











1o 
Se Y. fi&ijfedveram &realem fui exiftentiam ha- 
bent. 4/terum colorum genus iftud eft quod 
.Coror án opacis corporibus potiflimum. elucefcit, 
fblibuss  & effentiz fue rationem habet in compofi- 
den tionecorporum : hoc colore Natura non 
eft. folum in fideribus , fed & tum in elementis, 
lapidibus, gemmis, margaritis, tum in ar- 
boribus, plantis, floribus, fructibus, femini- 
bufque, tum in animalibus , volucribus, 
aquatilibus, infectis, denique in omnibus 
opacis Mundi corporibus mira varietate 
lufit. 
Reftat itaqueut amZorum colorum tam in 
opacis , quàm tranfparentibus corporibus 
elucefcentium ortum (9 rationem expona- 
mus , ab opacerum corporum colore initium 
fa&uri. 
Sciendum igitur, colorem non tantüm à 
lumine, fed & veras acreales effentig fuc ra- 
Hones babere, ex mixtorum videlicet a/ja & 
alia con[Htutione , quz poftmodum illuftrata 
lumine; infitos iis colores velutiex poten- 
UE Cor tia in acum deducant. Quzritur itaque, 
Ware, quenamtitiffa commiflio, & undenam , aut ex 
Po compofitione mixtum jam albo can- 
Coloro- 
eat? jam nigro fqualeat? jam viridi niteat?! 
. aureo fulgeat ? puniceo tantopere fplen- 
Comi deat? Paucismeexplico. Certum eft, hy- 
Comm poftafin colorum effe quatuor principales : AL- 
ex 4 printi- bug & nigrum, fulvum & puniceum, ex quibus 
poten reliqui omnes intermedii, veluti pergradus 
fabu é» pu- qashiais mirà combinatione refultanr. Si 
simi  enimalbum nigro commifceas , colorem ob- 
tinebis cinereum , qui etiamfi in infinitum 
procedat, nunquam tamen vel fulvum , vel 
puniceum aut viridem educes , fed femper 
cinereum illum colorem, nuncnigriorem, 
nunc pallidiorem pro varietate & copia al- 
terutrius commixti comperies, donecalbus 
atrore nimio fuffufus, in nigrum, niger vero 
albedine fuffufus nimia in albedinem ten- 
dat. unde non immerito albusluci, aterte- 
nebris comparatur; cum hicquanto minori 
lumine, tanto umbrofior, ille vero quó ma- 
jori lumine offunditur, lucidior reddatur. 
Unde ficuti candidus nimia luce offufus vi- 
fum difgregati, ita ater lumine fufficienti 
deftitatus, eundem congregat. 
Diffipat autem vifum alledo: tum quia ex 
ejus adfpectu pupille ambitus arctiffime 
cofftringitur, ita ut rerum fpecies in pro- 
priam vifionis officinam liberé commeare 
nequeant, tum quia exquifita albedo dum 
oculi cavitatem implet, ceu lumen quod- 
dam aliarum rerum formas minus per fe 
efficaces ita offufcat , ut illas veluti obvolu- 
tasobrutafqueab adfpectufurripiat. At s;- 
gredo contraria quadam ratione vifum colli- 
git frmatque. Nam ejus adfpectu oculus 
quodammodo obtenebrefcit ; quocirca tan- 
quam in opaco conftitutus liberius cetera 
contuetur. Quz omnia in fe/ium oculis pa- 
tent ,quorum pupillas fi in tenebris obfer- 
váris, ampliffimas, fi in luce aperta contui- 
Albus vi- 
fum difgve- 
gat, ater 
eundem 
congregat. 

MUNDI SUBTERRANEI 
tus fueris, tantoreperies ftriCtiores, quanto 
lumini majori fuerint expofitz. 
Uti itaque hi duo colores oppofiti funt, ita 
oculusquoque iis ob noxam lzfionemque, 
quam vifui adferunt, haud delectatur. Qua- 
re ad varietatem colorum conftituendam, 
Natura alios zres , flavum ; rubrum & ceru- 
leum conftituit, ex horum miftura cumpri- 
mis ,ommnes reliqui intermedii, quorum non 
left numerus , ut poftea oftendemus, con- 
| ftituuntur; quz mixturz uti nulli non note 
|funt, & in omnibus fere Auctoribus repe- 
riuntur, & nos in Arte magna Lucis & Umire 
& Mufurgiafufe de iis egerimus, ita reite- 
randasnon duxi. Cum hoc loco folummo- 
do inftituti noftriratiofigatur , uvde colores 
| in tanta diverfitate Japzdum nafcantur ,& pri- 
mum quidem n opaczs corporzbus , fiquidem 
de diaphanorum colore tranfparenti non 
tanta difficultas obveniat, uti poftea often- 
demus, 
Dico itaque primo, hofce colores nafci pti- Coloresex 
mb, juxta primam fuppofitionem , ex variis AA m 
falium , quibus omnia corpora imbuta funt, phurimixtis 
eneribus , unà fulpburimixtis: quanto enim Amr. 
julphur , uude lapis generatur, fuerit perfe- 
[&ius, defzcatius & purius, tanto color ejus 
luci erit propior, & confequenter nobilio- 
rem fpeciem referet: quanto impurius, & 
majori fecum copiá refertum , tanto co/e- 
rem ad nigredinem magistendentem exhi- 
bebit; quiatamen in hac mixtura f2/es nun- 
quam defunt , illi fane non obftante fulphu- 
telimofo &inquinato, lzvorem fummum 
ejufmodi miftis inducunt , tum ob duri- 
tiem, quam exfalis copia acquirunt, tum 
obfplendorem , quem alina corpora veluti 
naturá fibiinfitum habent, 
Dicofecundó, ex Spagyrica arte infini- spagyrica 
tis experimentis jamdudum innotuit, ex ed 
fulphure varie per ignem tormentato Z/u- nafcidecer. 
meras colorum fpecies refultare, unde tanta de 
cauda pavonis & pbenice fabulantur Alchy- 
miftz , tanquam luculentum ad magni ope- 
ris portum acceffus indicium. Quamvis e: 
| gohanc colorum diverfitatemuon tam  fubftan- 
zie fulpburis , quam falinis corporibus , vitrio- 
li, aluminis , & potiffimum falis ammoniaci, 
quibus turget , adcribendam effe exiftimem ; 
hujus enim humidum vel ad minimum 
calorem in innumeros colores vertitur; 
quemadmodum & fw/phur, quod variis 
ignium tormentis exagitatum , tantas 
colorum differentias non fortitur , nifi 
ex fale ammoniaco & vitriolo , quibus fatu- 
ratur; quos tamen colores non acquirit ni- 
fi ex dictis alius , que uti diaphanorum 
naturam fequuntur, ira quoque infitum 
fibi omnium celorum feminarium habent. 
(Qui vero ei coloresattribuunt ex Mercurzo 
eiadmifto, iiquoqueid non nifi ex falus, 
quibustotus conftat, fieri afferunt , przfer- 
tim oitrioli, quod uti eafdem cum fulphu- 
re vires obtinet, ita quoque cognata effe, 
& 
Omnes ca- 
lores ex (Ale 
ammoniaco 
£b vitrielo 
fulpburi 
tixiis. 

