
LIB.VllII. DE SUCCORUM, 
| Cap. IT. 
Panormi in ETE d * 
fjelunza D. eft S. Virginis Rofalig Crypta in monte Pere- 
J Rofalia 
| Virg. mira 
vii lapi f. Uti. & ipfum Sanchez Rofalig corpus in lapi- | modifunt nonnulla ligna in faxum conver- 
| e. k dem converfum repererunt. In Agro Nea- 
rypta 
C eunt ipfam, fubterranez cryptz, ce/leque vina- 
dgimira- riz fere omnes flillicidüis lapidificis refertee 
bilia. funt, tanta figurarum varietate , ut fatis 
quis mirari non poffit; quarum nonnullz | 
frondium arbufcularumque figuram , aliz 
| raparum , aliarumque rerum formas , uti. 
| panem facchareis granis confperfum men- 
| . tiuntur, &paffim ad fontes conftruendos 
| boahs. affamuntur. In Gallia Narbonenfi quoque, 
feu Long-. Cadurci cryptareperitur , ubi deff//lans lapi- 
ppc dificus bumor, & in pavimentum ufque cry- 
ptz defluens, paulatim in altum excre- 
Ícens , duodecim veluti ffatuas Menachorum 
inchoro cantantium effczt : Cujus reiratzo 
dependet ab orificiis fornicis ita difpofitis, 
utper ea zquá diftantià diffira humor ftil- 
lansin terram paulatim in latum, deinde 
femper altius excrefceris, tandem in pyra- 
"iidale quid terminetur, ex cujus apice hu- 
mor inzquali fluxu decurrens, jam cucullo, 
jam brachiis humerifque quid fimile , mox 
ubi in faxum abierit, exprimit. Cujus rei 
ignarum vulgus, ea naturz opera miratur: 
Sienimautex ligno, aut argilla rudi arte 
| flatuam. ftillicidiis hujufmodi fuppofueris, 
bumor lapidificus per ftatuam diffluens , eam 
paulatim faxeo indumento wefliet ; quod 
nonnullos feciffe audio, magno eorum, qui 
impofturam factam non norant, ftupore. 
Qf — Quzrituritaque quidzam proprie fit fuccus 
| pg ;ij. Me Japidifícus? Dico effe faxum uitrofum aquà 
dicus fuccus, eliquatum.. Dixi faxum uitrofum , quia faxa 
hujufinodi plerumque nitro referta funt, 
utiex nitri efflorefcentiis in dictis cryptis 
patet. Quodvero inaliis montium fpelun- 
| ... Cisid nonaccidat , id fignum apertum eft, 
| Expei*- illosnitrofo falecarere. Quod & experzentia | 




1H. Pt. a 3 A 
| docet. $;enim faxum quodcunque zz pel/i- 
nem tenuiffimum refo/veris , & aquà perfe- 
&écommixtum per manicam Hippocratis 
| colaveris , illa nil prorfus faxeum , fed prz- 
ter arenaceum folummodo fedimentum ni- 
hil relinquet ; S vero xitrum aut tartarum a- 
qu£ perfecté commixtum addideris , illa, 
quacunque tetigerint intra fubje&ctam con- 
cham pofita, five frondes , fimiliaque, poft 
exiguum temporis curriculum aéri expo- 
fita, in faxum ejufdem generis conver- 
tent, fi non totum, faltem cortice faxeo ve- 
ftient. 
Exquopatet, folam aguam pluvialem ru- 
pes percurrentem zo [afficere ad quodcun- 
que aliud pezrzficandum , fed deberi iftiufmo- 
di montis rupibus, /2/is vel nitri velaluminis, 
aut vitrioli copiam jungi , ex quorum miftura 

SALIUM, &c. TRANSFORM. 49 
Hujufmodi innumera fere ubique loco- | enim faxum fz/phure & nitro abundaverit , Canos; 
rum vidi. In Sicilia Panormi memorabilis | & aqua pluvialis id pertranfierit , illa ra- 
| mentisfaxi abrafis mixta, generabit /apidcmi 
grino, cujus fLi/l;cidia cundla in [axum mutant, | duriffimum & prorfus adamantinum, cujus- 
fa , quibus ob fummam duritiem, tefte 4777- Agricola 
layidifics i» politano ejufmodi é variis cryptis eximun- cola , cotium loco utuntur & ad quamlibet 
| "gro Ne- tur. In Agro Tyburtino , uti & intra urbem | affrictionem vehementiorem igneas fcin- 
l 
tillas de fe emittunt ; ac proinde aptiffima 
ignitabulis; imo reperiuntur in Germania 
talia , quibus fabri, tefte Zgrico/a, incudis 
loco utuntur. 
Quoniam vero ex hujufmodi aquarum | Quee 
cum fuccis concretis , faliumque variis fpe- Qr 
ciebus commixtione differeutes [uccos lapidi- &xum em- 
ficos faciunt, ita quoque pro varietate fücco- "ter. 
rum varias lapidum |pecies , variaque in fa- 
xum conyerfanaturà & proprietate difcre- 
pantia nafci, neceffeeft. Nos per nonnul- 
los Cazones fingula exponemus. 
CANON L 
2 1abiles, non 
per flumen , aut per arenaceas materias, ) (unt petii 
axa nulla fuccorum concretorum faliumque co- sc- 
| pia referta tranfierit , ea quoque propter de- 
fectum facultatis petrifice zb n faxum 
convertet ; uti fit in limpidiffimisfontium o- 
riginibus; quz cum omni heterogenea mi- 
Ícella careat , ita illa quoque neque vefti- 
gium ullius faxez concretionis, neque in 
littoribus, neque in cryptarum rimis, re- 
linquet. 
Cyndi aquafive per pluviam , five Aquae pe: 
CANON IL 
Quaudocungue aqua pluvialis aut ex nive 
diffoluta per montium rimas fiffurafque trans- 
iens, fefe [axis nitro refertis infimuarit,aut flu- 
men aliquod tranfierit cujus ripa nitrofa mate- 
ria refert fuerint , tunc aquanitrofgg materi 
velcum minimis ejus corpufculis perfedle , vel 
confafe tantum per ramenta mifcebitursfi prius, 
tunc lzvis &glaber politufque lapis nafce- 
tur, &in eandem quoque faxeam materiem 
convertent quicquid fluore fuo involverint. 
Sivero pofferzus; tunc ex ftillicidio aquarum 
intra montium fpeluncas facto , rude faxum 
& afperum impolitumque nafcetur , quod 
nuncinftiriarum pendentium, modo in py- 
ramidum columnarumque figuras fucces- 
fivo incremento exurgit, & hocpariter quic- 
quid involverit, in lapidem fibi fimilem, Ls 
exquoprofluxit, tranfmutat. Atque tales , us 
funtomnes illz monftruofz figurz rerum, buvor lapi- 
quas in iftiufmodi cryptis in faxum conver- (ede 
fas cum admiratione fpe&amus. 5i vero a- vai. 
qua fluminis lacufve nitrofa bac virtute imbuta 
fuerit , tum berbe 9. plantg attracto lapide- 
fcente fucco, quamdiu intra aquam ftete- 
rint, humido impediente molles remane- 
bunt ; evulfz vero &in littus ejectz, tunc 
attractusab ipfis lapidificus fuccus, ab am- 

divérfimodi fucci petrifici generantur. Si 
'T ox. II. 


bientis humidum refolventis calore & ficci- 
e tate 




















