

LIB. VI. DE LAPIDIBUS. p 
| Cap.1II. mentorum concurfu promota, eam fucces-| P/affica vero vis feminario Nature indita, 
fu temporis per continuam diverfarum re- five fpiritus polymorphus eidem junctus, 
rum combinationem,in eam multitudinem | unumquodque fua forma & figura, eo, quo 
Plaffica. 
uid? 
"S 





& copiam abierunt, quam fatis mirari non. 
poffümus : adeoque materialem cau[am lapi- 
dum nihilaliud effe dicimus quam Nazzrz | 
natura ejus exigebat, quam & caufam efficzen- 
tem formalem dicimus , colore inflruit. At- 
quehic fuit Naturz, Diving voluntatis nu- 
E . ELIT : B * A D 
falem, quo omnia fubfiftentiam fuam folidi- | tuincitatz , in primordiisrerum proceffus. 
d fir- tatemque acquirunt ; formalem vetó caufam 
anas [axo - 
fa fabflan- 
tia. 
CAPU 
Jam veró ad magis particularia defcen- 
effe vim falino generi inditam , id eft, Zapi- | dentes,hzc ita effe, fecuturis ratiociniis ma- 
difcam indurativam atque coagulativam.| gno experzmentorum apparatu oftendamus. 
qi u5Ms 
De Lapidum Saxorumque origine , 9 quomodo fuccejfu temporis in tantam 
duritiem 
Cap. TV. 
9 Saxa Gemma[que non fieri ex puris | modo Lapides in fodinis excre cere dicantur , & 
putis elementis , 
Iximus in precedentibus , Lapides | 
coaluerint. 
Atque hinc caufa luculenter patet, quo- uoi 
Lapides iz 
fodinis ite- 
rationefque addidi- Linjetla bumus in fodina , unà cum humido eire» ec- 
mus ; fedrequiri aliquid aliud , quo medi- | juncto multorum annorum curriculo tan- ^ 
ante in tantam duritiem excrefcant , tot fi- 
gurarum. colorumque differentiis inter fe 
diffideant: Quidmam verb illud fit, ea qua 
fieri poteft diligentia explicabimus. 
Diximus faprà à rerum primordiis ab in- 
fcrutabili Dei Sapientia Chaoticz ma [ce indr- 
zum fuiffe [emen quoddam , non quidem illud 
vegetativum, fed tale quiddam quod ina- 
nimatis Lapidum corporibuscerta quadam 
proportione & analogia refponderet ; nos- 
que fuprà fpiritum falinum lapidificum dixi- 
mus. Quiuti à Naturaad id deftinatus eft 
ut omnibus rebus fuam preberet confiffen- | 
tiam firmitatem foliditatemque; ita quo- | 
que per univerfas Sublunaris Mundi femi-| 
tas difperfus , ubi invenerit fuZ7ectum , five| 
lutum terrenumque proportionatum , in id. 
mox virtutem fuam Afeyaclito, illud coa- | 
gulando, & in faxeam fubftantiam conver- | 
tendo , exerat. Ad quod quidem przítan- 
idem lapidefcat : fiquidem. fpiritus lapidifici 
ad illum Zecum à calore Vulcanio derivati, 
dum in materiam proportionatam,cujufmo- 
idi eft terra illius loci vel montis , incur- 
runt, totam mox maffam fubrilitate fua per- 
| vadentes , humidam illam maffam paula- 
tim coagulant , condveafant & in faxum ver- 
tunt : eit enim , uti faprà dixi , forma illa 
litbogeneticafeu lapidifica nil aliud, quàm 
Jpiritusille falinus , five corpufcula illa fali- 
na,quod ad oculos prorfus infenfibilia, que 
à Calore fubterraneo , à corporibus mine- 
ralibus , queis pollent , abrafa , & per inti- 
mas 'Telluris fibras exaltata pro materiz Lapidiica 
in utero fuo difpofitz ratione , nunc hoc, Ms 92 
nunc illud faxum aut gemmam producunt. Et RUS. 
quamvis hujufmodi fpiri fub generica beat. 
quadam ratione confiderari poffit, non du- 
bito tamen quin & ipfe fuas fpecificas dif- 
ferentias, pro ratione falis communis, ni- 
dum , ?ria maximé cozcurrere debent: Pri- tri, aluminis , vitrioli , ceterarumque mi- 

mó /ocus proportionatus : Secundo materia 
in eo ad femen recipiendum apte difpofita : 
'Tertió calorurgens , & fpirituofum femen 
fufcitans : requiritur enim ad gewerandos 
Lapides fpiritus veluti forma , & materia 
terreftris veluti fubje&um, quo in loco pro- 
portionato, Calore fubterraneo ceu cauf: 
efficiente coagente, tandem fetus ille li- 
thogeneticus conficitur. 
QSuevqui. — Etlocus quidem proportionatus ideo requi- 
zamur 4). vitur, utin eoforma & materia rite confer- 
pidem c-. ventur , foveantur & digerantur , uti fuo 
1949". . loco de mirz fermentationis vi ampliffime 
demonftrabitur : Locus claufus. effe debet, 
.utfpiritus veluti inutero quodam, ne avo- 
lent,contineantur, & ne calor veluti in car- 
cere detentus , exfpiret , aut ab externo im- 

neralium glebarum individuatis falibus, 
differentiasobtineat: quantó enim hi fpi-. C/r?ez 
ritus fuerint puriores defzcatiorefque , SOEOue 
materia locufque magis idoneus proportio- 44impa- 
Inatufque , tantó /apis confurget perfectior ty. 
puriorque , uti in gemmis contingit; de qua- ó «xe. 
irum ortu in fequentibus fuse dabitur dicen- 
|di materia. 
Cum enim ad Japidum generationem tria Tria ad ge- 
concurrant , materia , fpiritus & nexus , & prO rapidum 
diverfa fingulorum qualitate aut quantitate conr 
lapides fiunt diver[i , certé tantarum diffe- 
Irentia qualitatum enafci non poteft , nifi 
lex varia. hujufmodi fpirituum cum alia & 
lalia mineralium differentium commiftio- 
Ine: hinc alii duriores , alii mol/iores , non- 
nulli di/ucidi & diaphani , opaci quidam , illi 


petu abripiatur: atqueadeó tum Subterra- |unum , hialterum referunt colorem, alii plu- 
neo calore, tum externofrigore , fi non per res admifcentes, complures ad gemmz pre- 
fead unionem cooperante , faltem peracci- |tium pertingunt , alii deniquein infimo vi- 
dens , repellente , & ne fpiritus exfpiret, 
tentioni natur fatisfiat. 
lliffimoque confiftuntloco , uti lapides pas- 
coércente cogantur uniri, & hoc pacto in- ig obvii. 
Sunt denique a/Z qui »oz uDique Pro diverf- 
( z 1 i.tate terre- 
generantur, có quod non ubique di&z requi-77 7 s. 
fitorum 

















