinem, terre portio- 
nes vapori infite , terrz reddite pariter in 
eam , perpetua pericyclofi convertuntur. 
Qüamvis prior modus, quo per fubterraneos 
ignes Vernon: tonius halitus refolvitur 
terris generandis magis genuinus fit. Sed né 
quifpiam forfan huic noftro ratiocinio con- 
tradicere videatur,id feguenzibus experimen- 
:tis confirmandum duxi. 
ExPERIMENTUM. 
Cau[am XBovo*yeéacas ad oculum oftendens. 
posi fupra focum /eZetem A. amplum 
terrà quàlibet nonnihil bumefceute ad 
medium ufque refertum,fupra vero lebetem 
fufpendatur vel ex terra cocta, vel ferro, vel 
alia quavis materia receptaculum B fub cam- 
panz forma effictum , cui uZiexiguiindan- 
tur C DEF , in finefubtiliores; deinde ac- 
cenfoigne V. S carbonibufque advolutis le- 
beti , ftatim zerra in halitus refoluta in re- 
ceptaculum abiens , ibidem tubisinferta iz 
fuligmem abibit ,qug vapori junla in terram 
abibit ejus coloris & qualitatis, quibus ter- 
cula, | 

dida fuerit , uti creta , Samia, & fimilia, fu- AR 
liginem candidam; fi terra pinguis & bitumi- probatur. 
| nofa , nigram , fi fulpburea, fulvam, fi erofa, 
viridem in fuliginem abibit; &ficde cete- 
iris idem judicium eft ; quz deinde unà cum 
| humido juncta z» zerram degenerant , ejus 
terrz , exqua exhalarunt ; Za/itus enim hu- 
jufmodi fuliginofiper porosterrz fibrafque 
jintimas depulfi in fuperficie fa£ infenflil 
pulvere latentes , vel pluviis, rore, pruina, 
nive » terram degenerant. Eodem prorfus 
modo quo Chymici per dicta inftrumenta 
| fuligines, zuzas , flores metallicos intra re- 
ceptacula, conofque campaniformes repe- 
rire folent ; fubinde quoque ex fimilibus 
fuliginibus ingentem 2ydrargyri copiam re- 
periunt, quod apertum fignum eft , zz zerre- 
Jiribus fabflantis combuftibilibufque rebus 
id delituiffe. Quid enim aliud funt fuligiues 
caminorum , quàm balituum àlignis czteris- 
que combuftibilibus rebus vi ignisfeparata 
lévifIma corpu[cula in lateribus caminorum 
inunum coacta, quam fzZiginem dicimus: 
quz bumido (ubatla exficcataque terram ni- 
| gram exhibet. 
ConorrAaRmiuM L 
Ex hifce patet, wzde terre metallice Origi- Cur in sina 
nem [uam nancifcantur ; mirantur enim mul- & ede» 
|ti, dum nunc hic zerram falivam , aut mitro- ; erarom 
| fam , aut aluminofam , aut vitriolatam , nunc diverfis. 
| aliam reperiunt, jamibi fz/pbure totam con- 
| cretam regionem ; modo alibi Zztumise aut 
| naphbtba refertam ; nonnullibi rzZricà aut 
i ochrà oppletam, & fic de caeteris : qui (i Na-- 
|turz proceffum noffent , admirari define- 
|rent. Cum enim hujufmodi fuper fciales ter- 
|re in intimis vifceribus, ejufmodi materiz 
| quam referunt copiam habeant ; /e vero 
materie in halitus vi calore refolute, uti fibà 
|fimile femper & fucceffive generant , ita 
| quoqueper poros fibrafque zerre exbalatzz in 
| ultimam ufque fuperficiem continuata fu- 
liginum coacervatione propagantur ; adeo- 
que etfi infenfibiliter , extimam tamen 7zer- 
ram cujufcunque tandem fpeciei fit, acceffu 
| & accretionefua augmentant. 4 
Yys 




C o- 






