




LIB. VIIT. 
Cap. V. adductis fat fuperque patuit. Quibus qui- 
demoftenfis , jam ad colerum , quos apparen- 
£es vocant , genefin exponendam progredia- 
mur. 
EXPERIMENTUM. 
Zaperimen- 
Tum mixtio- 
nis coloris. 
Ad ea ,que decomDinatione dictorum co- 
lorum diximus , validius comprobanda, ta- | 
le fumes experimentum. Accipe vitra Cry- | 
flallina , quinque dictorum colorum generi- | 
bus zinéla; albo, id'eft, coloris experte vi- | 
tro: Flavo ,rübro ,ceruleo nigro: invenies | 
ex unius vitri alteri fuperimpofitione , o- | 
mnes illas colorum fpecies , quas in fche- | 
mate precedente defcripfimus , produci. $7, 
itaque vitrum flavum rubro fuperimpofueris,| 
videbis ea tranfpiciens objecta omnia illi-| 
coaureo quodam colore fplendefcere ; idem 
evenietper radium reflexum, ft Solis radios vi- 


DE LAPIDIBUS. 15 
ne digniffimum, caufas colorum ad oculum Exper. 
demonftrans. 
Nemo itaque hofcephantafticos colores 
dicat, cum vitra vero colore , non ex vege- 
tabilibus, fed ex variis mineralibusdeprom- 
ptotincta fint. Neque color diverfus tan- 
tummodo apparens effe, dici poteft, cum ex 
mixtura vera &reali,luminifque pro medii 
ratione tincti proveniat. 
Eodem prorfus modo fehabere dico d/a- -2wwe 
phanas gemmas , cry ftallum que albo , chry- $2555; 
iaphanse 
foprafum qui flavo , carbunculum qui ru- eevremuz. 
bro ,fapphirum qui coeruleo ; niger veró uti 
tenebrofus eft, ita nullam gemmam hoc co- 
lore imbutam generat. Cryffal/inus uti pu- 
ram lucem emulatur, ita quoque proprie co- 
lor diciuon pote(l.. Sapphirus ver eo colore 
jimbutus quo tingentes falino- fulphurei 
fpiritus funt, quibus coagulatus fuit , tin- 
zra tranfeuntes im charta candida exceperis : | gitur. Carbunculus ammoniaco fale, fulphure 
dum enim medium diaphanum tranfit, maximé defzcato decoctoquetinctus ruber- 
chartam eo colore quo diaphanum eft, au- rimo colore rutilat. Sapphirus tin&turà vi- 
reoimbuit. Rurfus, /iflavum ceruleo impo- trioli erofa in pulcherrimum cceleftis colo- 
fateris, invenies omnia nitidiffima coloris ris coeruleum tingitur. $maragdus ex flavi 
fpecie virefcere; ff vero rubri (8 carulei con- 
juntlione vitritem tentáris , om nia Jis pnl 
fecere comperies: hocpa&o, ceradeum cum 
viridi, quem pavouaceum vocant , colorem | 
exhibebis. $7veró a/Zo nigricans fuperimpo- 
fueris, non aliusindecolor quam cizericius 
prodibit: hoc pacto per fola quinque dictis 
coloribus tincta vitra omnium colorum mi- 
xturas exhibebis; experimentum non mi- 

nusjucunditate plenum , quam admiratio- 
CAPU 
| & ceruleicoloris miftura refultans virore 
nitidiffimo fplendefcit; qualia itaque fue- 
rintfalina tingentia quomo adjuncta, ta- 
lis eritgemma, quz inde lapidefcit, de qui- 
bus poftea. Patet itaque in gemmis colores 
nonapparentestantum effe, fed vero: C8 rea- 
lesex vera &realitinctura ortos. Ex hifce 
jam progrediamur ad co/eres im vitris polygo- 
ai; maxime iens ex varia reflexione rt- 
fractionis cau[atos. 
T VL 
$De coloribus , quos apparentes vocant. 
Cap. V1. Cs apparentes ii vocantur, ut plu- 
rimum, qui non ex opacorum mi- 
xtorumque corporum fuperficiebus | 
profluunt, fed ex diverfis diapbanorum cor- 
porum mediis vifui diverfrmodà occurrunt ; qui | 
quidem à plerifque hanc etymologiam for- 
titi funt, quod exfe &fua natura z»flabiles 
fint, & nunchoc, nunc alio colore profuc- 
ci differenti affluxu , differentique oculi 
conftitutione fpectentur , atque ideo non 
Coloresap- Veri & reales, fed imaginarii putentur. Nos 
mins. Vero quicquid dicant Peripatetici , nullum 
narii, jed. colorempure apparentem efe fentimus ; fedo- 
ui veras mixture 
veri 5 t^^ mnes veros effe colores , 
les funt. 

Quomodo Color in diaphanis angulofis, id 
eft, vitris trigonis && polyedris , fiat. 
Uomodo colorum grunfres in diaphbauis 
corporibus angulofis , id eft , in trigouis & 
polyedrss cryflallinis producatur , magna inter 
Philofophoscontroverfia eft. Plerique nul- 
lam ibi colorum erzitatemrealem ; fed puré 
phantafticam effe & imaginariam , dum con- 
tentiofius afferunt , exiguáfe rerum natura- 
lium peritià inftru&os effe , demonftrant, 
de iis rebus reconditiffimis nature , quam 
neàliminequidem falutarunt , difceptatu- 
ri : qui veró abditiffima ejus penetralia pro- 
piusaccefferint , vel ipfa Natura magifítra 
atque apparentiz fuz caufas & rationes in-! & doctricealiud dicerecoguntur. Sed ut tan- 
trafe contineant. Spectantur autem ut plu- | dem lucis multiplicem fobolem ex tenebris 
rimum in iride, atque in avium nonnulla-| 
tum, utianatum ,columbarum , pavonum- | 
que pennis , in differenti maris nubiumque' 
colore , in vitris trigonis, czterifque corpo- 
ribus cryftallinis polyedris ex varia lucis 
reflexionerefultantes. Et primó quidem de 
coloribus in vitris polygonis , deinde etiam de 
iis, qug i» avium penuis apparent, pari cur- 
fu ratiocinabimur. » 
in lucem producamus : "Te, Leder, fcire ve- Ornia dic 
"n n n r- 
lim, cryflallina corpora vitreaque non fecus Foxp- le 
accetera omnia mixta mineralium corpo- powe é» fa 
; ; li ialib. libus cono 
ra fuis corporibus Salino-mercurialibus con[la- grs. 
re; cum vitrum ex cineribus fale turgidis, 
cryftallinorumque corporum , falium vide- 
licec, quorum nullum eft , quod non dia- 
phanum fit , uti ex Microfcopio patet. Hzc 
vero corpufcula quamvis in vi/re anguli ex- 
perte 




