
















Sefl.YV. tum reperitur, vili pretio venditur , utpote quod| 
| qui extrinfece propalam fine-moffro periculo Li- 
Raymun- 
dus Lullas, 
Valgus in 
Turba. 
Turba. 
Xurba. 
Hortula- 
nus i» 
Turba. 
Hermes. 
336 MUNDI SUB 
unicuique proflet, tam pauperi , quàm diviti. 
Aurum Alchymiftarum pauci habent , ut-| 
pote quod vixulli unquam nifi fophifticum 
viderunt, aut tetigerunt. Iterum alioloco 
dicit Alfidius: /2 auro boc Philofophborum pr.o- 
ducendo , omnes operationes uno , && eodem tem- 
pore fient ; Aurum. Alchymiftarum diverfas 
operationes requirit, przter ingenstempo- 
ris difpendium. 
Raymundus Lullus dicit : Se boc auro, 
E e j e 
uod nos ignem Naturg dicimus , neminem vi- 
£ 
tam fuam [uftentarepo[fe ; Undefequitur , o- 
mnes ,qui Auro Alchymico carent, jam du- 
dum efle mortuos. Przterea dicit, aurum 
hocfacere vitrum malleabile; quod patefit, 
dum vitrum fornace deco&um pro libitu ar- 
tificis in quamcunque formam tendi , tun- 
dique poteft, & liquefa&tum aquz frigidz 
immerfum adeo fragile fit; ut manibus 
haud fecus ac ceram tractareliceat : quod 
deauro Alchymiftarum dici nol poteft; li- 
quefactum enim nec tendi,nectundi poteft, 
neque in aqua naturali frangibile fit. 
Dicit Valgusin Turba : $v/soffer confer- 
vat calidunt, (5. bumidum radicale in juvene , in 
fene illud reflaurat :. Ignis nofter coquit omues 
cibos , qui ferviunt nutrimento , calefacit fenes 
frigidos, & ficos. Quodaurum Alchymifta- 
rum non facit , cum neque digerat, neque 
digeratur, uti calor ignis. 
Dicitur in Turba : Aurum noffrum Soleff, 
$0] [uminofus , qui calefacit, alterat, corrumpit, 
putrefacit, digerit, generat, rarefacit  folvit, id 
Juminat ceteras flellai : Quod de auro Alchy- 
miftarum dici nulla ratione poteft, cum nec 
exfe luceat, neque in tenebris fplendeat ,ut 
ccleftis, & elementaris ignis. 
Clamat Turba : Aurum noflrum in infini- 
zum multiplicaripoteft, quodnon nifi dei 
Naturz dici poteft, minimé deauro Alehys 
miftarum. 4urum noftrum ajunt , [emper igni 
fine ulla fui corruptione refiflit ; hoc autem de 
auro fophiftico dici non poteft , quod aquis 
corrofivis calcinatur , corrumpitur, & in 
aliam formam reducitur. 
Dicunt : Elixir noflrum eft venenum o- 
mnium potenti[fmum , qued omnfa interimit : 
quis nefcit;ignem hoc przftare, non aurum 
Alchymiftarum? ; 
Hortulanus in Turba dicit : Lapis zw noflro 
opere vocatur omne id,per quod quatuor elemen- 
taab invicem feparari po[Junt ,ex qua feparatio- 
neaafcitur fab flantia quedam cryflallina , ficut 
lapis natus ex quatuor elementis ,(9 celum dici- 
tur à Philofophis , €y quintaeffentia; qua qui- 
dem fenfibus impervia eft , nift quaudo accipit 
corpus per coagulationem,qu& omnia uti cine 
ri in vitrum decocto refpondent, ita lapidi 
Alchymiftarum non congruunt. 
Hermes, qualifcunque ille fit,aitinfuis 
allegoriis: Lapis, G medicina noflra ignea eft 5 
quod enim igni fimile , igneum eft , & non ignis ; 
quod eft aéri fimile aereum , €& [fa in aliis, € 
|ferrum,feu Martem ; fecundum gs. feu enerems 
ne 

TERRANE! 
ignea, fed non ignis medicinanoftra, fed ex igne; 
bi non poteft , intrinfece tamen clam bili debet, 
G8 vivificat omnia, &9 exbilarat. Quz deauro 
fophiftico dici non poffunt. 
Lucas in Turba : P/uribus, ait, rebus non 
indiget Ars noflra , nifi una , & ilaunares in u- 
| noquoque gradu operum noftrorum in aliam ver- 
£ 
titur naturam; hujufmodi autem gradus funt fe- 
cundum diver(as proportiones mi[cibilium ele- 
mentorum ,qug in ejus operatione eveniunt , (8 
quamlibet operationem in gradu fuo [ecundum 
ordinem , quem natura tenet in via ,G& profecu- 
tione generationis fue , nomine alicujus metalli 
motaverunt : Nam primum gradum vocaverunt 
tertium. plumbum , feu Saturnum ; quartum 
Vflannum , feu fovem ; quintum argentum ,feu 
Lunam ; fextum Solem, feu Aurum : 69 inffnitis 
(aliis nominibus illa (ua metalla metaphorice no- 
| minarunt, && totum hoc ad occultandam Natura 
artem , & fcientiam. Qua verba falfi inter- 
pretes poftea ad artis operationes applica- 
|verunt. Certe uti fub hifce, non folum in 
| mineralium regno, fed& in vegetabili , & 
ifenfitivo animalis naturz regno mirus, & 
naturz proceffus in fingulis juxta fuum gra- 
dum difponendis intelligitur , itaquoque 
proceffus artificialis in magp? Lapidis ftru- 
&ura non nifi analogice & improprie con- 
venire poteft. Nam ut recte Epherrarius 
Monachus docet: Caufa, cur materia Lapidis 
tet diverfis nominibus appelletur , alia won fuit, 
nift illa , que fequitur. Veteres emim videntes 
Naturz proceffum 7» corporibus producendis, 
obfervabant primo materiam metallicam fumes 
fubtiles continub generare qui dum per vafa na- 
ture elati undequaque diffunduntur ,bancfübli- 
mationem vocarunt ; obfervantes poflea ad 
natura exemplar materiam fublimatam denuo 
defcendere. in fundum , quam diftillationem 
|dixerunt. Cum vero.materiam paulatim deni- 
igrari , 9 fetere comperirent , illam putrefa- 
[étionem appellarunt. Iterum cum materiam 
ex nigredine fua evolutam paulatim in cinereum 
Icolorem defcifcere notarent ,illam incineratio- 
inem , C& a/Dificationem dixerunt. Poftquam 
verb terram aque [ue mifteri, C8 colione minui 
viderent , illam cerationem dixerunt ; € de- 
inde in felidam fub[lantiam degenerantem,coa- 
gulatioriem ; & tandem materiam omni bumo- 
reexutam, fixationem denominarant. Ex qui- 
bus clare patet , veteres hifce verbis unice 
Naturz operationes in producendis mine- 
ralibus indigitaffe, & deindeeandem imita- 
itos Stalactica arte plurima reperiffe nature 
humanz apprimé neceffaria , Lapidem vero 
fi&titium Alchymiftarum ne quidem iis in 
mentem ven ifle 
medicina fit talis , quod corpus liguefatlum in 
momento denud.t à fprma prima que [ub aqua 
erat, &j removeat ontnes imperfeéliones,C9 [imi- 
liter reducat ad ultimam fimplicitatem materie 
prime, 

Lucas i2 
Turba. 
Ephetras 
rus. Moe 
nachtti; 
Geber in Capitulo de Medicina, ait: Niff Gees, 
