

LIB. XI. DE ALCHYMIA SOPHISTIC A. 
Cap. TII. tas, opacitas & perfpicuitas, flacciditas, li- 
quiditas, fixitas ; hinc per humidum, & fic- 
cum mollities, afperitas, flexibilitas, ducti- 
litaíque rerum omnium originem. habet. 
Sed jam adargumenti propofiti fcopum re- 
vertamur. 
Nemo Philofophorum hucufque nega- 
Vit, zotum ex partibus vel fimilaribus , vel dif. 
Jimilaribus conflitui: Undé quoque cuncta 
metalla tam perfecta, quam imperfecta, fof- 
filiumque quorumcunquetandem mixta ex 
corpufculis, quorum fingula naturam totius 
fapiunt, conftare, non Democritorum ato- 
mis, fed veris, & realibus, imó armato ocu- 
lofubindé fenfibus haud inviis ; quz in con- 
cretis corporibus fimul unita unum quid- 
piam conftituunt; at igne, aut alio quovis 
calore, aut igni, calorique analogis non- 
nullis rebus, uti aquis fortibus, fuccifque 
acidis per continui diflolutionem feparara, 
mox veluti affumptis alis, mira agitatione 
infpiritusrefoluta , tumultuantur, Horum 
aliqua in fundo vafis pertinaciter manent, 
&fíxa dicuntur ; quedam in altum evolant, 
mox frigore obvio reditura; nonnulla pror- 
fus in fumum evanefcunt ; funtquz evolan- 
tia veluti peenitudine ducta ad fixum ,à quo 
evolaverant ,fuapte fponte poftliminio re- 
vertantur. Et quoniam nullum in rerum na- 
tura corpus ita expurgatum eft, ut non in eo 
nonnulla fezerogeneg materig mifcella xefi- 
deat, quz uti calore, ita quoque plerumque 
atiraiiu, aturà pro diffimilaris nature conditione 
gone differunt. Hincaccidit.utquz fimilitudine 
fmii, nature gaudent, ad fimilia nefcio quopo- 
tenti magneti[mo confluant, aurea ad aurea, 
argentea ad ea, que argentum appetunt ; 
ferrea ad ferrum, ad plumbum plumbea. fali- 
na adfalem , ea potiffimum, quz in concre- 
tis fuccis, liquoribufque aluminofis ; nitro- 
fis, vitriolatifque sme , Sulphurea, 
- Arfenicalia, Marchafitica, Orichalcica,que 
aureo colore fulgent , aureis fe corpufculis 
jungunt: plumbea, & (tannea,& quz ex An- 
timonio , Magnefia, Cadmia, Bifmutho, fi- 
milibufque conftant, adargentum , vel ad 
ftannum , vel ad plumbum naturz quadam 
cognatione concurrunt. 
Ex quorum varié combinatorum con- 
curfu nafcitur ingensilla colorum varietas ; 
quam in chymica pavonis caudá fatismira- 
ri non pofíumus. Quzres quomodo illud 
fiat? dico id ex diverfa mineralium vario 
colore tinctorum commixtione mox ac re- 
foluta fuerint, fieri ; quorum aliqua fimili 
»& colore, & proprietate dotata funt; alia in 
hancpartem, aliainaliam, quzdam hinc, 
quzdam illinc confluant , atque hoc diffe- 
renti , & disjuncto corpufculorum fimilium 
confluxu, eam, quam diximus coZerum varie- 
zatem exhibeant ; fi veró ulterioribus ignis 
tormentis materiam follicites, contingit, 
ut fingulis àtanta corpufculorum confufio- 
ne vindicatis, unicuique feparatus locus af- 
Omnia 
mixta con- 
flant ex 
orpu[culis 
minimis, 

3E. 
fignetur , quibufdam in aquas, aliquibus in 
fpiritus refolutis: nonnullis in Ícorias, aut 
vitream materiam coalefcentibus, aliis in 
fundo refidentibus. Separata itaque mate- «ete 
ria, fola illa, quz perfectorum metallorum ppl 
amicitia tripudiant ;àczteris, quz inferio- talica £e 
ris conditionisfunt,feparatis, auro jungun-Z7^, "25 
tur, & abeotincturam acquirunt, & infüper /viftavie 
tinCz reciproco beneficio, auro quoque7 epum 
molem addunt. Quoniam veró omnia in ] 
triplici Naturz regno mixta confiftentiam, 
& fixitatemà fale chymico terre elemento 
obtinent, atqueomnia metallica, & quz- 
cunque tandem mineralia ex corpufculis fa- 
linis quoad molis confiftentiam confti- 
tuantur; inde fit , utillz diffoluto mixto in 
fufionemerallica aure przgnante, ejufdem 
tinctura imbuantur , & infuper eidem con- 
fluxu fuo quantitatem molis majorem, 
quam prius habebat, tribuant. Sectantur 
itaque tincturam auream omnium poten- 
tiffimam , ejufque fplendore amiciri am- 
biunt cunctz reliquorum mineralium parti- 
culz; utiquemadmodum ex Chymicis ope- 
rationibus paulo póft adducendis meridia- 
na luce clarius apparebit. Cum Cbymia vel 
ex hoc capite omni laude digniffima fit, 
quod ex refolutione mixtorum in Ípiritus, five 
in mercurium, fulphur, fal, aquam , terram 
factà , corpufcula ex quibus componuntur, 
manifefta, & fenfibus obvia per experimen- 
tum exhibeat , & luculenter demonftrant 
elementaria corpora , quz non in dzAd x, à- 
cU , feu ftmplicia & incompofita , fed. in 
eas fübftantias , in quaspartes ultimó fenfi- 
biles fiunt, resphyfice refolvuntur. 
Experimenta per pracipitationem. 
I. S! folveris p/umzum aut lithargyrium  Liqurem 
cum aceto diftillato , extrahetur aqua "Pw, 
quzdam limpidiffima , aquz fontanz , autcpzware. 
aceto diftillatoadeó fimilis, utunam ab al- 
tera difcernerevixqueas: hanc vitro impo- 
nes, acetumque diítillatum fimillimi colo- 
ris ei fuperaffundes, & ftatim aqua lithar- 
gyrii in candidiffimum colorem lactis in- 
ftar vertetur. 
2. Si Antimonium cum nitro calcinatum | Ligure 
: ; : limpidum 
aquz fontanz incoxeris, habebis colaturam ;; ^«cum 
limpidiffimam, & fere inodoram , fi tamen evertere. 
huic quemvis acidum liquorem fuperaffu- 
deris, indé aqua croceo coloretincta, & pes- 
fimi odoris prodibit. 
3. Si flaunum calcinaveris, eique falem Lwren 
tartari liquefactum commifcueris , habebisz, s 7. 
aquam coelefti coloretin&am , id eft, ceeru- vero. 
leam. 
4. Sifolutioni gaZarum limpide, folutio- :zigures 
nem vitrioli commifcueris,prior mox in v detena 
gerrimum colorem mutabitur , quod atra z»verer, 
mentum dicunt. Sed fi huic fpiritum vi-& juin 
trioli aut aquam ftygiam affuderis , atra-7,,, ^ 
merntofus color denuo in limpidiffimam 
aquamreverterur,quam fi denuo in nigrum 
Rr colo- 



