



MUNDI 
Sed. YI. 399 
Nonnulli fraudem adornant , pulveribus 
Pec ^ qurejg catboni grandiori excavato , aut 
etiam follium canali inditis ; quibus dum 
metalli fpumam fe difflare fimulant, pul- 
verem aureum mira dexteritate in cucurbi- 
tam, in qua liquatur, unà efflant ; & hac| 
fallacia finito jam magifterio , auroque ex- 
tra&o , prefentibus infallibilem artis certi- 
tudinem 'perfuadent. 
Refert Jeremias Maderus in Acromaticis| 
hujus fraudis & defultoriz artis feftivum 
fané exemplum ; duosait Chyrnicos focie-| 
ratem initam pacto firmaffe , uralter Chry-| 
fopciz certiflimamartem fe tenere profi- 
teretur: alter ver Rhizotomum ageret, feu 
Agyrtam empiricum, & inter catera fco-| 
bem auri atro infectam colore, pro Lunario 
4 Impo- 
Jura. 
SUBTERRANEI 
ítute animz converfum afferunt. Aliidex- 
terirate manuum, quibus abfcondunt au- 
reum pulverem , & poftea jubent adftan- 
tem fibi porrigi nefcio quod inftrumentum, 
& interim projiciunt intra crucibulum men- 
titum aurum quo indé extracto adftantem 
dementare folent. Sunt etiam qui certa 
fcriniola diverfis pu/verilus unà cum pulve- 
reauri, & argenti mixtisimplent, quibus & 
ad fraudem tegendam exotica herbarum, 
mineraliumque nomina imponunt : poftea 
adeuntunum ex iis,quem norunt Chymicis 
deditum , eidem ingens magne Artis fecre- 
tum paucis nummis emendum exponunt, 
experimento artis aurificz fe veritatem do- 
&uros pollicentur, dummodo expenfz in 
auro conficiendo rependantur; & fi verita- 
i 
| 

pulverevenderet. Ermeffus Marchio Baden- tem reinon deprehenderit,omniafua confi- 
fcationi fe fübje&turum promittunt. Jubent 







fis mire huic pyrotechniz deditus erat;hunc 
ergo prior ille adit, aureos montes pollici- 
tus, atque d7vizis atria Cref.. Quzruntur o- 
mnia, & jam pulchra fraude conftitutis o- | 
mnibus, unam tantum fpeciem ex iis, quz. 
intentum effectum przftrarent, cui nomen 
vu" Refch, id eft, caput rez, fupereffe, hujusautem 
pulveres facilé apud quemvis pharmaco- 
peum aitinveniri, potiffimum apud Abizo- 
tomum ; ad quem Marchio puerum pulveris 
emendi caufa mittit ; alter interim com- 
modo in palatii adituloco merces fuas ex- 
ofuerat, & ut folet hoc genus hominum, 
nil fibi deeffe ftentorea voce predicabat ; 
adit eum Principis puer, utrum fibi radix 
Refch dicta , effet, interrogat , ille protinus 
Refcb de fumofa pyxide depromptam prol. 
folido appendit; puer domino coémptam 
Refcb vefert radicem in pu/verem contritam. 
itaque emere pulverem auri, jam per aquam 
regiam infübftantiam morbidam, & friabi- 
lem refolutum: opus aufpicantur, &cum 
admiratione adftantis educunt aurum pu- 
riffimum. Unde fpe&ator tanti boni acqui- 
fitione audacior factus, plus equo credulus, 
& fimpliciorisanimi homo, pro arte, quan- 
tum velit& libuerit rogat; impoftor ait tan- 
tum &tantum , acceptaque pecunia fe pro- 
tinus fubducit; alter defiderio nimio com- 
municatz artis percitus, dum pulverem il- 
lum exoticoquodam, & monftruofo nomi- 
ne baptizatum, ardentius quzrit; nec apud 
Pharmacopcos, aut Herbarios materiam 
reperit,tandem feelufum crumena,& num- 
mis vacuum reperit. Alii vafa aurea , & ar- 
gentea füfcipiunt , & colore cupri , aut ferri 




Impoftor eum pulverem mox infpergit hy- 
drargyro, aurumque producit, liquatum- 
que verum aurum deprehenditur. Marchio- 
ni res miré grata , & ipfe in Magiftrumbe- | 
neficus, ac gratus non fpernenda pecuniz | 
fumma donatum dimittit. Chryfopceiam 
pergit urgere, & quidem durante Refcb feli- 
ciffimofucceffu , confumpto pulvere undi-, 
que conquiri juffit aurificam materiam : ne- | 
gabantomnes , quicquamfe five de nomine! 
Rech , five de ejusvirtuteaudiviffe , nedum | 
legiffe, aut in ullo aliopharmacopolio com- 
periffe. Marchio itaque fraude cognita im- 
poftores inquiri juffit, fed fruftra : abierant, 
fugerant,evaferant ; unde damno fuo do- 
&ior didicit , non credendum effe iis, quos 
non noffet,in artemille impofturis expofita 
5 Impo- 
flr. 
PM" gare metallum in aurum convertendum. 
Alii fingunt extrahereanimam exauro , & 
argento ope cinabrii , à quofeparatus Mer- 
curius, illud reftat fixum , cui deinde fubdo- 
1& mifcent aurum, velàrgentum, deinde 
unà fimul per Chymicam fublimationem 
cinnabrium extrahunt , quod in aurum vir- 
Sunt porro alii , qui paZverem aureum fol- 
vunt in aqua ufque dum fub colore olei fub- 
varie im- fiftat ; poftea dicunt, fe cum pulvere hoc 
tingunt: impofitoque iis mercurio, aurum, 
& argentum feparant, & hocpacto extra- 
hunt id, quod corrofione mercurii exauro 
abrafum fuit, pro auro, & argento vendunt, 
ex cupro, vel ferro eductum. Nonnulli fin- 
gunt Mercurii ex plumbo extractionem, & 
hunc in argentumfe fixaturos promittunt; 
quod uti innumeris modis fi&itiis , fuppofi- 
titiifque preftant , ita quoquegraviffimum 
iis ,quitalibus nebulonibus fidem adhibent, 
damnum inferunt. 
Didici & egomet non femel hujufmodi 
tenebrionum infolentiorum audaciam , qui 

artisfecreta communicaturi conveniebant, 
hoc tamen pacto, ut ego fumptus in artis 
. fpecimine faciendo przberem : promifi me 
fa&urum , fi prius modum , & rationem o- 
ftenderent, quod quamvis inviti, coa&i ta- 
men , modum mihi revelare cceperunt : ego 
ftatim fraudem fubolfaciens, poftquam eos 
apertz impofture conviciffem , tandem ut 
iisaudaciam condonarem , deprecati, pau- 
pertate fe preffos, fimilibus vitam fuftenta- 
re faffi funt : ego primó egregic increpitos, 
deinde quoque aliqua eleemofyna donatos 
dimifi ; monitos tamen, ut meliori arte vi- 
tam 

dati operà me, quem Naturzarcanis dedi- ju[poai 
tum noraht, altiffima,magnz,verius perdite Jslari 
