Cap. TIT. 
Quantitas 
berbarum. 
Sualita- 
165 berba- 
€um. 
LIB. Xil. PHILOSOPHIA BOTANICA. 
Exhibuimus in hac'Tabulauniverfalem 
quandam plantarum fynopfin, quarum fi 
fingulas ulteriores fpecies examinare veli- 
mus, novam reperiemus in fingulis fpecie- | 
busincredibilem rerum diverfitatem ; cum 
nihilpzné in planta confiderari poffit, quod 
non peculiaribus ac differentibus virtutibus 
conftet. Habent in plantisaliam virtuteni 
radix , aliam cortex, folia, flores , fru&us, 
femen aliam ; aliam fucci ex iis expreffi & 
infpiffati, utialoé, opium, acaciz, manna ; 
aliam , quz ex ipfis emanant gummia, uti 
galbanum, opopanax , fagapenum, euphor- 
bium, fimiliaque , aliam gummiarefinacea, 
uti thus, maftix, myrrha, bdellium , &quz 
liquidam à naturafubftantiam adeptafunt, 
uti balfamum, terebinthinum , cedrinum , 
fiyraxliquida & innumera alia , cujufmodi 
funt &refinz ficcz uti pix, abiegna, pineà: 
Atque hzc quoad fubftantiam plantarum 
di&a fufficiant. Reftant, reliqua plantarum 
accidentia varia exploranda, quam nos jux- 
tavarias combinandi regulas hocpacto in- 
veftigare juxta feriem 9 Predicamentorum 
folemus. j 
1. Si Quantitatem herbarum confideremus, 
inveniemusin fingulis longitudinem , lati- 
tudinem, foliditatemque in radicibus, trun- 
co, foliis, floribus, fructibus, feminibus dif- 
ferentem. Si durationem ; Videbimus fin- 
gulas differentes habere durationes, varias- 
que ztatis, ortus, maturitatis & occafus, 
& demum collectionis conditiones fortiri ; 
Cum aliz hybernz, aliz vernz, zftivz alis, 
autumnales denique alie oriantur, occi- 
dant, maturentur, colligantur. 
2. Si ad Qualitates fingularum inveftigan- 
das progrediamur, easadeó differentes re- 
periemus , ut ubiquis incipiat primum , vix 
difpicere poffit. In his enim primó colores, 
odores, fapores, & mollitudo occurrunt, & 
fimiles, quas Philofophi primas & fecundas 
qualitates ex elementorum temperamento 
natas vocant;accedunt hifce qualitates fpe- 
cificz àtotiusfubftantiz fimilitudine ema 
nantes, multiplici virium & proprietatum 
differentia przditz ; adduntur hifce fym- 
pathicz cum antipathicis mirum in modum 
colluctantes ; non preteribo hic, quz ad 
geometricas figuras pertinent, quas maxi- 
méinfefe exerunt in foliis, floribufque; in 
hifce funt , que 3.4.5.6.7.8.& 12. foliis in- 
ftruantur , & Po/ypby/la vocantur. In um- 
belliferis & coniferisquoqueadmirandum 
Nature Geometricum artificium patet; in 
aliis radiofa herbarum propago maxime 
elucet ; uti in heliotropiis. Huc quoque 
pertinet characteriftica plantarum fignatu- 
ra, queis nihil fere inrerum natura eft,quod 
non vel foliis, floribus, fructibus , femini- 
bus exhibeant ; In peonia maxime elucet 
caput humanum ; in papavere caput coro- 
natum ; in dentaria dentes , & fic de czteris, 
de quibusuti fufiffimé in Li/ro 111. Artis Ma- 
"'Tow.IT, 
40t 
[gneticg, & in OEdipo de Medicina J£. gypiorum 
Cbaraiteriflica egerimus , ita Ledforem eore- 
| mittimus. 
3. Inveftigaturo herbarum vires , maxi- 
| meattendenda erit utriufque fexas conditio, 
analogie quoad fimilitudines & diffimilitu- 
dinestum inter fe, tum adanimalia relatz, 
Palmz utriufque fexusplantz adeó fedepe- 
reunt, ut unam fine altera perire neceffe fit, 
conjuge quoque orbatam viduam fterile- 
fcere obfervatum fuit; Imó maris flores 
trunco erutos amafiz capiti circumpofiti a- 
mantem amorispignorenon exhilarat dun- 
taxat, fed & uberi foetura fascundar. 
4. Ad 4dliones plantarum revocantur po 
tiffimum ez herbz , quz lite & amicitia in- 
ter fe diffident, uti braffica cum vite, filix 
cum arundine, & innumera alia ; ex hifce 
enim mira & vix credibilia arte fieri poffe in 
fequentibus aperiemus. 
5. Paffones plantarum fpectant potiffi- 
mum ad modos plantas colligendi, exiccan- 
di, affervandi; praterea violentam degere- 
rationem morbos ab infectis illatos , vitam 
longam autbrevem; &quzcunque tandem 
ad culturam plantarum pertinent , uti po- 
ftea videbitur. 
inveftigamus, dum quando illa opportune 
colligi debeant, quzrimus. Sunt enim plari- 
t£ efficaciores;meliores in hoc velillo men- 
fe collecte, non folum quoad totam plantz 
fubftantiam , fed quoad radices, flores, fru- 
&us, femina; funt & aliz brevis, aliz longz 
vitz,quz omnia nobis magnarum rerum in- 
dicia in ufu medico przbent. 
enim aliz fylveflres, aliz hortenfes, aliz 
montesamant,aliz convalles & plana;qua- 
damaquis, fontibus , lacubus, fluminibus, 
marigaudent ; aliz faxofum,aliz pinguefo- 
lum appetunt; Noz enim omnisfert omniatel- 
1u5;undé quot funt differentia climatum in- 
tervalla,tot differentes plantasnafci neceffe 
eft, patrii foli tam tenaces, utfiexunocli- 
mate in alterum tranfplantentur, ez vel 
prorfus pereant, vel adeó degenerent,ut vix 
dignofci queant;quorum rationes in feguez- 
libus dabimus; terrenz quoque fubftantie 
differentis virtutis confiderandz funt. 
cent erectio, incurvatio, declivitas, repta- 
tio, fcanfio, naturalis partium pofitio, uti 
radicum, feminum, &v. Quzomnia in Bo- 
tanica phyfica reconditos fines habent. 
bofie, ornamenta quoque & indumenta, quz 
in fcapo, foliis, floribus fpectantur. 
Quoniam veró celeberrimum Cabalifta- 
rum Axioma eft ; »4//am effe herbam in terra, 
cui non affrum quoddam in celo corre[pondeat, 
quod illi dicat ; Crefce , certé magni in re Bo- 
tanica momenti eft, confiderare hujufmodi 
Solis, Lunz czterarumque planetarum , fi- 
Eee derum- 

* 
Relatiá 
herbarum, 
"Aiones, 
Paffiones, 
6. Per Quaude, durationem plantarum $us, 
7. Ubi, locum plantarum confiderat.Sunt Uu. 
8. Situm unicuique plante proprium do- sii, 
9. Docent Halitum plante fan vel mor- mj". 

