

Cap. YIL. zenuie , quod ars facit aurum , & now babetur, quunt, fi rudrum , oleo antimonii rübe 
-Affrologia 
€» Alcby- 
?»ia vVani- 
fe. 
?Pulveris 
aurifici 
fraus dete- 
gitur. 
LIB. KX. DE ALCHY 
nifi effodiatur. Non dicam hocloco deauro 
Raymundi Lulli , Araoldi ,aut Rupiciffe, velab 
ipfo Paracelf tanquam fictitio reprobato, 
dahué enim in precedentibus fufe egimus. 
Si itaque hujufmodi hiítorias quifpiam 
fecundum omnes éircumftantias curiofius, 
& dxejGerieos exatninárit, is tandem nil a- 
liud, quàm otiofz plebis figmentaab Alchy- 
miftis data opera ad arti nonnullam au&ori- 
tatem conciliandam excogitata reperiet ; a- 
deó ut hujusfarinz homines idem facere vi- 
deantur, quod Aftrologi, qui ad artis fuz 
certitudinem ftabiliendam miros przdi- 
Cionum eventus narrant. Librum inte- 
grum hic attexere poffem de paradoxis 
Aftrologorum , verius pfeudologorum vati- 
ciniis, quz tamen fi ad Aftrologicz difci- 
plinz trutinam recte ponderentur , non nifi 
anilia deliramenta cenfeas, nullo aftrolo- 
gico fundamento nixa, nullo aphorifmo 
contenta , & explicata :cum itaque 4//ro- 
logia, & Alchymia genuinz forores fint , qua- 
rum prior, uti futurz vitz ftatum , conditio- 
nemque prenunciat, ita altera ad beatitudi- 
nem ingentibus divitiarum thefauris accu- 
mulatam anxié afpirat, mirum non eft, iis 
humanigenerishoftem plerumque ad mor- 
talium animos tum futurorum noriti folli- 
citos,tum fpe divitiarum avidos inefcandos 
occulto commercio fefe immifcere. Sed u 
jam adiinftitutum revertamur; 
Dico itaque, fi quandoque ex hiftoriis 
conftet, ex pu/vere quodam ( hoc enim In- 
dividui vagi termino mendaciorum fabri 
plerumque utuntur) tum Jydrargyro, tum 
aliismetallis fuperinjecto, verum,& purum 
aurum productum fuiffe, ego quidem haud 
difficulter iisfübfcripferim , at illud aurum 
ex Mercurio, aliifque metallis imperfectis 
pertranfmutationem veram, & realem , na- 
turalemque emerfiffe pernego. Si ergo qua- 
IàaS, qua via & ratione id exhibitum fuerit: 
Dico duplici methodo id perfici potuiffe ; 
primam primo, fecundam pofteà demon- 
Ítrabimus. 
Qui ex pulvere bydrargyro fuperinjetio in 
aurum illud fe tranfmutare oftentant, id ve- 
rum quidem aurum affero, at fallaciffima 
aftutia productum ; quod ut conftet, proces- 
fum addo; ita autem operantur : Notabilem 
auri copiam in lamellas aureas minutim 
confciflam catino imponunt, huic vel hy-| 
drargyrum , vel aquam regiam fuperaffun-| 
dunt, & intra certum temporis fpatium in 
liquidam fubftantiam exefam , diffolutam- 
ue reperiunt. Hoc deinde crucibulo impo- 
Pus igni committunt, cujus efficacia hy- 
drargyton ex fe, & fua natura fugaciffimum, 
uti & plumbum,vanas evanefcit in auras,re- 
licta in fundo nigra fubftantia, quam probé 
exficcatam in pu/verem nigrum convertunt, 
quem ad ufum refervant. Si vero viridem 
pulverem defiderant, eum &rugini inco- 
TOow.II. « 
MIA SOPHISTIC A. 323 
rrimo Exper. 
tingunt : habentitaque hoc pa&o pulverem 
unum, & eundem, nigro, viridi, & rubro co- 
lore. imbutum, quem in feparatis vafis re- 
fervant. 
|." Cum itaque artis fpecimen exhibere vo- 
lunt ; Primo quidem mira quadam affutia 
|pulverem tanti ponderis , quantum auro 
| producendo fufficit, in fundo vafis Chy- 
mici, quod crucibulum vocant, ad tegen- 
dum pulverem, hydrargyro , aut alio quovis 
metallo, fuperaffundunt; deindé ignefup- 
pofito metallum unà mixtum hydrargyro, 
follium flatu in fufionem deducunt : quo 
peracto, dicti pulveris minimam quantita- 
tem, vel perfe, vel per alios, ne decipere vi- 
deantur, injiciunt: hoc paco pulvis hydrar- 
gyro evanefcente in fundum abiens reliquo 
pulveri affociabitur jam liquefacto, deinde 
reliquo metallo fupernatante feparato, in 
fundo inftar mellez confiftentiz liquamen 
reperiunt ;quod aqua ablutum, tandem pul- 
cherrimum , & fplendidiffimum , puriffi- 
mumque aurum , omnium fuci ignarorum 
admiratione pro admixti pulveris pondere 
reperiunt. 
Hifce addo hiftoriam , quam paffim ad 
artis veritatem comprobandam plerique 
Alchymiftz allegant , quam ex Arabum 
Alchymiftarum Schola depromptam , ve- 
rius in Utopia, quam in Galbania urbe ZE- 
gypti (in qua ne veftigium quidem hujus 
urbistum à prifcistum à modernis tempori- 
bus in Geographia Zigyptimemoria appa- 
ret )contigifTe cenfeo. Veniffeajunt homi- 
nem quendam adaurifabrum quendam(hoc 
enim Individui vagi termino Alchymiftz, 
dum miros Artis effectus deprzdicare vo- 
lunt, cumprimisutuntur ) portantem duos 
Ícyphos argenteos, quos fibi fundi, ac lique- 
fieri jubebat ; queis eliquatis, alter premens 
pulverem quendam viridem , dum adhuc in 
crucibulo flueret, argento fuperinjecit ; & 
poítingentem tum fumum, tum ftrepitum 
excitatum, paulo poft argentum in puriffi- 
mum aurum converfum reperit. Aurifaber 
adtantum fpectaculum attonitus , & pulve- 
ris faciendi defiderio percitus, hofpitem ea, 
qua fieri poterat fubmiffione, rogabat; ut 
arcanum fibi tam admirandum revelarer, 
quod haud zgré przftitit. Hzchiftoria nar- 
ratur in Arabico libro Ze $045 , (9 Lurzecon- 
&reff« , fecretumque fequenti proceffu à me 
ex Arabico in Latinum converfo, docet, uti 
fequitur. 
EXPERIMENTUM. 

Cipe ditli pulveris ex auro confetli unam Arstum 
4 ámpo[iura, 
partem ,ex croco martis, ere adu[lo , & fale 
A 
ammoniaco, e fingulis unam partem : diffolvatur 
fal ammoniacum , & probé tribus anteditlis in- 
gredientibus id commifte , deinde commixta pa- 
nito intra cucurbitam,G9 igne lento vel ad Solegr, 
vel ad ignem cinerem digere in tantum , donec 

omnia 
$52 
" 


