


























354. MUNDI! SÜOB 
Se Y. nem refultat, in quoduniverfa animalium! 
membra veluti in centrum fuum corra-| 
diant, dum unumquodque quod optimé in | 
ipfo concoctum fuerit, five humorem, five | 
fpiritum in microcofmi medium veluti cen- | 
trum,id eft;in vafaà Natura deftinata trans- | 
mandat; atquehoc eft femen illud proZficum, | 
quo fpecies omnium animantium propa-| 
gantur : quod uti exomnium membrorum | 
fpiritu fpermatico conftituitur, ita quoque, 
nadiativa aptum ex fe &fua natura redditur, ad fimile | 
vis femini- e. quo deciditur, producendum ; in ute-| 
rum enim tanquam in fcccundum agrum | 
proje&um, falinz - fulphureo-mercuriales| 
Ípeciesftatim radiare incipiunt , & juxta of- 
ficiaunicuiqueà natura deftinata obire , ita | 
utquod in femine mercuriale: falpbureum pro 
vatia combinationis lege in membra ipfis 
fympathica,id eft;principalia corporis vafa, | 
cor, hepar, pulmonem, cerebrum (Sv. ex qui- 
bus prodierunt, miro quodam magnetiímo 
ad fimilia ipfis membra efformanda con- 
fluat, fala vi in femine latens, quz ex offi- | 
bus in femen deflexerat , novam offium fa- | 
bricam adoritur, & fic deceteris membris | 
idem judicium efto, ita ut quod in femine; 
latet, alicui membro proportionatum , &| 
fympathon , id ftatim calore nativo excita- | 
tum, membrum tale & tale radiatione fua 
loco & fitu fimili & proportionato efforma- 
re contendat. 
YVerüm ut modus & ratio hujusadmiran- 
de virtutus plaflice magis magifque perfpi- 
ciatur ; quantam ingenii noftri imbecillitas | 
permittit , experientiis comprobare nite- 
mur; cum vix fit, qui genuinam hujusratio | 
nem ex Philofophis expofuerit , & plerique 
has differentes virtutis feminalis rationes| 
peruniverfales & Metaphyficos conceptus | 
exponant qui vero proximas hujus caufas, | 
neminem reperi, fi exceperis doctiffimum | 
& experientià rerum clariffimum Medicum | 
Marcum Marci , qui in fuo egregio opere de 
operatricibus ideis, acu, uti dici folet, remte- | 
tigit , cui libenter fübfcribimus. 
tod Ut veró clarius modus, & ratio intelliga- 
emliflat r^- tut ; Sciendum eft, Salus naturam , uti in Nono 
A Lilro fatis oftendimus , radiativa quadam 
virtute praditam effe, qua corpora nitrofa, 
aluminofa , & vitriolata, quemadmodum & 
gemmas in varias figuras , triedras , tetraé- 
dras , pentaédras (5c. efformat ; quod qui- 
dem fieri non poffet, nifi vis illi ineffet, qua 
ex unoaliquo pun&o fui in differentes par- 
tes radiando , tandem polygonam illam in 
Cryftallinis corporibus figuram efforma- 
rent, quam quidem radiationem feu dxliio- 
Aio , quà corpufculafalina ex fe &fua na- 
tura & innato quodam appetitu , dum ad fe 
confluunt, certam quandam figuram effor- 
ment, nil aliud effedicimus, quàm corpu- 
fculorum falinorum in differentis fitus fila- | 
menta fub certa proportione à natura eis in- 
dita, & fub certisterminis intra humidum 

lica apparet : 

TERRANEI 
protrufionem , quz deinde confümpto hu- 
mido, non fecus ac fpiritus lapidifici, in po- 
lygonum corpus coalefcant; & quia demon- 
(trationem hujus rei citato Lz/rz Noni loco 
exhibuimus , eandem híc repetere nolui- 
mus: Etiamfi enim hujufmodi p/afLica facul- 
ta; in foffi 
Plaftica vis 
^ ; 2 in tnanima- 
libuscorpus organicum conftitue drew 
re non poffit, facittamen , quantum poteft, Iz adve- 
getabilium 
£» anima- 
lium plaffi- 
CATÀ VifP. 
ut fi non plantam , aut animalvivum , fal- 
tem ipfis analogum quid juxta gradum na- 
turz convenientem imprimat, uti fufe cita- 
to Libro de figuris in variis lapidibus occur- 
rentibus ditum fuit : In V egetabilibus ta- 
men, fenfitivifque magis hujufmodi vis p/a- 
quid enim aliud funt tam di- 
verfi plantarum figurz quoad ramos, folio- 
rum, florum, fru&tuumque conftitutionem, 
quàm mirifici plafticz hujus facultatis effe- 
ctus? Certé quod in mineralibus gemmis- 
que rudi penicillo natura attentat ,id multó 
excellentius in foliis floribufqueattentare 
non ceffat , dum juxta fpeciei conditionem 
vifuaradiativa illos nuncin tria folia, uti in 
herba trinitatis , modó in quinque, uti in 
pentaphyllis, jam in fex feptem, octo, no- 
vem, decem, & innumeras denique efflore- 
fcentiasinnumera colorum varietate difpe- 
fcit, qui omnes plafticz virtutis effectus 
funt, quemadmodum , fi DEUS vitam 
dederit , in Libro de occultis Nature Cbaratie- 
rifmis , & natura operibus elucefcentibus , de- 
monftrabitur. Quis autem effectus plafti- 
c facultatis in tot actam differentibus cor- 
poris partibus efformandis , fatis miretur? 
Sed netam abditum argumentum inexpofi- 
tum relinquamus , modum & rationem pau- 
cis non tam explicabo , quàm indigitabo 
tantum. 
Certum eft , plaflicam facultatem, feu vim 
formatricem non ab externo quodam agen- 
[te , fed à feminis progenitore ortum fuum 
habere : fiquidem illa, quz generantem in- 
ter & genitum intercedit , fimilitudo , alia 
ratione conftare nequit, nifi ex femineani- 
malisin convenientem uterum projecto: fi 
enim ab externoquodam agente fieret, non 
effet, quare femen , v. g. humanum decifum 
non potius in canem aut felem, quàm in ho- 
minem degeneraret. Dico itaque, uttan- 
dem ad rem veniamus , hancp/afl;cam virtu- plafica vis 
tem zqualirer diffundi per totam feminis/7 «m 
maffam, id eft, quodammodo totam effein rar 
toto, &totam in qualibet parte; cujusrei ra- 4f^e. 
tio hzc eft, quod exuno femine interdum 
finguliinterdum pluresfoetus cooriantur, & 
non minus ex una aliqua parte, quàm exto- 
to fcetus integré perficiatur;& demum,quod 
nulla; partium confufio , perturbatio nulla, 
nifi rariffime , ut in mon(tris, contingat, 
quod tamen fieri oporteret, fi difformiter fe- 
fehaberent ad fubjectum. Undenon putes 
velim plaflice fabjetlum omnino effe fim- 
plex, fed veluti compofitum ex multis : fi- 
quidem illa virtutis portio , ut ita dicam, 
quz 

