















^ 
S 
MUNDI 
Seil. Tl. ComxorraAanmnrivuM IL 
Cumos;  Flincpatet quoque, quomodo faxoft mon- 
perperao de- 65, qui perpetuis pluviarum, niviumque in- 
(His non juriis deteruntur, diminuitamen à tot mil- 
libusannorum , zo» videantur : quia videli- 
tür, à tot 
cet balitus fuliginofi per intimas montium fi- 
58 SU 
annis. 

BTERRANEI 
brasufque ad extimam fuperficiem propagati Corollar. 
ibidem vel petrifico fucco , vel humido 
ambiente iifdem mifto, faxis accrefcunt. Sed 
dehifce in fequentibus copiofior dabitur di- 
cendi materia, quando de /zpidum genefi ra- 
jtiocinaturi fumus. 
CaPUuT IV. 
(De U fu variarum "Terrarum. 
Cap.1V. Erreflres quas paulo anté innuimus 
fulflantia , multiplicem omnino ufum 
babent apud variarum artium profes- 
fores , quas ordine exponemus. Et primó 
quidem funt nonnullz fummopere v/tatz 
Medicis ob infignem, qua pollent, virtutem 
contra venena. 
Usus 
Quarundam terrarum in Medicina. 
PRIMUS 
Ner cateras terras celeberrima nullo non 
tempore fuerunt , Zerra Samia , Lemnia, 
Bolus Armenia , at pofteris temporis Meli- 
tenfis , Majorica ,fimilefque, de quibus or- 
dine agendum eft. 
Samia terra, À Samo Infula Archipelagi, in 
qua effoditur, fic dicta, 7 PeopbrafH; tempore 
venam habebat in longum extenfam altitu- 
dine bipedali .latitudine multó majori ; u- 
trinque vero faxis obfepiebatur terra, équi- 
bus fecernebatur : venam in medio habebat 
optimz notz adinftar medullz, deinde a- 
"lias atque alias venas faxeo ftramento di- 
"füin&as, virtute tamen mediz impares. 
Dies" Du veróreperiebantur Diofcoride tefte in 
a Samiis fodinis , bujus terre fpecies , una Col- 
lyris, altera 4fferis nomine vocitata : illa 
oculorum medebatur infirmitatibus, excel 
lentifimum meritó di&um xz «lu ecoxto 
xoANtej0v: Alter Afler, vel ob felle ei figuram 
impreffam , vel ob lucentes inftar ftellarum 
arenulas aureas, que ipfi infertz fpe&aban- 
Difet affer tur. Perperam fentiunt ii qui ferram hanc 
Sami ?. $4541 candidiffimam,cum Affere Samiofeu 
mia. Talco confundunt ; cum toto, coelo illa in- 
ter fe differant , de quibus alibi ; utraque 
adflringentis natura fanguinem exfpuenti- 
bus prodeft , contra venena quoque antido- 
tum exquifitiffimum , de quibus vide Dios- 
coridem. A junt intra Samiz terrz venam in- 
veniri lapidem illum Swyrz haud abfimi- 
lem ,quo Artificesauro argentoque infum- 
mum nitorem poliendo utuntur. 
Defcriptio 
terra Samia. 
"Theophra- 
ftus. 
Low: — Lemniaterraà Lemno Infula Archipelagi, 
ipeiem in qua effoditur, fic dicta, quz & O'Qiisa, à 
Kigier, ferpentum haud dubie multitudine nuncupa- 
ta, quorum morfibus lethiferis DEUs OPT. 
MAX. terram hancvenenis ferpentumque 
toxico profligando, mirum in modum op- 
portunam produxiffe videtur ; cum za/lum 
venenum fit cuj natura. zo» fuum antidotum 
Dioforià: oppofuerit. Fuit olim teftibus Diefcoride, 
ET Plinio, Galeno , Utbs Vulcano dicata , no- 
mine H Quia Hepbeflie, propequam collis 
colorefulvo , combuftoque fimillimus, nec 
ullam exfeferebatplantam, necfaxum, nec 
aliquidaliud, ob nimiam haud dubie fum- 
mamque ficcitatem juxtaatque tenuitatem 
omnis coagulationis expertem : atque ex 
hoc colleolim tempore Ga/ezi terra hujus- 
modi eruebatur , adinftar r&lrice , quam 
pÁN( vocat, intenfo rubore fuffufa : modum Modus que 
quo bgcterra eruebatur , 9 caerimonias , qui- erutbatur. 
Lus parabatur , füfe defcripta vide apud Ga/e- 
auum lib.9. Med. fimpl. 
Dicitur etiam Terra figillata ob figuram. Lemia 
Caprz,quz ipfi olim imprimebatur, & inde 74657 
cQesoys ains, figillum capra à Diofcoride dice- RA 
batur , quamvis à Galeno ei Diane fimula- 
crum impreffum fuiffe feratur. Sed cum ca- 
pra Diane dicata fit, facileunum cum altero 
confundi potuit. Hodie aliaterra Arabicis 
charatleribus paffim roditur, quz utrum ex 
Lemno aut Samo afportetur dubitant mul- 
ti; quidquid fit, locum fanéfecretum & cu- 
ftodia obferatum tenere audio ; neque quis- 
quam fub posna capitis indé quicquam exi- 
merepoteft , nifi quibus ex officio idincum- 
bit, uteffodiant, atquein trochifcos forma- 
ram fraillo Baffie, N ezirii aut etiam Impera- 
toris Sigillo muniant: ut proinde multi du- 
bitent , zum hujufmodi Sigillata terra eadem 
cum veteri 1lla Lemnia fit. Ego fané fi non 
omnino eandem , faltem non difparatz 
naturz effe, ex effectibus ejus arguo ; cum 
& rubro colore nonfecus ac vetus illafplen- 
deat ; veterem etiam inde raZricam voca- 
bant, & fanguine caprz tinctam , quam 
|tamen tanquam fabulam vulgi ridet Ga/e- 
nus fed nativafua rubedime conftare multis 
probat , qua & moderni temporis zerra ffgil- 
lata conftat. Vires medicz in ea hodie e- virer erra 
dem quz in veteri ; fiquidem contra letha- Tennis. 
lia venena egregii antidoti vires habet, cum 
vino pota; venena introfumpta , vomitione 
pellit, lechalibus ferpentum ictibus morfi- 
bufque medetur. Sed de hujus viribus ufu- Dioforid. 
que medicovide Diofcoridem , Plinium , Ga- EY 
lenum, Matthiolum aliofque. Cardanus arte Mathiol. 
feri po[Je terram frgillatam fimillimis virtuti- Cardan. 
bus przditam afferit , fi quis communem 
argillam in pollinem redactam aqua fcor- 
dii, in qua juniperi femina incocta fint, 
fub igne& in trochifcos aptet. Mifit non 
ita pridem ad me ex Helvetia ubi effodi- 
tur, Chriffopborus Schorer , territorii Lucer- 
nenfis 
J 
| 
] 
I 
i 
l 
I 
| 
| 
| 

