(p. TIT. 
Ob jechío- 
nes Alchy- 
sillarum 
contra Au 
dorem. 
LIB.XI. JURIDICA SIVE LEGALIA. 34i 
idin hunc ufque diem de Aftrologis& Al- 
chymiftis verificari videmus. 72/e, inquit, 
genus bominum femper profcribetur, Gy femper 
tamen retinebitur. : 
Non nefcio futuros ex Chymicaftris ve- 
ritatis oforibus, qui petulanti lingua con- 
tra me fintinfurre&turi , meamque mihi in- 
fcitiam fintobje&uri. Sed nil moror, non 
mihi cum tonforibus, ac imperita Alchymi- 
ftarum plebe negotium eft, fed cum Philo- 
fophis, rerum ufu, & experientia doctis 
doufluo-Qixos , quifi rité meam de Alchymia 
Cenfuram zquá rationis trutinà expende- 
rint, illud, quod dixi , non facilé negárint. 
Germanus fum,germano pectore veritatem 
profiteor. Poteram & ego innumera fub fpe- 
cie veri, tranfmutatorig artis arcana adduce- 
re, fedabfit ab humano pecore tale fcelus. 
Novi quid Natura poffit, quid non poffit: 
Novi Naturam ab Arte fuperari nunquam 
poffe , nifi forfan hi SexyryarGpudna: quid- 
piam excellentius, quod fatentur paffim, ar- 
tehumana, quam Deus per naturam, quam 
Plato artem Dei appellat, efficere irreligio- 
fius attentent, ipfi quid dicant, viderint. 
Sedforfan hocloco mihi obftrepent: Mi- 
rarife, carbones, cineres, & furnellos nun- 
quam expertum.me, arcanorum przterea 
Chymicorum imperitum, nihilominus in 
artem à nte non exercitam temerario aufu 
infurgere non effe veritum. Non eft, quod 
ipfisreponam; num expertus, num imperi- 
tusdzeoxl» 3 deyxepiloxis fim , meum non 
eft determinare: meamin empirica philofo- 
pliaexiftimationem Orbi Literario ex ope- 
ribus qualiacunque tandem ex ingenii mei 
imbecillitate hucufque prodierunt,deciden- 
dam committo:zqua aciniqua judicia zquo 
animo laturus. Verum tamen eft, manus 
carbonibus, lutoque non me commaculaffe, 
faciem barbamque favillis non oppleffe, no- 
xios ,acvirulentos mineralium halitus tan- 
quam malorum omnium lernam ea de caufa 
femper deflexiffe, ne eorum focietati jun- 
gerer, qui ambufto fumis, fuliginibufque ce- 
rebro quam graviter laboraruntfemper,tam 
turpiter philofophati funt. Ego experzmenta 
rerum unicé femper me ambiffe fateor, ea 
tamen, quz fumos, lutum,carbones, quzque 
culinam,tonftrinamque non olerent,verum 
quz honefto labori non adverfarentur , illas 
tamen viliffimi laboris Zyxepicas nequa- 
quam repudiandas duxi, fed eas non fine 
exiguis expenfis à Manipulatoribus, ut vo- 
cant, me przfentein Collegii Romani Er- 
gafterio , rebus omnibus ad Chymica expe- 
rimenta perficienda neceffariis inftructiffi- 
mo, conductis in hunc finem,uti pauló ante ! 
dixi, Manipulatoribus Germanis , Polonis, 
Gallis, Italis, fieri curavi, adeóqué certó ti- 
bi perfuadeas velim, nil'in hocopere expe- 
rimentorum adferri , quod partim perme- 
fnetpartim per dictos laborum peritos Chy- 
micos in mea prafentia ,non comprobatum 

fit. Meum erat jubere, modum prafcribe- Cozclaf. 
re ; illorum, juffa prefcriptaque executioni 
mandare, quemadmodum Medicos dede- 
cet compofitiones medicamentorum face- 
re, venamaperire, clyfteres inferre ; fed id 
partim Pharmacopcis, partim Chirurgis, 
quorum id proprium eft, commendare af- 
Íolent. Architectus calcem , & cementum 
non przparat , faxa non expolit , fed in fua 
przícriptione latomis , & murariis juxta 
prototypon coagmentanda committit. Sed 
ut tandem huic Libro coronidem impona- 
mus. 
Leclorem noffe velim , mihihoclocotan- zxcwaió 
tum cum Alchymiftis iis, quilapidem illum 4" 
inutili labore haud fecus, ac Diogenes do- 
lium illud fuum , nunc volvunt , revolvunt, 
devolvunt,circumvolvunt, czterifque pfeu- 
dochymiftis negotium effe; ne proinde me 
aut Cbymig contrarium effe exiftiment ; no- 
vienim ejus fummam dignitatem , & excel- 
lentiam, eamque femper veluti unicam 
Philofophiz naturalis, ac Medicinz fecre- 
tiorisportam qua ad intima quavis Natu- 
re myfteria aditus nobis concedatur, fatis 
deprzdicarenon defino , neque yueoxyvuuxo s 
apud Medicos, Chymicofque ufu rerum , & 
longa experientia fingulares, dum forfan 
feveriüsin Alchymiftas invehor , intelligi 
velim; neque Principes, qui non divitiarum 
caufa fed laudabili curiofitate ducti, hujus- 
modi experimentis ad mentis relaxatio- 
nem conciliandam poft graviora negotia 
oble&antur; neque hos tactos velim, qui 
non auri amore, fed veritatis inquirendz 
gratia hujufmodi exercitiis fubinde vacant. 
Quse cum in hoc Ugdecimo Libro Mundi Sub- 
terrauei ob fufioris materiz argumentum 
tradinon potuerint, in «/tmum Librum con- 
fultius differenda duxi, in quoquicquid in 
philofophia experimentali , artiumque va- 
riarum arcana inquifitione defiderari po- 
terit, Lecor curiofus multiplicato foenore 
collectum reperiet. 
CoNCLUSs:!O. 
'Ique ex dictis Zecor haud dubié lucu- 
lenter intelliget, quantum nullo non 
temporefacra aur; fitis humanas mentes op- 
pleverit, quanta cura, &follicitudine ejus- 
dem poffeffionem ambierint, quibus labo- 
ribus ac periculis ad illud acquirendum fe- 
fe expofuerint, vel ipfa monftrante Natu- 
ra, aurum inventione laboriofum, cufto- 
diá difficile , quzftuanxiumeffe, ufuinter 
voluptatem & dolorem conftitutum , ut 
proindenemo verz fapientiz deditus illud 
multum quzrere aut defiderare debeat. 
Beatus proinde, qui defpectis repudiatis- 
quehujufmodi vilis terrz lenociniis, iifque 
non nifi neceffariis contentus, tranquil- 
lam & ab omnibusa nimi pathematis de- 
purgatam vitam ita componit, ut illud 52- 
pientis ver & ex animo exequatur Con- 
Vv 3 filium: 



