



















Sed IV. 
Cap. 11. 
qot ignes 
Aifferentis 
qualitatii 
fent, quot 
differentia. 
verum com- 
buffibilium. 
418 MUNDI SUB 
modum de feminiis quoque rerum fuprà 
diximus) modo furfum , modó deorfum ra- 
piuntur, fibi invicem varié occurrunt, affo- 
ciantur & rurfus difcedunt , continua vicif- 
fitudine nunc diverfa ineunt conjugia,nunc 
divortia patiuntur, unde rerum ortus & in- 
teritus dependet; hzc enim non folüm in 
Mundo Subterraneo, ubi proprie dominan- 
tur, fed & in Oceano cunctifque lacubus, 
fluminibus , fontibus ,foffis , quin & per to- 
tam Atmofphzram denfa congerie diften- 
duntur, quemadmodum fupra quoque de fe- 
miniis rerum diximus , quz quidem nihil a- 
liud, quàm fermentativa quzdam corpu[cula 
funtaliunde five ex vegetabili.five fenfitiva 
natura decifa in ordine ad generationem a- 
gitata,donec finem à Natura intentum cofi- 
fequantur. 
Hzcautem dum affero, nemo fibi perfua- 
deat velim, me Democriti fententiam deato- 
C'AUPr UT 
TERRANETÍ 
mishocloco tenere, à qua femper alienum 
me fuiffe ex variis Operum meorum locis 
abunde Létlori patebit; cum impoffibile fit 
ide polymorphis Democriticorum corpufcu- 
lis, ex quibusomnia conftare docuit, veram Pier 
|Phyficz fcientiz normam concinnare , cum oiii 
fenfibus repugnent, & nihil aliud fint, quàm va c»f»- 
lotiofa hominum maleferiatorum figmenta. ^"^ 
| Aliud de noftris particulis feu corpufculis 
iftatuendum eft,hzc enim veré in diffolutio- 
|necorporum Spagyrica ars manifefta facit, 
lita ut negari non poffit , quod fenfibus adeo 
lobvium eft: Accedit & Smicrofcopium, cu- 
:jus folius ope quz prius infenfibilia late- 
bant, in apertam lucem jam fenfibusobvia 
leducuntur & demonftrantur , adeóque veré 
[quz in compofitione rerum prima fuerunt, 
[illa eadem in refolutione mixtorum com- 
|periantur. Sed cum de his alibi fufius ege- 
/'rimus,íis diutiusimmorari noluimus. 
í 

Democriti 
fententia. 
circa corptt- 
fecula rerum 
1I. 
de Elementorum. Mixtorumque fpeciebus , eorumque uju & emolumento in rerum 
natura juxta. Artis 
T quz in precedentibus xy alo Sea- 
exu diximus , emolumentum nobis 
nonnullum in af medico preíta- 
rent, fpeculationi praxin fupponemus , ut 
quomodo in refolvendis fingulis in fua ele- 
menta procedendum fit, quemque «fum i» 
bumani corporis infirmitatibus propulfandis 
habeant , innotefcat Lecfor. Quoniam vero 
operationes Chymice paulo anté expofitz 
non plantastantum refpiciunt,fed & mine- 
ralia & animalia, quomodo quoque elemen- 
ta ad fingularum rerum diffolutiones per 
ftala&icam artem perficiantur , de fingulis 
prius ratiocinabimur, ut fequitur. 
Pofitisitaque primo examinatifque pro- 
prietatibus Elementorum , juxta Artis no- 
U 
ftrz regulas ulterius procedes: videndo pri- 
mó, quid omnia & fingula in humani gene- 
Naturz condita funt, conferant: quod hoc 
pa&o confequéris, & primo quidem de Tgne | 
CS LOU E LGNE 
i Gnis duplex eft: vel cum flamma depafcen- 
mne combuftibile depafcitur: uti funt fe- | 
vum,oleum, butyrum, adeps , omnia ligno- 
genera; cujus excrementafunt, vel cinis, | 
velcalx, velfuligo. Ignis fime flamma con- | 
bus , ignitis. Ex hocuniverfale Axioma de- | 
duces. 
Baflililis: qug fibona, falubris, fanitati pro- 
ficua, &talis erit flammarei, quam depa- 
Regulam di£pofitis. 
ibuerit qualitates, tales & flamma in fecon- 
'tinebit. Itaque pro varietate materiarum 
icombuftibilium, quz innumerz funt, ignis 
flammarum conítituetur varietas; que o- 
[mnia indu&tionein 4rfemoffra combinatoria 
probata funt, ex Artis principiis. V erbi gra- 
tia, De Communicatione proprietatum 
iflammz : De extenfione ad fingula corporis 
membra : De duratione: De virtute & effi- 
cacia, quam in hominum membris impri- 
imit: De áppetitu naturali, Sympathia ; De 
virtutibus, C9c.Quz omnia quoque de cine- 
ribus, calce, fuliginibus, fumo, intelligenda 
'funt. 
| 
A Erad vitam tum confetvandam,tum ad 
mala profliganda maximé eít neceffa- 
rius. Eft vel Naturalis , vel Artificialis. Natt- azri diffe 
ralis agit vel de qualitate prima velfecunda:rotie 
Primqg qualitatis alius eft temperatus, ifque 
vel Orientalis , vel Occidentalis; alius Se- 
prentrionalis, vel Meridionalis: AliusIn- 
temperatus, ut Meridionalis, & Septentrio- 
nalis: quitamen pro diverfa Regionum, ter- 
rarumque natura diverfus eft. Secundg qua- 
litatis aer rarefacit , & refolvit, ut Meridio- 
nalis; condenfat & aftringit, ut Borealis. 
Agit vero fubftantia aérisin quantum pu- 
rus, clarus, fubtilis, vel impurus, velcraf- 
fus, vel nebulofus eft. Unde tale formabis 
Axioma: Talis efl aér, qualis eft conflitutio loci 
(euclimatis qua dominatur aéri. Si itaque lo-lras fequi- 
* " : : tur natu- 
cus falubribus exfpirationibus & exhala-;45 ji. 
tionibus abundaverit , is utique falubrem 
producet aérem, uti in locis montofis,ficcis, 
& perniciofis ventorum flatibus haud expo- 
$.SIL DE AERE 
I 
Léris qua- 

ris confervationem , ob quam ab Auctore 
ficratiocinabere. 
te; vel fine flamma : Ignis cum flamma 0- 
rum, arborum, fruticum, plantarumque 
fervatur in carbonibus, metallis, lapidi-| 
Ejus efl ignis proprietatis , cujus eft res com- 
fcitur: fi vero res combuftibilis noxias ha- 
fitis. Contra noxius & i»faluzris , qui pro- 
venit 

