
364 
MUNDI SUBTERRANEI 
Sec. T1. Y 
CaAPuT VIL 
(De Terreflribus corporibus , que. [ingulis Plaflis & Picloribus in ufum veniunt. 
Cap. VY. Primordiisrerum Pantoplaftes Dzus! mus , quorum originem & confe&ionem 
OPT. MAX. figuli munusobiens, ex paucisexpono. Pius. 37.c.2. depretio- Porcellang 
terra Damafcena Hominis corpus|fis vafis agens Myrrbiza "vafa ab Oriente q94 , c 










effinxit , quz utiomnium, qu£ unquam re- 
perte funt, terrarum excellentiffima fuit, 
ita ad Protoplafti digniffimum corpus effin- 
gendum, à D&o adhibita fuit ; unde Unige- 
nitus quoque ZEterni Patris Fili 
fuccefüivam humani generis 
nem à Protoplafto factam , corpus fibi ex 
immaculataterra Virgine, affumere non 
fuitdedignatus. Quz tamen terra Adamz 
qualifnam fuerit , apud Sacrarum literarum, 
interpretes controvertitur: Nos ea , utpote 
quz omnem humani ingenii intellectum 
tranfcendit, omiffa , a4 eas terras , 
fault potilfmum utuntur, progrediamur. — | 
Quibetr-— Terrg: quibus figulz utuntur. debent effe 
f nen "^ croffee ; leute »Jpilfe , molles , cujufmodi mar- 
44 effe folet ; quibus deficientibus, primas 
tenent mediocres, fecundas, molles. Vafa 
que ignis vi non franguntur , funt ut pluri 

mum ex pinguibus & fpiffis ; uti funt cruci- | 
Requi(ita 
4d 'erram 
figulinam, 
bula, ceteraque vafa Chymicis operationi- 
busapta; ex quibus meliores note funr Ze- 
vifirma, quz non combibant neque exudent, 
humorem , non fint iragiliaignibufque re-| 
fifiant cujufmodi funt Saguntina in Hifpa-| 
nia, in Italia que Mutinz, Aretii & Tofca-! 
nellz fiunt, Calices Surrentum ; patinas; 
yariz vicine Neapoli terrz fabminiftrant. 
exquifitiffimas. In Germania , quz Val-; 
denburgi funt, magno pretio ubique diftra- 
; huntur. Zerravero, quz vitris liquefaciendis | 
Eoo fervit, omnium maxime igni refiftere de- 
14 equa. bet, cujufmodi eft illa que Savonz in Li- 
""^*  guriaeruitur.Sed de hisfufius in 47e itria- 
744. 
Cur vero arenas fruli ut plurimum foleau? 
admifcere terrg , nein igne frangantur vafa, 
cas[a eft, quod arena igne valido liquefacta 
argillaceam fuübftantiam veluti in faxeam 
quandam omnibus poris oppletis reducat. 
Sunt itaque vafa alia ex creta , alia ex ar- 
gilla alia denique ex aliis terris cocta, quz 
quidem tanto funt ufui humano agis idonea 
quanto ex p/nguiorz, [prfssorr lentiorique mate- 
71 confl;ta : de quibus confule figulos. Idem 
deterra plaftis & fullonibus ufitata dicen- 
dumeft. Sed dehisalibi. 
De Myribints , Porcellanis € Ma jjori- 
cis offis. 
Qw4My- — Quid verà Myrrbina antiquorum va[afint,| 
furi 4. & quanamex terra originem fuam fortian- 
pu« Veteres. tur , reftat dicendum. 
Si P/mii verba, de Myrrbinis vafs prolata 
examinemus , inveniemus ea nulla alia 
fuiffequàm quz nos hodie po;ce/laza voca- | 
| 
Tafa vitri 
Cur figuli 
3n coctorum 
"va[orum 
Terra are- 
nam z/fce- 
ve foleant. 
Quid Myr- 
Plinius. 
| afportari dicit, mirum in modum nitere 
| nec non fumma colorum varietate imbuta : 
| hodiehifce prorfus congruunt porce/laza va- 
|f , dequorum confectione varii varia refe- 
iitafcribitin Atlante fuo Sinico fol. 86. de 
| Urbe Zaocheu in Provincia. Kiangfi. 
44t quod maxim? eam commendat , eft ela- 
ratio & copta frutellarum Sinenfum s. quas 
| porcellanas , ze/cio unde petito nomine vulgo 
| vocant , que nuliiba àn toto regno fiunt preflan- 
i 
| 
| bo 
quibus | tiores quam in pago Feuleang czvátatzs: licet 
enim alibi terram , ex quaferte confici poffint. 
babeant , nullo modo ad eas accedunt , que in 
| boc pago. fiunt; 2mo quod admiratione dignum, 
| terram ex ua eas efformant , non ex bujus Pro- 
, vincie [ülo bauriunt;fed ex Kiangnan Provencig 
! Urbe Hoeicheu adoetlam accipiunt 5 neque abr, 
licet tanta illius ad/it terre copia , ullo modo ef- 
fingere illas queunt Sunt. qui illud aquarum 
| temperature adjcribant, 
Ex boc ergo bujus urbis jpago omnes. [cutelle 
ille ac vafa Smenfa funt , que à ruflicis , rudi- 
Dufque bominibus figlima arte elaborantur, codem 
modo quo Faenfes in Italia, coloris varii fant, 
licet omnes ex fabtiliffFma tlla argt/la ac aliquan- 
&ulum diapbana conflents ;us colore illinuntur cro- 
c&o , varifque Draconum figuris illufe funt , re- 
4o deflinantur. palatio 5 pro vulgo funt rubre, 
lutee , ac ceruleo colore , ad quem effingendum 
glaflum à Sims adhiberi. folet , quod abi magna 
reperit: copia , precipue in Auflralioribus Pro- 
| ozcüs , quo etiam ad tingendas velles utun- 
tur. 
Quam verorara ac praclara vafa jc fiant, 
longum effet referre 5 nullam formam , nullum 
| florem , figuramve pmnges, que non eandem ex 
| porcellana argilla apud alos admittat 5 quanta 
verà borum valorum fft copia, facile quivis col. 
liget ex ea quam quotidie videmus an Europa no- 
ftra. 
"At miror unde bie sncrebuerit rumor , ex ovo- 
rum teflis aut contufis conchulis marinis prepara- 
ri banc materiam , adque ex relatione quorundam 
centum annorum [batto rebofitam ab avis bro 
fucce[farzs nepotibus : planà rerum gnaris ridicu. 
la funt bec & mere commentitia : namque omnia 
ex terra que ad bunc pagum ex urbe vitina Ho- 
eicheu advebitur, figlina arte fiunt. 
"Terra autem zlla ion ptnguis , ut creta. eff, 
fed veluti avenula pellucida, quam macerant, 
& afperfa aqua in ma[Tam cogunt. Quin € ex fra- 
&ls vafeulis denuo fru[la comminuunt , atque tte- 
rum nova vafa efformants fed bec ad priorum 
vex accedunt nitorem, aut pulehritudinam.. Quod 
5 pre- 

| 
quonoo 
» fiat. 
Usexea,per runt: omnium optime de hifce P. Marti- p. Martin, 
propagatio-| nus Martinius é Soc. Jesu àveézlis omnium, Martinius 
