LIB.XI. DE ALCHYMIA SOPHISTICA. 307 
Cop. Y fuerit, cognofces; & hoc pacto poterisfaci-| tationem, fed folummodo immutationem, 
léreperire, qualecunque tandem metallum | five unius ab altero feparationem , uti in 
fuerit, quantum auri, & argentiin fecostincat.| precedentibus. variis exemplis oftendi- 
Quz experientiz non monftrant tranfmu-| mus. 
(QUA P UT. LE 
De licito , vel illicito Cbymicorum Aurificio , quod per appofitionem vocant, five quo 
pars ad partem , idefl, auro metallum quodlibet juiétum , illud multiplicet. 
Cap. 1T. Otandum primo , 4urum purum, o-|fmicrofcopio applicato difpeximus, femper 
£ryzum,& naturale,communi Chry- nonnulla auri , argentique grana deprehen- 
. furgorum fententia , gradum illum dimus ; quemadmodum nosin auro, argen- 
bonitatisobtinere, quam peritiartis vocant toque nonnulla ex aliis metallis imperfe- 
24 carattarum.' Eft autem caratta ponderis ctis commixta invenimus ; ut proinde inde 
genus tribus granis , & confequenter 24 ca- cognórim , ma/lum tam effe perfeclum metal- 
rattz, 72 granis conftans. Grag«m Grzcis /um, quod non caterorum quoque. mi[cellam 
ci(Ge;o , minimum ponderum eft, quorum quandam adjazilam babeat, quz quidem mi- 
fexaginta unam drachmam conftituunt. fcella inde originem fuam traxiffe videtur, 
bolus pendet grana decem , feu fcrupuli di-| quod in minerisauro, vel argento refertis, 
midium. Scrapulus pendet obolos duos, feu | femper heterogeneas, fivemineralium, five 
grana 2c.Drachma pendet grana &o,feu fcru- imperfectorum metallorum glebas adjun- 
pulos tres, & eft : unciz. U»cza duodeci- cas reperias, quemadmodum fupra in Se- 
mam partem libre conftituit, & conftat dene de Metallurgia fufe oftendimus ; unde 
octodrachmis. L//ra, feu Aires duplex eft, fit,ut alterutra diverfarum glebarum,quam- 
Civilis & Medicinalis: hzc r2, illa x6 un- | vis vix nifi oculisarmatis perceptibili com- 
cias pendet. Marca continet uncias octo, mixtione metalla coalefcant. 
.feu fedecim lotones , & his utuntur Aurifi-| Secundo. Idem in diverfis falium ,five vimiolum 
ces. Hifcepremiffis jam opus aggrediamur. |fuccorum fpeciebus , przfertim vitriolo con PME 
Musis Dicimus itaque, Artem Alchymiftarum creto, five in liquorem foluto reperimus: judo 
quidnam? fübindelicitam effe,dummodo aurum quod, Cum enim aqua vitrioli ex pyritis minera, 
Ponderum 
zineralium 
valor, 
babet, 
producit, 22 carattis non inferius fit. Eftque 
duplex ; Monetaria, quam & Collybifticam 
& vulgó Zegam vocant ; altera Alchymica 
dicitur, quz per additionem, ut vocant, al- 
terius metalli ad aurum vel argentum fa- 
€&am, aurum multiplicat. Utraque licita eft, 
fiintraterminos fuos conftiterit. Moneta- 
ria pro monetarum cufione, utplurimum 
auro,velargento addit aliud metalli genus, 
quam tranfit, continuó minima quedam 
tum pyritis, cum ei commixti auri corpufcu- 
la abradat , hinc accidit, quod eam, dum 
confufé, & fparfim per aquam fine unione 
diffipantur, mox alio metallo ei juncto prz- 
fertim fympathico,id confluxu quodam ma- 
gnetico appetant, & ab eoattra&a dnian- 
tur, quz tum primüm manifefta fiunt,ubi fi- 
ve cupellz , five cemento commifía fuerint. 
Tertio. hoc idem in Antimonio, Marcha- sm- 
fitis, Magnefia, Tutiis, Cadmiis , Arfenico, dE 
Auripigmento, Ochra , fimilibufque videre; 
aurum 1e- 
eft, quz femper nonnihil ar, five argenti nt. 
uti zs, five cuprum, quam Zegam vocant; 
quz.tamen uti diximus 2 carattis non in- 
ferior fit, ficuti & altera Alchymica , quam- 
vis hzcin ufum monetarium non facilé af- 
Omne me- 
allum ali- 
quid auri 
fumi poffit, fed inutenfilia folummodo, & | 
aurez; argentezque fupelle&ilis appara- 
tum. Monetaria tamen pro libitu Principis, 
quacunque lega pecuniam cufam parvam in 
proprio quidem principatu,non tamen extra 
eum diftrahere poteft. Sed cum hzc vulgo 
fiota fint, iis non immorabimur, fed hoclo- 
co folum modo examinabimus A/chymicam 
artem, ut rum additione aliorum metallorum, 
mineraliumque verum & purum aurum, 
utrum miflum tantüm produci poffit ? Quod ut | 
majori cum methodo fiat, primó nonnulla 
fupponenda funt. 

Supponitur primo, ze» effe ullum metallum, 
autminerale, cuz non aliqu;dauri , argentrve 
admixtum habere, is folus negaverit , qui 
ejus rei $microfcopii ufu experimentum 
non fumpferit ; unde mirum non eft, vehe- 
menter Alchymiftas decipi , dum in aurum 
id fe tranfmutaffe putant, quod primó iis 
inextiterat, quz in feguentibus amplius de- 
ducemus. 
Sed experimentis jam noftram doctri- 
nam confirmemus. Accidit in noftro col- 
legii Romani Pharmacopolio, ut dum iu 
crucibulo tartarum ignereverberii calcina- 
remus, eacalcinatione peracta ;» fundo cru- 
cibuli aureum globulum ,pifi magnitudine re- 
periremus : de quo mox varie przfentium 
nate controverfiz , nonnullis ex tartaro id 
doargeni admixtum fit, in uno quidem plus, inalio extractum opinantibus ; quibufdam ex aliis 
emit. qinus: quod tum primum infallibile fmi- tartaro admiftis rebus defluxiffe fentienti- 
crofcopii experimentum docuit. In mine- bus. Ego quod erat, fufpicatus , aurum ex mum .in 
ralibusenim, merallifque five perfeGtis, five | crucibuli materia , vehementi ignis colli-/a Pur 
impetfectis in pollinem contritis, moxubi quatum fuiffeafferebam: Annuit mez opi- 
crucibula 
'TOM.II. Q42 nioni/^f2/fmr. 

