



Cap. TIT. 
Humidi- 
tatem i57 
fingulis ve- 
bus explo- 
rare. 
Liquorum 
gravitatem 
explorare, 
. modoreduxerit, Dico, quod is non folum, | 
tari, non radicali, quz in fale, qui ex cineri- | 
bus educitur, femper remanet. | 
CONSECTARIUM. 
EX hoc experimento patet , nonfolüm o- | 
mnis generis vegetabilium , fed & ani- | 
malium quorumvis, in cinerem priusredu- | 
corum humiditatem reperiri poffe ; unde fi | 
quis complura five vegetabilis, fivefenfiti- | 
ve naturz mixta feorfim in cinerem di&to | 
quantum unumquodque humiditatis , fed | 
& cineris unius ad alterius cineris pondus 
proportionem fitreperturus. Téyyacpa. ma- 
gni utique, in gradibus primarum qualita- 
tum cognofcendis, momenti. 
EXPERIMENT UM IIL 
Quantum falis fft 2n quolibet jam ante affum- 
ptorum mixtorum reperire. Sicprocede. 
Onderatis primó mixtis, pondus feorfim 
"fcribe; deinde cinerem ex combuftione 
relictum denuó pondera, eoque notato cinis 
intra aquam querno vafi immiffus tamdiu 
ftet ; doneclixivium inde factum fit; poftea | 
feparatà aquá falem fub forma cryftallorum | 
vafiadhzrere videbis, quem ferva: lixivium 
veró igniad ficcitatem evaporatum, in fun- 
do caputrelinquet mortuum : cui iterum 
aqua in dictum vas quernum fuperaffufa, 
dabit cum tempore lixivium , quo feparato 
falem denique vafi adhzrentem abrafum | 
fepones, hocque toties repetes, donec nil 
amplius falis in capite mortuo remaneat; 
deinde fal ex fingulis repetitionibus colle- | 
us, pondere exploratus, dabit tibi, quan- 
tum fa/is in dictis mixtis primb inextiter 
Quidquid veró in fundo poft lixivii evapo- | 
rationem relictum fuerit, id infulfam terra. 
fubftantiam reputabis. j 


! 
EXPERIMENTUM IV. | 
Diverforum liquorum tum gravitatem, tum le- | 
vitatem azaclaflica arte invefligare. | 
N Otum eft omnibus, radium five Sola- | 
rem fivevifualem pro differentium me-| 
diorum conditione differentes refra&tionis! 
leges fervare , utifufe in 4rze magna Lucis 9 
Umbre , Libro de Arte anaclaflica, feu refra- | 
tionum demonftravimus. Ne itaque quic- | 
quam rerum curiofarum omittam,hic veluti | 
locoopportuno docebimus, quomodo diffe- | 
rentium liquorum eravitas & levitasope: 
artis refractionum inveftigari queant. 
Prim) itaque fiat vas ex laminis zneis| 
concinnatum ea figura, quam LM refert. | 
Secund? : in fundo vafis ponatur moneta vel 
fimilequicquam , quantitate hoftiz majo- | 
ris,ita fixum, ut loco dimoverinon poffit, 
utfactum effe videsin E D. Tert? recedeà| 
vafe ML rec verfüs H , tanto fpatio do- | 
nec moneta non amplius compareat, &| 
tunc quidem re fiftesin H. Quart? implea- | 
tur totum vas L M. prim aqua limpidiffima 

LIB.XIL. ARS METALLOSTATICA. 


467 
fontis, deinde repete locum H,, & monetaCo»eíl. 
ed , quz prim oculosfugiebat; jam totam Exper. 
fe confpiciendam dabit. In vacuo quidem 
vafe LM, prius moneta non confpicieba- 
tur , quia linea vifualis a5, in directum ex- 
tenfa ferebatur in 7c; monetà inta&tà : In 
vas veró aqua limpidiffima refertum inci- 
dentesradii vifuales A R,A S. moxin fuper- 
ficie medii denfioris refra&ii, ex R in 4, & ex 
Sine, monetam paulo ante abditam, jam 
confpicuam oculo A per lineas refractas 
d R A. &eS A. faciunt. 
EXPERIMENTUM V. 
Aérem diverfis temporibus ponderare. 
AE natura fua mutabilis, nunquam in Aéisqua- 
eodem ftatu permanet; hujus itaque poene 
pondus fi explorare libeat, fic agito. 
Lanam ficcam inglobulum coarctatam 
tempore ficciffimo in una bilancerepofitam 
prius ponderato ;deinde tempore humidio- 
ris conftitutionis lanam eodem loco reli- 
&am denuo pondera, & aéris fecundi & pri- 
mi notabilem reperies differentiam. Ex quo 
patet, fi quis mane, meridie, vefperi aut me- 
dia nocte dictam lanam ponderárit, eum 
fingulishujufmodi quatuor diei ftationibus 
aris , quoad pondus, differentiam reperire 
poffe , quod idem de quatuor anni ftationi- 
bus intelligi velim. 
Pari pacto poffet quifpiam a£ris in cryptis 
fubterraneis adaérem extrinfecum in valli- 
busrefpe&u aéris in montibus, imó ejus- 
|dem ex vario ventorum afflatu alterati dif- 
ferentiam reperire. Videquzde hifce fufe 
egimus in 4rze Magnerica de novo in(lru- 
: mento , quo ficcitas & humiditas locorum 
exploratur. Vidi qui aérisadaliam tenui- 
tatis proportionem ex follium motu colli- 
geret : folles enim aérem craffum attrahen- 
tes, tardius in eo expellendo quam in te- 
nuiori moventur ; quarenil aliud hic requi- 
ri videtur, nifi motuum differentias per pen- 
duli vibrationesexplorare. Poteft &aérbi- 
lanceexpendi : Accipepilam luforiam ma- 
gnam quam primó aére humido per piul- 
cum replebis , quo ponderato, fubtiliorem 
aérem ei imprimes opepiulci & ex pondera- 
tione ejus ftatim innotefcet differentia. 
EXPERIMENTUM VIL 
Vigorem folis explorare. 
V Igor fo/is in hocconfiftit, quod in diver- 
fis climatis locifque differenter etiam in 
ejufdem fpeciei mixta influat, unde na- 
fcuntur differentes quoque mixtorum qua- 
litates; in frumento itaque primó faciamus 
experimentum. Affümantur ex diverforum Vigorem 
climatum planisgrana ver. gr. triticitanta Bone 
quantitate granorum: zqualium,, ex uno'^^ 
quantum exaltero, deinde ponderentur fin- 
gula, & notabilem differentiam reperies, 
quz leviora fuerint, majorem habuerint fo- 
lis efficaciam, quz graviora minorem. At- 
Ann que 





















































