
| 
| 
l 
| 
LIB. Vli. DE 
LAPIDIBUS. 5 
CAPUT IL 
(De Lapidofz Subflantia ; que in Geocofmo cermtur Montiumque origine. 
Cap. Tl. Anta eft Auctorum de origine Lapi-| 
dumlis & contentio, ut cui fubfcri- 
bas , vix difpici queat. Et ne tem- 
pusin adferendis fingulis eorum fententiis, 
quas apud innumeros Auctores reperire li- | 
cet, tempus terere videar ; nos unicuique | 
fuam relinquentes opinionem,quz propria. 
experientia , & multorum annorum obfer- | 
vatione didicimus , proferemus, ex quibus, | 
nifallor, Leclorbenevolus facile ,quid ego, | 
quid illi przftiterint, cognofcet. Neitaque | 
eos Auctores , qui dum nequidem pice | 
multó minus Gemmarum fpecificas differen- | 
Has norunt, de natura tamen fingularum 
fcribere przfumptiofius attentare non vere- | 

: 



4ubw& cundantur, imitari videar ; Ego nihilanti- 
E^ quius habui, quàm primo defubtiliffimo ar- 
gumento fcripturus , rerum omnium , de 
uibus in hoc Opere philofophor , fpecies 
dà. cognofcere, einde ipfas faxorum 
fodinas in vatia mea peregrinatione adire, 
fcrutari omnia, lapicidas & Latomos de fin- | 
gulis occurrentibus rerum difficultatibus 
anxie confulere , & examinare, diverforum | 
quoque colorum venas, ftrias, & à natura q 
ipfis inditos du&us omni diligentia explo- | 
rare. Quo fa&o Naturz fagacitatem imi-| 
tatus toto mentis impetu incubui, utrum 
id artequadam , quod natura in ipfis lapi- 
dibus tanta induftria molitur, quoad fieri | 
offet, cognofcerem: neque mea me fpes 
fefellit; Zriadwzum quippe Natarzfilum fe- 
cutus , quam tantopere defiderabam, ge- 
nuinam quandam Aifoyóenos rationem in- 
veni,cui innixus, omiffis dictorum Aucto- 
rum diffidiis, ea folüm , quz partim dv (o ien, 
partim experientia me docuerunt, ad foli- 
dius philofophandum , producenda ftatui. 
Uerum Quzritur itaque primb : U£rum montes] 
j poe axoft ab initio rerum extiterint , utrum fuc- 
frin,«-. ceffu temporis ex limo , aut poft diluvium 
5m [^- ex immenfi luti coacervatione ? Hoc du- 
ceffa tem- .. 5 $8 seuil 
poáma, bium, uti nullam difficultatem habet , ita | 
paucis quoque diffolvam. Dicoitaquemez- 
1es faxofos , cujufmodi, uti in Tertio Libro 
oftendimus , ingentes montium catenz, 
tum àpolo ad polum, tum ex Ortu in occa- 
fum protenfe , latim ab initio rerum, dum 
Divino nutu poft aquarum divifionem Ari- 
da compareret,2 DIVINO ARCHITECTO 
confHtutos fuijfe ; que plerorumque Sacrarum 
Scripturarum Interpretum fenrentia eft. 
Cauf«. & Nifi enim limus ille Chaoticus in faxeam 
Dui» B molem ftatim coaluiffet, 'Tellus ex nimia 
birio imu; limi mollitudine neque confiftere, neque 
ehe: operationes fuasexercere potuiffet , uti ci- 
dndurnerit. x ; : 
tato loco fusé oftendimus. Saxofa itaque 
montium compages , ad terram contra ma- 
ris impetum atque imbrium pluviarumque 
i tentandamque prorfus neceffaria fuit. Qui 
| verb putant, Montes primum poftdiluvium 
' ex coacervatione limi capita fua extuliffe, 
eorum opinio , utique Sacro Textui con- 
traria , prorfus repudianda eft : Cum $a- 
crz litere c. 7 Gen. expreffe dicant, 4rcam — 
fupra Ararat montes Armenim requievifje : 
non poterat autem requiefcere fupra id, 
quod primó non extabat : neque Noémas no- 
minare pofteris poterat eum montem, 
quém ante diluvium norat non extitiífe. 
A ccedit guod diluvii aque quindecim culitis 
exceffiffe dicantur citato Genefis loco , omnes 
montes qui fant fub celo , qug quidem locutio 
aliud non arguit, quàm quod montes jam 
ante diluvium extiterint. Non negarim ta- 
men , évariis Mundi revolutionibus inun- 
dationumque diffufione fimum , lutumque in 
ingentes cumulos coacervatum » fucceffu tempo- 
(ris in lapidofam fubflantiam. induruiffe : ne- 
! que loquor hicde iislapidibus feu marmori- 
bus quz quotidiano ufu ad edium , templo- 
rum , aliarumque fabricarum conftructio- 
nem cedunt, fed de /apidofa tantum mentum, 
ua "Telluris corpusad functiones fuas pro- 
befubeundas, fuftentatur fzZflantia , quz eft 
veluti offatura quedam, feu fubftructionis 
| moles, à D & o ad totius Geocofmi firmio- 
rem confiftentiam intenta. 
Quomodo vero aut qua virtute /imus ille 
chaoticus in initio rerum coaluerit, exponen- 
dumreftat. Certum eftfuiffe vimquandam 9voan 
lapidificam , qua id fa&um fuit, atque eam v^ fus 
quidem ftatim à principio rerum à D & o pii id 
OPT. MAX. cujusimmenfa providentia in 
fua difpofitione non fallitur, Terreno Cor- 
poriprimüm inditam: Quidautem /ec mi- 
rifica virtus coagulativa fit , exponamus. 
Non moror hic Gentilium philofophorum 
| opiniones, qui omnia ex quatuor elemen- 
torum confluxu conftituta fuiffe, uti xsoi- Forma re: 
xertpas afferunt, ita nihilutpore jam omni- 755,77, 
bus notum , concludunt. Aliud itaque ele- proprie ex 
mentorum commixtioni accedere debuit 1/4^/»«l- 
quo natura fuas operationes in tanta rerum copfuxy. 
varietate perficeret. Atque hoc ego dico 
faiffe feminaria à Sapientiffimo Architecto 
po OPT.Max. errem fabflantie concre- 
dita, quorum virtute omnia quz in hac 
mundi machina in obtuitum noftrum in- 
fleunt , & in hunc ufque diem & operan- 
tur & operabuntur in futura temporum fe- 
cula. Sunt enim hujufmodi feminaria eo 
fine creata & conftituta , sz ex ijs tanquam utor 
rerum principiis /fmguslg rerum fpecies [uas pw» 
effentiales rerum formas nanci[ceremtur hifce 
feminariis addidit archite&lonicum [pirituum, 
in materia dominantem , quo fubjectum 
fibiin hancvel illam formam , prout femi- 

procellofas tempeftates ftabiliendam fus- 
narium poftulat, effingeret & elaboraret: 
j Vino quam 




















I 
| 






