
Cap. VIN. [ S 
LIB.XL. DE LAPIDE 
PHILOSOPHORUM. gj 
CA, BOUpdS VETE. 
PdDo pb C DC 
S aate) os dat n n 
De dolis , & deceptionibus, modifque , queis "lcbymifle verum Aurum fe conficere poffe uti 
olim jatlitarunt y ita & bodierno die adbuc ja&litare non ce[[ant. 
Ufiusforfan, quàm parerat, in prece- 
dentibus de folitis in 4rze magza pro- 
ceffibus egimus , & ni fallorex modo 
operandi oftendimius fieri non poffe ab iis, 
quod tanta verborum debuccinatione Al- 
chymiftz, ceu infallibile opus, artemque 
non nifi Angelis forfan,tanquam rerum na- 
turalium przfidibus cognitam deprzdicant. 
Quam enim principiis Naturz contrarium 
fit, resinanimatasde fpecie in fpeciestoto 
ccelo differentes tranfmutare, vitam dare 
corporibus mortuis, multiplicare in infini- 
tum , id quod nec ex parte agentis , necpa- 
tientis ullam in fe vitam vegetativam ha- 
Impei bet, quis non videt? Diximusquoque fieri 
menta,qu0- 
minus ad 
non poffe , ut ad Nature exemplar operan- 
artis (opu; t€S intentum finem acquirant, fiquidem per 
perveniant 
-Alebymifts., 
tot calcinationes, fublimationes, diffolu- 
tiones, putrefactiones, fermentationefque, 
tantum abeft, ut unica illa, & tantopere de- 
fiderata auri forma exeat , ut potius per tot 
ignis, aquarumque acutiffimarum tormen- 
ta, in millealias formas traducta, tandem 
tota illa intenta forma pereat, & deftruatur. 
Accedit, quod graduum calor incognitus, & 
rerum adaptandarum combinatio in indi- 
vifibili confiftat, ad quod attingere huma- 
no ingenio denegatum eft. Adduximus 
quoque vel primorum A/cbymiflarum contra- 
diclioues ubique paffim obvias, quz luculen- 
tofanéteftimonio indicant , confiftere non 
poffe, quod tot difficultatibus, litibus, diffi- 
diis , jurgiisexpofitum eft, cum veritas una, | 
&fimplex fit, quz femel revelata, nunquam 
fua deftituiturcertitudine. Verum cum cir- 
caaureum argumentum totius negotii car- 
.do verfetur, hominefque naturz quodam 
pondere veluti in id , quod ipfos felices effi- 
cere,omniumque bonorum poffeffione bea- 
re poteft, feruntur, certé mirum non eft, ar- 
tem ex fe & fua natura appetibilem tanto 
ftudio, tantislaboribus tam acri conamine 
quzri ,tam anxié defiderari , tam facile vul-| 
go credi, eam tandem adhibito ftudio ac- 
quiri poffe ; fed amantes fibi fomnia fingunt. 
Atque hancunicam caufam effe puto ; cur, 
uti hodierna die, ita prateritis fzculis nulla 
ars hac auriferà fuerit follicitius quafita, 
» nulla ardentius defiderata, nulla tot falla- 
ciis,& impofturis expofita.Diabolo humani 
generis hofteut plurimum hujufmodi mor- 
talium moliminibus, dum fpe artis ditefcere 
volunt, fefe immifcente. Unde in Mundum 
irrepferunt fuper(titionum portenta, diabo- 
licz illufiones, Rerumpubl. damna irrepa- 
xabilia, Regum, & Principum ruinz. Unde 
'TOM. II. 
utfalfitas,& impofturz folennes hujufmodi 
homuncionum detegantur,ad divini Numi- 
| nisgloriam , & totius Reipublicz literariz 
bonum, hoc loco fraudes, & deceptiones 
[quibus non folüm Principes, fed & doctos 
[ipfos unà cum plebejis dementare folenr, 
|apponendas exiftimavi. 
Quisnon miratur , &attonitus hzret ad 
/ftupenda opera , quibus lucri caufa 4gyrte, 
|circumforanei,circulatores,funambulones, 
czterique hujusfarinz homines dexteritate 
manuum, corporifque agilitate plebem 
jimperitam circumveniunt? quz etiamfi va- 
na, futilia, falfa, & deceptoria fint , tantam 
tamen apud circumfufam hominum multi- 
tudinem fidem merentur, utfi non dzmo- 
num przíligiz , falrem Naturz miracula 
videriqueant. Aureos montes promittunt, 
imo arte chymica fe mare in aurum , in ar- 
gentum arenam maris fucato illo fuo mer- 
curio converfuros promittunt; & ne fide 
vacillare videantur, nonnulli tali op 
fidem fuam liberant : 
quendam pu/verem , quo tantopere glorian- 
tur, rubrum , velalbum, poftea fimulant 
certà fummà pecuniarià fead artis comple- 
mentum indigere, quà datáunà cum pulve- 
ribus in catinum metallo , quod convertere 
fe dicunt, ad ignem virgá colurnà perfe&é 
| mifcent, & tandem Mercurio fuperaffufo, 
|totam maffam in azrum fe convertifTe ajunt. 
Maffam examini fiftunt, quam ubi aureo 
radiare, vel argenteo colore nitere vident 
| circumftantes, veluti ftupidi , &attonitiad 
inufitatum rei miraculum hzrent; beatos 
fe przdicant, fi tanto fecreto per breve dite- 
|fcendi compendium participes effe poffent; 
unde nihil non promittunt, ut fecreto potiri 
| queant ; potitifpurium auri partum produ- 
cunt,quod Collybiftis oftenfum,nilnifi me- 
(tallum illud ordinariumt,inctura inutili im- 
jbutumreperiunt, tantumqueauri, quantum 
pulveris injecti pretium fuerat, extrahunt. 
Quidam pulverem auri, vel argenti, modo 
quem poftea docebimus , indunt baculisfi- 
fina Colophonia ,utad ignis odorem facile 
cerz adinftar, in fluorem refolvatur: Hoc 
| peracto crucibulo igni appofito, quovis me- 
;talloreferto, aureum pulverem infundunt, 
| materiam circumagunt , & pulvis fiftulofo 
|inditus baculo in fundum abit, nature pri- 
ftinz reftituitur, Mercuriusveró in füumum 
igniszftu refolutus, reliquis metallisfepa- 
ratis auram in fundoreperiunt, magna ftu- 
pidorum admiratione. 
Pp 

Non- 
| ftulofis ligneis , adjuncta pice greca, aut re-/ 
Intentio 
«Auéforis ia 
detegenda 
dsmpoffura 
-"Alcbyrai- 
?flarum. 
bifmate x Imjo- 
accipiunt certum/. 
2 npo. 
Hr. 

