









12 
Sed. Y. tate aut condenfatione , variaque humidi 
radicalis fulphurifque iis appropriati con- 
coctione contingunt. 
Sed dehis fuo tempore &loco. 
Sedhzcaliternon fe habere ac diximus, 
omnia & fingula experzmentis irrefragabili- 
busoftendamus. 
ExPERiMENTUM L 
i Infundatur in Scyphum , vel fcute/lam 
folus em. Plumbeam acetum. acerrimum , quod. ftatim 
verti... in plumbeam fubftantiam aget, ita ut intra 
paucos dies ea magna aceti acrimonia refo- 
luta in puriffimam candidiffimi coloris cerus- 
fam pictoribus & pharmacopais ad innu- 
mera conficienda ufitatam convertatur ; 
hanc exemptam crucibulo igni validiffimo 
decoquendam impones, quam & intra 
exiguum tempus in intenfiffimum colorem 
rubrum , quod minium vocant , tandem in 
uigram [coriam degenerafle comperies. 
Quzares itaque , quomodo hic color candi- 
diffimus primo , deinde zu ruberrimum , & 
tandem in nigram [coriam degeneret ? Refpon- 
deo hoc fieri ca/oris ignei zucremento : pri- 
mó fiquidem acetum , uti ignea quadam a- 
crimonia pollet , ita plumbum in minutis- 
fimas particulas diffolvit, que particule 
cum fale referte fint, fit, ut fingulz à ter- 
reftribus fzcibus feparatz , fingule /ucidis- 
fima corpu[cula exhibeant. Si enim micro- 
fcopio ea contuearis , videbis ea fub grano- 
rum ad inftar cryftallinorum formis , quz 
tamen ob calcem iis admixtam , nonnihil 
opacitatis obtineant, ceterüm diaphana ; 
non fecus ac f/ vitrum in minutiffimas par- 
tes contuderis , illa que prius diaphana erat, 
jam fariua alba comparebit , eó quod folu- 
tio compofiti , dum fingulis particulis pe- 
culiarem exiftendi modum conciliat, illa 
quoque non jam diaphana amplius, fed re- 
ciprocz albedinis communicatione , can- 
dida & nitida compareant; & in aquarum 
de rupibus przcipitationeluculenter pate- 
fit, dum agua in minutiffimas particulas la- 
pfu fluminis difcinditur , cand;da & nivisin- 
ftar , ob eandem quam diximus caufam ap- 
paret. 
Quomodovetó cerufa tandem in rauderrz- 
mum colorem adufta , & zandem in nigram fco- 
riam degeneret , explicandum reftat. Dico 
itaque hoc fieri per varies caloris gradas: 
Nam fiin crucibulum igni impofitum ocu- 
loscontorqueas, videbis ceraffam primo al- 
Zam paulatim vel ad primum ignis odorem 
iu flavedinem quandam lucidam abire , & 
pauló poft zz Perbaceum colorem prima lanu- 
ginis, & rurfus poftea i» fu/vum , ac tandem 
Zn defideratum intenfiffimi coloris rubri zmi- 
nium defleilere. Xyixi, hoc fieri per varios 
caloris gradus , fed non fufficit ratio, cum 
hzcà nemine negari poffit : aliquid aliud 
igiturlatet,quod nc conftituat metamor- 
phofin: Quomodo itaque boc fiat, aperiam. 
Plumbum 
Ratio c 
cau(a expe- 
vimenti. 
uomodo 
ceruffa ad» 
sifía xubra. 
fiat. 

MUNDI SUBTERRANEI 
Diximus fupra omzem colorem deberi fali- Exper. 
nis corporibus metallis mixtis : Dum igitur 
plumbum per aceti acrimoniam exeditur, 
tum ecce partium /2Zizarum calci miftarum — Plumium 
fitrefolutio, quzuti ignem non funtadhuc Wade. 
expertz, ita e fub naturali falis cal- vizu. 
cifque forma camen? ; fed ubi Vulcanium 
ignem expertz fuerint, jam fu/pbur primo 
jinfenfibile plumbo miftum & falibus foc- 
jtum , aduflum ex albedine in fal flavum abire 
pergit , eo quod aduftio calcis particulas 
tranfmutet in vicinum albo colorem, cui Miu. 
Jalinus fpiritus nitorem conciliat: at fi cerus- cd 
fa vehementius aduratur , jam obfufcatis nium ve- 
corporibus falinis cerzfa ex al£o 69 flavo colo- Mir 
yre mixta [uboire[cente colore imbuta. confpi- re» gra- 
Icietur, quam luminis reflexioin talidifpo- ^^ 
fite materiz combinatione exhibet. Rur- ca 
fus fihzc adhucvehementiusaduratur, in roea- 
flavum colorem paulatim, eo quod materia "^ 
|vehementi calore exagitata , juxta colo- 
rum naturalem progreffum in eum colo- 
|rem , qui viridi propior , degeneret ; fali- 
ina vero corpora eum exhibent luminis illu- 
| ftratione colorem , quem aduftionis incre- 
| mentum fecum portat: atque hoc pacto in- 
|tenfiflimum raZedinis gradum , id eft, m;- 
nium , tandem intenfiffima caloris vis pro- 
ducet : à quo gradu fi ignis gradus vehe- 
(mentius & vehementius intendatur, vide- 
ibis quod uti perluminoforum colorum gra- 
[dus in rubrum excrevit, ita hocper umbro- 
iforumactezebroforam colorum gradus , id eft, 
puniceum , cteruleum, cinereum , paulatim or- 
| dinedeflectet ,donec in sigrzcolerisfcoriam 
albo oppofitam , jam omnibus fpiritibus 
| diffolutis inftar carbonum , degeneret. 
| Atqueexhifceluculenter patet quomodo 
(colores caloris ui in mineralibus paulatim ex 
uno in alterum gradatim juxta ordinem na- 
turalis miftionis zran mutentur. Sed qugres, cor ca- 
cur non idem in ligni aduflione fíat , uli candi- eun 
, diffmum lignum flatim in carbonaceum colorem os comba- 
|deftedtit? Refpondeo , hoc fieri, ob bumidi- hr Pro 
tatis abundantiam inligno latentem , quz s appa- 
| calore in fuZiginem exaltata, eo lignum colo- re. 
|requo ipfa imbuitur,tingit, que & aucto co- 
|lore per totam fubftantia diffufa in carbo- neue ati; 
jnes refolvitur ; fuliginem vero pinguem Pre 
(adhuc remanente in carbone vehementior : 
[ignis tandem omni pingui humiditate exu- 
tam veluti glutino, quo partes in carbone 
adhuc connectebantur, privat ; quz dein- 
de alteri materiz mixta minerali, ignique 
torta, eafdem, quasdiximus, gradatim co- 
lorum metamorphofes fubit. Ex hoc unico 
experimento fat fuperque paret , quomodo co- 
lores in mineralibus nafcantur: Sed addamus 
|aliud experimentum. 
| ExPERiMENTUM II 
Quomodo vero falina corpu[cula fe mutuo de-. Gall 1i- 
Ufruant & inflaurent, hoc docebimus experi- 17, 2/7?- 
| mento. Si ga/larumin aquam limpidam tefo- tramentum 
lutarum infufioni vitriclum admifceas, ea Xs 
| ftatim "^^ 


