







$338 MUNDI SUBTERRANEI 
Se&l IV. xi, qua quidquid alii integris libris tradunt, 
hic unica fynopfi exhibeatur. 
IN HAC TABULA 
Mineralia refpiciunt metallica corpora, 
& cum iis perfecte combinantur. Horum u- 
numquodque reduci poteft in fua elementa, 
falem, aquam, fpiritum, oleum ; unde per a- 
quas fortes, regias , ftygias, quz ex falibus 
componuntur, corpora diffolvuntur , calci- 
nantur, pulverantur, ignium veró ope fubli- 
mantur, purificantur, digeruntur , fermen- 
tantur, fixantur; & opeextraneorum , uti 
aceto, tartaro, fpiritu vini, ceterifque acidis 
fuccis , & fubtilibus diluuntur, lavantur, 
purgantur: atque tandem per novam folu- 
tionem , & coagulationem ultimum artis 
finem confequuntur. Et quamvis Alchymi- 
ftz,qui circa magni magifterii arcanum ne- 
gotiantur , ea fub variisenigmatis, & para- 
bolis explicant; fitamen dete&o paraboli- 
co cortice medullam examines , eoseun- 
dem cum iis, qui metallurgicam profiten- 
tur, & fophifticam , SEU fectari , iis- 
demque ex his, quz in hac cemZznatoriatala- 
la reperiuntur , ingredientibus uti reperies: 
|Sineauro enim, &argento,ut vel ipfe Zu//u5 Lullus. 
fatetur in fua C/avicula , aurum, & argentum 
| confici non poteft : ex czteris vero fruftrà 
imperfecta metalla in perfecta tinguntur, 
convertunturque, nifi aurum illis infit , quo 
| veluti per accretionem quandam aurum in- 
crementum quoddam recipit. Sed hec o- 
mnia fapienti Philofopho pulchré in Tabu- 
la combinatoria , fi eam recté applicare 
norit , patebunt ; cum nulla combinatio 
|artis inflitui poflit, quz in ea non re- 
Iperi atur. 




SEcT10 IV. 
C AUPUUSEUNE 
LURIDIGUM SIVE.LEG A L E. 
Utrum Aurum Chymicum , quacunque tandem ratione fatum licità pro 
vero vendi po[sit. 


























Fo majori jure Jurifconfulti fibi vendi- 
cant; netamen quicquam omififfe vi- 
deamur, eam non omittendam duxi. Hanc 
uzftionem de auro Cbymico antequam or- 
diaador : Notandum primo , quadruplicem 
artem hocloco confiderari pofTe. Prima eft 
Ars Metallurgica, que ex minera auri, &ar- 
Hes fingulari artificio purum ab impuro, 
eterogenea ab homogeneis, feparat: reli- 
quum ignis ope in purum aurum , &argen- 
Metalu- tum decoquit; de quo artificio in Metallur- 
perdat gia feu arte metallica ampliffimé a&um eft: 
quemodo (i. & uti hecarstantopere humano generi ne- 
tita ceffaria eft, ut fine ea ob fummum metallo- 
rum ufum nulla Imperiorum, Regnorum, & 
jh hocloco Quzftionem , quam 
humanz negotiationis adminiftratio con-, 
fiftere poffit , ita quoquetantum abeft, ut à 
legibus illicita cenfeatur, ut potius eam o- 
mnilaude dignam, veluti humani commer- 
cii ftabilimentum , cenfeant Jurifconfulti . 
cho. Altera Chryfopeia dicitur, qua Alchymiftz 
[54^ per tranfmutationem veram, & realem u- 
nius metalli in aliud, nonfolum in aurum 
naturale,fed & eo excellentius fe converte- 
re poffe gloriantur: Quod fi verum effet, cer- 
te illud aurum vendere, & diftrahere fine 
spatia wllofcrupulo poffent. "Tertia , rs Spagyrica 
24^" Qicitur qua nonnulli Chymici aurum ve- 
rum, & naturale variis metallis, uti argento, 
cupro, ferro, plumbo, arfenico , marchafitis, 
fimilibufque commixtum , fingulari arte fe- 
parant,ex arenis fluminum riparumque per 
frequentia ignistormenta fecernunt , & in 
lamellas fundunt ; atquetale, purum nem- 
pe, & naturale aurum nulla lex prohibet. 
| Quarto eftaurificium illud, quo Alchymi- wwe 
ftz per additionem, five partem cum parte, T2 be 
|uti vocant, aurum augmentare ; eique debi- vocet , an 
(tam tincturam dare norunt ; atque duplicis ^r. 
|generis eft , una dicitur Co//yZifEica , altera 
Sophiflica : de qua vari funt agitationes in- 
iter Jurifconfultos. Nos fingularum propofi- 
tarum partium dubia per Canones tum Ci- 
viles, tum Canonicostunc expediemus,ubi 
|prius de Extravagante edita à Joauze XX11. 
| Pont. Max. nonnulla przmiferimus. 
Joannes X X11. Gallus, patria Cadurcenfis, zvtrava- 
[ex provincia Aquitanizanno 1316.ad Pon-£?:Tom- 
;tificatum. evectus, preter Conftitutiones ro»if. 4e 
Clementis V. pradecefloris, multasquoque & 777* 
iipfe publicavit,quas Exzravagastes vocat,in ^ 
quas Zenfilinus de Ca[Jaueis uberes commen- 
|tariosedidit. InteraliasExtravagantesuna 
[quoque habetur, quz intitulatur de Crimize 
elf: Inqua condemnatomnes illos, qui au- 
rocohficiendo operam dant : Artem miris 
modis exagitat. Sedut multa paucis ample : 
&ar, fubjungam hicdictam Extravagantem, 
inqua quicquid nos hucufquede Alchymiz 
|falfitate adduximus, Apoftolica authoritate 
confirmatum reperies. 
EXTRAVAGANS 
De crimine falfr. 
JoANNES XXII Pont. Max. 
Preéfatio in Extravagantem. 
Lcbymig hic prohibentur, & puniuntur 
aurum facientes , & fieri procurantes, 
quoniam tantum de vero auro, & argento 
debent inferre in publicum , ut pauperibus 
erogetur , quantum de falfo, & adulterino 
pofue- 

