
LIB. VIII. 
Cap. TX. nigro albis, jam exalbo flavis, aut viridi- 
' bus ceruleifque ductibus eleganter mixti 
cernuntur. Mo//em autem przmoterram fuiffe, 
indeconftat, quod poft plurima annorum 
curricula loci natura eofdem lapides ea- 
dem figurarum colorumque diverfitate im- 
Caufa d- butos producereobfervatum fit, quod non 
&uum 14i B eret. (i materiam terreftrem multorum an- 
formium. 
fübterranea Oeconomiafpiritibus miffis in 
varios colores jam calore fatifcentem va- 
rio fuo fluore non tingeretatque unà indu- 
raret , cujusrei experimentum fupra tradi- 
tum confule. 
Nulla ea: 
ih Eft & aliud hujus rei non leve argu- 
j» 4i mentum, fortuito & cafuali fluxu conftitu- 
cuf taeflefimilia phafmata, quod vx u//a ex iis, 
perfetta ef qua animalis figuram mentiuntur , forma perfe- 
tla fit, fed femper aliquid ad integram figu- 
ram conftituendam requifitum (uti in cà- 
pitibus vel oculus , vel nafus, vel os ; in 
brachiis manus digitique, in tibiis pedes; 
quodpiclorum ndufiria ut plurimum emen- 
dat) deeffe comperiatur , ita ut non tam 
ias, ea effe fibi imaginatur , judicemus, 
quemadmodum pauló ante de nubibus, 
montibus , fputo, ceterifque rebus diximus, | 
EXxPERIMEN UM. 
Umitur hujus experimentum fané non 
incongruum rei demonflrandz. Expo- 
natur hyberno tempore aq4a /impidiffima in 
conchaquadam noctu fub dio, & ubi mane 
congelatam repereris , »ovas aquas diverfis 
coloribus dilutas, aque jam congelatz fuper- 
zExperimen- affundas; inclinando hinc indé concham, 
d pari modo eam congelari finas, & invenies 
haudfecus ac in marmoribus , Jafpidibus, 
Achatibus diverfi coloris dutlus, nunc flumi- 
na, modo lacus , arbufculas quoque fimi- 
liaque Naturz fpectranon tn fuperficie tan- 
tüm, fed quz vel ipfam porofz glaciei fub- 
ftantiam penetrent ; quz fi lapidifica faculta- 
ze induraretur, haud dubié idem quod in 
marmoribus exhiberet , certumque mar- 
moris genus abomnibus judicaretur. 
zsprimem- — Eft &aliudpaulotritius experimentum, 
tuninca quo effectuum hujufmodi caufa oftendi po- 
I 
quid revera fint,quam quid phautaftica facul. ex iisquos Abomos vocant , fimillimumque 
nin2'- donecin diverfas partes diffluat ; & deinde: 
DE LAPIDIBUS. 4i 
& cafu in lapidibus fpe&tantur, fufficiant. Exper, 
Nunc ad fecundi modi rationes explican- 
ler procedamus. 
í 

Mopvos SEcuNpDvUs 
| Ecundus Modus eft, cum terrenz fulftan- 
i tig materia , ex qua marmor variegatum 
jnafcitur , ta difpouitur ut intra eam , tan- 
norum fpatio maceratam fermentatamque Q4 3ntra formam quandam, quam mo- 
|dellam vulgo vocant , umor tincius , tandem 
(fpiritu lapidifico /z eam fzguram , quam ma- 
|terig matrix refert , indaratur, Eftque po- 
itiffimum de iis figuris intelligendum qug 
lperfeilam aliquam figuram [olidam exhi- 
lIbent: Cujufmodifunt pZ/cium quorundam 
Figure in przcedenti Schematifmo exhibi- 
|t. Hafce certum eft , non folius Nature 
lopetam ad vivum expreffas fuiffe, fed ali- 
iquidaliudacceffife, quod quid fit, paucis 
|aperiam 
EfthícRomz in Mafeo Qualdinolapis, qui pitcium o- 
| fiffus intus exutraque parte perfectiffimi pi- /4»rs&- 
" "urg quo- 
fcisformam exhibet, cyaneo colorefulgen- 7,4; ide 
tem , & fpinofa dorfi offatura confpicuum, zr 5» 
faxis fiant, 

jiis, quosin przcedente Schemate exhibui- 
mus. 
Quzrtitur , qua ratiose hunc pifcem Natu- 
iraformaverit : Refpondeo, id hoc pacto con- 
itigiffe. Novimus magnas multis inlociszz- 
yundationes fluminum fieri hyberno tempore, 
quibus confequenter ingens mz copia in 
campis collibufque coacervetur; hifce ita- 
que complures pzfces unà ejectos , limoque in- 
volutos conftitifle ; Limum vero fucceffu 

temporis fpiritu lapidifico in faxum comver[um 
feiffe  caicum uti hic, ita multi alii pifces 
involuti fuerint, illi in limo utique tan- 
quam in eedalo quodam & matrice, nati- 
vam formam fuam impreffife inde demon- 
ftrari poteft, quod fi» adhuc exititiz cum 
fquamis , & partespulpofz veluti abftra&z 



teft. Quicbartam Turcicam conficiunt, vas | violenter & lacerat fpectentur ; offatuta 
quoddamprimo implentaquá, in qua gum- autem adeo perfecta unà cum fpinofa fub- 
mitragacantbiuum ad. craffam fubftantiam ftantia exprimitur , ut né pictor quidem, 
diffolutum fit , huic colores vivaciffmos & quantumvis perita manuad Naturz proto- 
varios quintà e[fentià vini , felle bovino prius typon pertingerequeat: apertum indicium, 

rité dilutos , penicillo fuperafpergunt ; de- 
indepennahos colores in quamcunque vo- 
Iuntfiguram facile obfequentes deducunt. 
Imagineris itaque tibi , przparatam onate- 
riam marmoris aut alabaftri , effe ?ragacan- 
tbum ;quam natura variis coloribus tingit ; 
fpiritus vero falinus in varios ductus , pro di- 
verfo fluoris motu diffufos paulatim zzda- 
rat. Atque hzc de iis figuris , que fortuitu 
'l'oM. IH. 
veri pifcis fubftantiam fuiffe , que ibidem rif && 
fuam veluti inlimofa matrice formam ex- id 
prefferit. Sienim paulo ante dictum lapi- guamzs- 
dem quoad interiorem fübftantiam peni- 2» 9» 
tius examináris,vacuitatem intus,pro pifcis pruna 
quantitatereperies: quod vero nulla pulpa 
laut inteftina intus compareant, mirum non 
eft, cufh tota illa mollis & flaccida fubftan- 
tia, & corruptioniquàm maximé fubjecta, 
aut 



