






LIB.XII. DE PANS 
Cap. L. fug "riadis fignaculum impreffit: Unde 
spi, , hon immeritó hoc tanquam femen Natura 
fes vapor tMIverfale, Spiritum Salino- fulphureo-mer- 
54i» /4- curialem,unam fübftantiam triplici virtute 
bacis. diftin&tam nuncupandam cenfuimus proxi- 
bu mumrerumomnium principium, elemen- 
onnium[u- |. . E : 
mes  tis,quz hujusvehiculum quoddam funt , & 
materia remota, ab initiorerum inditum, 
& ad rerum omnium conftitutionem, com- 
. pofitionemqueà DEO OPT. Max. defti- 
natum ; cum nihil in rerum natura fit , quod; 
ex hac triplici virtute in uno fale Naturz. 
contenta non conftituatur,ut Spagyrica ars 
apodictice demonftrat, & ex experientiis 
pauló poft ponendispatebit. Nemo autem! 
putet ,'(2/em ufualem hunc effe illud memo- 
ratum à nobis femen , fed latere fub involu- | 
cro quodam in intimi centri thalamo vim 
illam feminalem, rerumque omnium con- 
flitutricem, uti in primordiis rerum , ita 
nunc&in futura fecula jugiter duraturam.| 
Et in 4/e quidem naturz triplex hoc prin- 
cipium later, in quo terrenum elementum | 
przdominium habet; in Mercurial corpore 
pariter hzc tria latent, fed fub predominio 
,.. humidi; in Sa/;bure veró eadem reperiun- 
E» 9^ turfed fub predominio calidi & ficci. Unde! 
lebia Ari. à Philofophis unumquodque horum non. 
fioclis/e-. incongrueignis Naturz ab A/Jerzo,à Platone! 
emen Mundi : : 34]. 4 
idem [uj, femen Mundi , ab Ariflotele cle Axa, five 
rerum omnium vis motrix, ( Calor quidem, 
atnorrignis, neque alis aliqua facultas, fed | 
fpiritus, quiinfemine fpumofoque corpore| 
continetur, ita ut natura quz in eo fpiritu, 
eft, proportione refpondeat elemento ftel- 
PERMIA RERUM. 349 
ftica proxime infunt, non fenfu deprehen: 
di, neque ejufmodi humorem effe, qui in 
fpermate noto cernitur , fed quid fpirituo- 
fum, & celeftisnaturg in eo latens)ab Her- 
meticis vero femenuaturg, ex quo omnia fen- 
fibilia originem fuam nancifcuntur. In quo 
& hocadmiratione dignum occurrit,fi enim 
idterreftribus matricibus concreditum fue- 
rit, id pro ratione matricis aut minerale, aut 
metallicum corpus, aut quodcunque tan- 
dem inanimatum corpus producat : hocpa- 
riter à vegerabilibus attractum in femen 
vertatur animatum. Hoc iterum àfenfitiva 
natura in nutrimentum affumptum in id 
tranfmutatur,, à quo primum ortus fui pri- 
mitias obtinuerat : adeoque in foffilibus 
iftiufmodi femen fit inanimatum ; in vege- 
tabilibus animá vegetativà ; in animalibus 
denique virtute vegetativa & fenfitiva ; pro 
ratione mixti , cui jungitur, polleat. Mix- 
tum enim qualecunque demum fuerit, fi ac- 
curatius contemplemur, nihilaliud in fei- 
pfo effe reperiemus, quàm femez hoc uriver- 
ale, quod feipfum in individuum ac fpeciem 
in eodem mixto particulari , cooperantibus 
remote elementisredegit ; forma etiam i- 
pfa illi inexiftens hifulinogi femen univer- 
fale ad individuum ac fpeciem traducit ex 
centro feminis, fub varia materiz difpofitz 
combinatione egreditur. Quomodo verb 
hoc fieri poffit, in fzguenzibus amplius often- 
detur, modó enim, quomodo per hujufmodi 
[femen mineralia,lapides, & metalla gene- 
rentur, & quomodo plaftica fua vi operen- 

larum, nempe illud, cuianima & virtus pla-! 
tur, paucis exponimus. 
CAPUT.:IIL 
Modus , quo Natura in Mineralium genefr procedit , exponitur. 
Cap. TI. 
Semen me- 
tallorum 
"0n eft api- 
maium. 
metallorumque animatum effe con- 
tendunt, perperam : Nam uti paulo 
ante diximus,femen iftiufmodi promatricis| 
conditione, gradum nature convenientem 
fortitur ; fi in animz expertem inciderit, 
ipfum inanimatum producit five minerale, 
five lapidem, five metallum ; fiin matrices 
plantarum, animatum; fi in fenfitivi gradus 
matricem inciderit , utroque nature gradu 
confpicuum , prodibit mixtum pro natura 
cujufvis individuatum. Et feme» quidem, 
in quantum ad mineralium genefin concur- 
rit, proprie dicti feminis nemen tueri non 
poteft ; neque enim metalla aut mineralia, 
lapidefque, & gemmz ex femine proprie, 
nafci, neque per intrinfecum nutrimentum 
proprie vitali motu nutriri poflunt, quicquid 
Alchymifte de femineauri, & argenti nu- 
gentur; fed per corpufculorum Salinorum 
quibus femen univerfale abundat , cup Quiau, 
Íeu magnetifmum quendam , five per Cor- 
pufculorum fimilium ad fimilia appulfum 
appofitionemque. Verüm cum de modo & 
pss Chymici femen miueralium, 

5 
rationequàm fufiffime in hujus Tomi Libris 
compluribus in locis egerimus, eó Zecforem 
relegamus , ne acta jam toties reagere vi- 
deamur ; de plaftica quoque virtute, Salinz 
Naturz infita, fufe, & demonf(trative in 
Olavo Libro ubertim actum vide. Valde ita- 
que hallucinantur, qui ex analogia planta- 
rum, &animalium, mineralia , metallaque 
ex femine proprie di&o nafci fibi imagi- 
nantur; Cum plantzillz metallic, quz fub. 
inde in fodinis reperiuntur, nil aliud fint, 
quàm efflorefcentiz, feu exanthemata quz- 
dam, non ex vegetabili natura orta , fed ex 
evibratione, feu radiatione Ípirituum mi- 
neralium, falinorumque in filamenta quz- 
dam, ramufculorum adinftar difflata. Acce- 
dit, quod hujufmodi arbufculz non à natu- 
|raduntaxat, fed & arte facile produci pos- 
| fint, uti ex proprio Capitulo fequentium, 
| de produtlione miueralium plantarum docebi- 
(tur. Ad plafticam virtutem , quz potiffi- 
|mum in gemmarum polygonis figuris elu- 
, cefcit, quodattinet , ea fane proprieplaftica 
| Vis dici non poteft, cum hzc in plantarum 
| Xx 3 & ani- 

Quorodo 
femen uni- 
"verfale ac- 
quirat gra- 
des natura. 
Effiorefzen- 
tio "tallo 
£& non fuut 
ex proprie 
dido [e- 
mine. 

