







Sect MI. 
Sophifma 2. 
304. MUNDI SUB 
quod idem de pulvere ex animali combufto 
facto, &in cadaver ejufdem, aut alteriusa- 
nimalis conjecto, dicendum eft, indé enim 
animalrefurgere, non effetnifi hominisop- | 
pidó ftolidi credere. Cum itaque mo/z;, Phi- | 
lofopho tefte, fit vita cumlis exsfentibus per 
naturam ; qui fieri poteft, ut quod animam | 
non habet, uti funt metalla , vitam ramen 
dare poffit? ó fummam mortalium czcita- 
tem ! utaftuto aliquo Zgyrt , & Ardeliont, | 
qui uti preter garrulam loquacitatem nullà | 
rerum fcientià pollet,ita fucos dolofque alto 
corde evomit, & talibus tamen tanta non 
dicam à plebe, fed vel ab ipfis Principibus | 
fides habeatur, ita utapud eos veluti quod- 
dam Apollinis oraculum non folum zfti- 
mentur , fed &tantum nonadorentur. Sed | 
progrediamur ad alia Sophifmata. 
Sunt quidam , qui fejactitant, augmen- 
tum ad aurum poffidere . quod viginti quin- 
que, aut etiam quinquaginta pro centum 
przbet. Dico, idquod promittunt , aurum 
verum non effe , cum illud ignisope per cz- 
mentationem feparetur ab iis, quibus jun- 
&um fuerat : quod deauro vero dici non po- 
teft. Eft itaque tizílurafolummodo quzdam, 
quz ad apparentiam externam aureo fplen- 
dore ita perftringit oculos , ut etiam Mo- 
netarii illo colore decipiantur: cujufmodi| 
quoque nonnulli faciunt cum certis men 
ftruis aquz vitz, tutia, fublimato, quz foluta 
auro & zre ufto, in aquis fortibus, aurim 
augmentare videntur; ajuntque illud pro | 
puro auro abfque fcrupulo confcientiz fe 
divenderepoffe,eó quod à Principe jam,ceu 
verum aurum approbatum fit , in quotamen 
valde hallucinantur , uti in fequentibus o 
ftendemus. Faciuntenim tales idem, quod 
in Apologo Lupus, cui fub confcientia im- 
pofitum fuerat,ne plus animalium pro quo- 
tidiano fuo vi&u occideret, quam fex libras | 
carneseorum penderent; ille veró vaccam | 
cum vitulo obvio videns, utrumque invafit | 
occiditque, in confcientia judicans, vaccam ! 
non nifi quatuor,vitulum veró non nifi duas | 
libras carnium pendere , quz fex libras con- 
ficiunt ei pro victu conftitutas. 
Patet itaque, infigni erroreinvolvi, qui 
putant, augmentari aurum poffe cum illo, 
quod aurum non eft , & quamvisdicant, il- 
lud à Mezetariis & Collybiftis approbari; 
Dico, id evenire ex Monetariorum five ne- 
gligentia, fiveignorantia. Negligentiaar- 
uitur exeo, quodaurum hocfophifticum 
aboris vitandigratia, nulla adhibita folita 
czmentatione, vel ut vocant, cupellatione; | 
perresobvias tantum , & vulgó notas, exi- 
Hep uy laboris, fuperficierenus examinare 
olent. )gnorantiam veró monftrant, quod 
uti officium illud certa pecuniz fumma coé- 
merunt, aut etiam favore principum ad 
iftiufmoditanti momenti officium promoti 
funt, ita quoque, cum ne prima quidem Me- 


TERRANEI 
& rationem probandi, examinandi $& judi- 
cium folidum de auri, & argenti bonitate 
ferrenefciunt;unde innumera in Rempubl. 
detrimenta emergunt, pluribufquead fimi- 
lesfraudes dolofque, porta ad omnemlicen- 
tiam aperitur. 
Suntalii, qui duo diverfi generis fecreta fe supifs s: 
potlidere jactant, quz,dicunt,;totus mundus 
pro verisauri & argenti tranfmutativis non 
poteft non acceptare. Quorum priu: eft: Ac- 
cipiunt aurum & argentum quali portio- 
nead cupellam probé prius experta , deinde 
detutia, croco Martis, croco Veneris, de 
fingulisquatuoraccipiuntuncias & deoleo 
vitrioli uncias 7. quibus intra veficam pofi- 
tis paulatim dicta fpecierum miftura incor- 
poratur. Hoc peracto, relinquitur vefica in 
fimo equino per quindecim dies, & dige- 
ftione peracta, eximitur tota miftura, &in 
cineribus calidis exficcatur in pulverem, 
cujus quarta pars fupra unam argenti pro- 
jecta, mutat id in aurum 24, uti vocant, ca- 
rattarum. A/ferumita fefe habet. Accipiunt 
aurum . &argentum, in fcobem priuslima- 
ta, & dum funduntur, iis tantum ex tutia, & 
fublimato jungunt, quantum aurum &ar- 
gentum , unà cum ingredientibus ponde- 
rant ; deindecontrita, & quam optime mo- 
lita ponunt in vafe fublimatorio, & fubli- 
matione peracta reftat in fundo maffa , que 
cupellz commiffa,aurum feparat octodecim 
caratt. Hoc eft arcanum , quod multi ma- 
gnizftimant. Ego tamen rité omnia exa- 
minando, quid crocus vegetabilis , impro- 
portionatus, ad tin&uram effentialem, fa- 
ciat nefcio ; cum tutia, crocus Martis,& V e- 
neris ad tin turam fufficiant : Si veró in hoc 
magifterium Sol, & Luna ingrediuntur, non 
video, quomodotutia, ferrum, cuprum auro 
aliquid preter tin&turam addere queant: et- 
fi enim inunam auream maffam coalefcant, 
tota tamen aurum purum non eft , fed appa- 
rens ; cum beneficio cupellz omnia appofi- 
ta metalla abauro feparari queant, nil ita- 
que utilitatis in hujufmodi fecretis latet, 
nifi quod aurum., & argentum , quod pofue- 
runt, id ipfum recipiant ; & ad minimum, 
uti malleo facilé cedit, ita quoque ufum 
aliquem in fupellectile concinnanda habe- 
re poteft. 
Sunt prztereà , qui dicunt: Novi ego con- sopbifza 4; 
cinnare tin&uram proargento, quo augere 
poffum aurum ad triplum beneficio pulveris 
confecti de cupro foliofo, mercurio, & cin- 
nabari, quz calcinata per aquam ex vitrio- 
lo, & falenitro anaticé compofitam, ad pri- 
mam circulationem , & deinde per ignem 
fufionis, addendo hifceduas partesauri, & 
argenti cupellati:.poffum & facere cinna- 
brium ita fixum, ut argentum in aurum tin- 
| gat optimum .fic autem procedo: Cissabrium 
uis fortibus impofitum macero 24. boris , deiu- 
a 
ji aquam exiccatam aqua falfa fubmergo, deinde 
tallurgicg artis principia teneant , modum, | agua dulci dctrabo falfugino[um in dulcedinem, 
[o1 
