Cap. 1T. 
Paracelfi 
praxis. 
LIE.XL. DE ALCHYMIA SOPHISTICA. 
Jallidum ad fupremum gradum calerisperma- 
uentis adducit. Obeatos Pharmacopceos, qui 
€x oleo antimonii ram facilé argentum in 
aurum converterepoffint! Nos fane fzpis- 
fime innoflro Pharmacopoeio oleum hujus- 
modi ex ftibio ,& Mercuriofublimato rubi- 
cundum educere folemus , iftiufque phialas 
plenas habemus: Sed hujufmodi effe&tum 
nunquam comperire licuit, cum id fufum 
argentum tingat quidem nonnihil,fed quod 
cupellz commiffum mox priftinz albedinis 
evanefcente tincturà , unà cum priori mole | 
reftituitur. Sed dicent forfan aliqui; hoc 
Magiflerium non ad fenfum literalem , fed 
syfticum intelligendum effe. Quod fi ita: 
Ego fané id verius in myftico Lunz , id eft, 
vertiginofi cerebri , quam in materiali fufo- 
rii vafis concavo concreviffe, dixero. 
7. Experimentum. Quo per oleum feuli- 
quorem Luna in Solem converti dicitur. 
Fiat oleum ex Mercurio  fublimato, C aqua forti 
multoties diflillato,donec in oleum fuerit comver- 
32t 
que nil in arte magna przftare, notum eft, 
Sunt przterea nonnulli,qui heterogeneas 
fpecies in opere magno in unum homoge- 
neum tranfmutari poffe fomniant. Verum 
uti fecundum bonz Philofophiz leges peze- 
?ratio corporum non datur, (quod tamen fieret, 
fi zqualispondere maffa iis, quz impofue- 
Tant, componeretur,) ita quoque tranfmuta- 
tio illa gratis efficta eft.Quandocunque ergo 
ex diverfis mineralibus aurum ; vel argen- 
tum educatur , appareatque corpus unum ; 
nil tamen idaliud cenferi debet, quàm mi- 
[cellaquedam ex variis terreftribus, & aqueis 
materiis commixta , atque adeo ar&à coü- 
nita, ut difficulter corpufcula heterogenez 
naturz ab invicem feparari valeant ; non 
tamen corpus hoc, aut pure aurum , autar- 
gentum dicendum eft; cum vehementioris 
ignis repetitione , tandem corpufcula hete- 
rogenea feparata , folum illudaurum quod 
natura produxerat, relinquant ; cujus rei 
damus hoc experimentum. 
Jus , im boc oleum impelle Jpiritum aqua fortis 
Zgne violeutifiimo,deinde impone Lunam,C9 con- 
vertetur in Solem granatim B tandem cemento 
regali cementetur, Cg optimum aurum obtine- 
8. Experimentum. Accipetresuncias Ar- Esperi« 
A s. dx 3 mentum. 
genti, 9 unc. Cupri ; 9 Mercurii, commixta CODETA 
exponantur igni carbonum perhoras 24. Siam. 
HH . 5 - AL Y 
deinde illud complexum prius aqua probe 777, 

"Teanfentu- 
tatio varie 
fumi poteft. 
£itur. Hzc quidem facile dicuntur , fed non 
ita fefe ea habere comperiuntur. Nihilita- | 
uein hocaliud nobis exhibet, quam acci- 
uu quandam zisuram , & extrinfe-! 
cam ; quz in cinericio probata, mox argen-; 
tum priftino colore imbutum relinquit, | 
evanefcente tinctura. 
Sequuntur modo zraz (mutationes meiallo-| 
7um unius in aliud; de quibusuti in przce- 
dentibus oftendimus , tot concertationes 
idum vafis benelavando, 
.Refpondeo, 
lotum , & exficcatum per 7, aut 8 horas igne res. 
forti fublimetur fingulis operationibus un- 
& quod exemptum 
eft, cum fublimato ftratifices, hac operatio- 
ne peracta totum in duram maffam coale- 
Ícet; ex quà cupelle commifsàad minimum 
quinque , aut fzx uncias argenti obtinebis. 
Quariturhíc ; undeargenti tresunciz ultra. 
[eas uncias, quas impofueras, accefferint? 
non extranfmutatione, quam, 

funt, quod Auctorum phantafiz, quifi nos- | 
fent, in quo vera, realis & naturalis rerum | 
tranfmutatio confifteret , certé. aliud de. 
tranfmutatoria Chymicorum artefentirent.. 
Ego fane preter naturam ipfam non puto, ' 
fibi falfo perfuadent Alchymiftz ,fed ex ar- 
genteorum corpufculorum cupro commix- 
torum in refo/atzone corporum ad fui fimilia, 
videlicetargentea confluxu, quod non fte- 
ret, fi cupro argentum prius , & quidem co- 

artem ad tranfmutationem naturalem per- 
tingere poffe, quidquid dicant Alchymiftz; 
quod ut intelligatur; Notandum eft, tripli-. 
cem hoc loco zran[mutatiouem confiderari :. 
Naturalem , quam ola Natura novit, & ab-| 
ftractz à materia intelligentiz. Altera eft| 
quz Proprié alteratio dicitur,& nihilaliud eft, : 
quàm metallicarum , mineraliumque parti-| 
cularum toto perignem diffoluto , exagita- | 
tio, & ex hacfeparatio, qua libertate dona- | 
tà unum quodque ad corpus illi magis fyn- | 
geneum,& cognatione naturz vicinum con- 
fluit ; quod tamen pertranfmutationem ve- | 
ram unius in alterum fieri dici non poteft ; 
fepenetrationem corporum admittere co- 
gamur;cum illa Solis, & Lunz, fixorumque 
falium corpufcula incorrupta femper in cor- 
pore permaneant ; atque juxta hanctrans- 
mutationis imperfectz fpeciem, omnia huc- 
ufque tradita fieri cenfenda funt. "Tertia 
tranfmutationis fpecies nihil aliud eft, 
quàm mixtio quzdam aeius cum alio, quz 
uti nulla difficultate folvi poffunt, ita quo- 
TOow.II " 
|curium vera tranfmutatione converfa 
piofum non inextitiffet; ut proinde nemo 
putet; cuprum, aut mercurium in argentum 
converfum effe , fed corpufcula cuprea , & 
mercurii adeo arcte, & tenaciter argento im- 
pofito mixta coüniuntur, ut non nifi extre- 
misignistormentisfeparari valeant. & hoe 
idem patet exalio Experzmento : Accipe u- 
nam unciam plumbi, unam ex marchafita 
ftanni,& 2.unc.ex mercurio,quz fimul mixta 
veluti in mercurium fluentem vulgi folven- 
tur, ita ut plumbum, & marchafitam in mer- 
quis- 
piam putare poffit. Sed fi eum examini fti- 
teris , prorfus fophifticum reperies, non ve- 
rum mercurium : Mercurius enim mine-. 
ralis cucurbitz inditus igne appofito ftatim 
avolat ,quod in hac miftura non fit, nam u- 
nam plumbiunciam, & unam pariter mar- 
chafitz unciam cum duabus mercurii, qui- 
bus mixtum conftabat, recuperabis ; mercu- 
rium quidem elapfum in recipiente,plumbo 
veró , & marchafita in fundo cucurbitz re. 
manentibus. Siveró quidpiam ex tali maffa. 
$5 cupel- 


