



LIB.XL DE ALCHYMIA SOPHISTICA. 
Cap. TII. naturaliter infitum habent , eundem jam 
X conftipata exhiben. 
Vidimus jam ni fallor luculenter, unde 
diverfitas illa colorum, ex uniusliquoris in 
alium przcipitatione exurgat ; jam exami- 
nandum pariter eft , g40modo , ut ad inftitu- 
tum noftrum revertamur, varzz i/lg colorum 
differentia in Cbymicis operationibus nafcantur, 
& quidnam illi fimt fpiritus nuuc volatiles, jam 
fígentes, mod) unum ab aliquo (eparantes , && 
quomodo corpu[cula illa falina omnibus minera- 
libus inexiflentia tandem in unum pro. fimilitu- 
dine natura cogantur , experimentis Chymi- 
cis oftendamus. 
ExperimentaTintlurarum. 
Quomodo y, V? Xperimentum. Si aurumgraduatum fa- 
Auro color 
porro cere velis, fic procedito. Primo aurum 
iic. coloris debilis, & pallidi adjecto tartaro per | 
antimonium fundatur, cujus vehementia | 
tum fordes,& peregrinz mifture comburan-| 
tur. & tunc color exaltatus fit rubicundior ;| 
quod fi non fatis eft una opera, adjiciatur fe- ! 
cunda, & tertia ; Regulus conflatus indé re- 
Cificetur cum plumbo in catino cinereo, 
feucupella, vel tefta , ut vocant, & habebis 
aurum graduatum, quod quzfieris ; fit autem 
hoc commode , cum auro fuperfluitates 
mercuriales , fulphurez, & fimiles inexi- 
ftant, cumque variis mifturis fugacibus, & 
imperfectis metallis vitiatum eft. Si caufam 
hujus graduationis quzras , Dicoaliam non 
effe, quam auream tincturam , qu£ partim 
inantimonio , partim plumbo latet, in qui- 
bus ignis efficacia particule aurez folutz 
mox ad aurum amicé confluentes, illique 
jam à fordibus expurgato , non tin&uram 
tantum dant nobiliorem;fed & augmentum 
przftant, quamvisfemper fophifticum. 
2. Experimentum. Si gri colorem. argen- 
teum conciliare velis , id talco calcinato, 
ftannoque affequeris, aut argento per colli- 
quationem ,aut etiam projectione pulveris, 
qui fit ex alba calce mercurii, nutrita oleo 
tartari, & habebis quzfitum. | Nonnulli pa- 
rum periti putant illud zs dealbatum per 
plumbum reductum, & fublimatum in cu-| 
pella, argentum futurum : fed cum hujus- 
modizs cupellz commiffum in fua , ex qui-| 
bus coaluit, reducatur, certé irrito conatu, 
intentum profequuntur , poterit tamen hoc| 
putatitium argentum fervire ad varia uten- | 
filia. Nos aliquando lufimusfacta aquá ex 
argento vivo fublimato cum faleammonia- 
co per deliquium, in qua zs, ferrumque re- 
ftin&um argenteo colore imbutum compe- 
rimus. 
3. Experimentum. Plumbo nigro caudi-| 
dum colorem , & aureum conciliare. Fiat ex 
arfenico albo , calce tartari , fale gemmz 
& ammoniaco pulvis, quem acetoperfu- 
fum macera 7 diebus, maceratum poftea id 
ad ficcum excoquito; pollinem hujus fa- 
pereliquatum plumbum nigrum projiciunt, 
"Quomodo 
&$ argenteo 
colore zim- 
gatur. 
Plumbo 
pigro can- 
didum (5 
aureum co- 
dorem eon- 
ciliare, 
319 
& candidum reddunt , argenteo colori haud Exper. 
abfimile, ad varia utenfilia paranda valde 
opportunum : pulchrum quidem experi- 
mentum, at exiguz utilitatis, cum expenfz 
in eo faciendz pluris fint, quàm qui in ftan- 
noveroemendoinfumerentur. Zureum ei- 
dem plumbo co/erem ita concilia : Fiat me- 
| dicina ex 2rugine, galamina, citrina , ful- 
| phure, cinnabari, auripigmento, & fale am- 
| moniaco, quz in pulverem redacta impa- 
/ftentur felle taurino, aut oleo 8 vitellis ovo- 
|rum , poftea reficcetur, & fuper prunis in 
patinis verfetur citra aduftionem, ac tan- 
dem hoc peracto in plumbum fufum proji- 
ciatur, & obtinebis plumbum aureo colore 
fulgens. Ratio hujus dependet ex iis ingre- 
dientibus, que omnia uti aureo colore im- 
jbuta funt, & infitam aurei fulgoris tinctu- 
ram habent, ita facilé confluunt ad id , quod 
naturaliter appetunt,illiqueadhzrent. Hzc 
noftra funt , qui plura defiderat, legat 2re]- Pirellus 
Ium 1.6.6.2. 1.12.41. In hujufmodi itaque ex- 
perimentis multi putant, moventem cau- 
fam effe qualitatem ci«yrtoo», ex potentia. 
materiz, feu utnonnulli loquuntur, quz ex 
profundo , latibulifque in corticem , & a- 
fpecum producat colorem, in quo eftaliqua 
perfectionis nota: fed nos hunc effici dici- 
mus ex predeminantibus corporum refoluto- 
rum particulis metallum aliquodrefpicien- 
tibus; quzque non potentia, fed actu ma- 
teriis inexiftant. Hz enim füb confufa fti- 
pantium elementorum turba uti minimz 
latent , ita vel fublimatis elementis , vel i- 
pfis é profundo evolutis, conftipatz tandem 
fenfibiles apparent , idquefequenti experi- 
mento comprobamus. 
4. Experimentum. Sume plumbum Indi- zxpeimen. 
cum, quod Caloémum dicitur , hoc confun- "^^ 
decum plumbo cinereo (quod alii marcha- 
fitam , vel bifmuthum excoctum, quidam 
albz magnefiz regulum dicunt) in-cochlea- 
ri ferreo prunifque admoto, mox quod prius 
argentei erat coloris, in varzos colores , au- 
reum, argenteum , nigrum, cceeruleum, viri- 
dem,purpureum, ad miraculum ufque trans- 
mutatum videbis ; cujus quidem rei ratio 
alianon eft, nifi quod bifmutho , communi 
Chymicorum opinione, mercurio feraciffi- 
mo,omnes colores infint, que tum vel ma- 
ximé fe confpiciendos przbent, cum ignis 
efficacia ; & frequenti coctione materiz ex 
differentibus mixtorum particulis compo- 
fitzad fuperficiem extra&z fuerint ; bifmu- 
thum enim uti varià mifcellà fcatet ,ita& 
corpufculis, quz ignediffoluta, fympathico 
amicorum ad amica confluxu deteguntur , 
unde mira illa varietas. Sed de hifceaffatim 
in u/timo bujus Operis lübro ,de Arte Metallica. 
Nihil in Alchymicis operationibus cele- 
briuseft, quam opus fixationis , qua fola me- 
talla inaurum , argentumque veré , & reali- 
ter tranfmutari Alchymiftz fibi imaginan- 
tur:quodnum ita fit, exponamus : Przftant 

autem 

