











ta 
d 
)! 
21 
! 
f 







468 MUNDI SUB 
Sedl. V. que hocpacto quoquefrumentum in plano,, 
ejufque in monte aut valle vigorem repe-| 
ries. Ratio eft, quia ubi major eft folis ef- | 
ficacia, ibiquoque minor humiditas & ma- 
jor ficcitas: quemadmodum enim lignum | 
viride plus quam aridum, ita quoque plus 
humidum granum, quam ficcum ponderare 
neceffe eft ; unde & panisconfequenter ex, 
tritico Auftralioris climatis candidior eft, 
quàm panis ex tritico Borealioris climatis 
coctus , humiditate inpaneconciliante ni- 
gredinem. 
EXPERIMENTUM VII 
Quantum planta fingulis diebus: excreverit, 
explorare. 
Eh ex ligno baculus quadratus A D, in 
gradus quoslibet divifus, is habet in A, 
lignum tranfverfum , baculo A B infertum, 
sri iA D 





quod in utraque extremitate C & D. habeat 
rotulam , quam curru/um vocant , ita extre- 
mitatibus accommodatum,ut filum fericum 
fubtile facile huc illuc devolvi poffit. Hoc 
filum inuna extremitate, uti in E, leve pon- 
dus alligatum habeat; altera veró extre- 
mitas alligetur extremitati plantz inF. Si 
itaque tibi animus fit explorandi quotidia- 
num plante incrementum , fic age: Bacu- 
Plantarum lus A. B cum fuo tigillo tranfverfo C D, jux- 
POE taplantam firmiter terrz infigatur; quo fa- 
&o,alligetur extremitas plantz G F in F filo 
fericeo, & altera extremitas E, ponderefuo 
'plantz extremitatem extendet ope rotula- 
rum CD. Quo peracto, nota diligenter, cui- 
nam gradui, éregionein fulcro B A refpon- 
deatextremitas F, veletiam nodusin feri. 
ceo filo quem gradum in tranfverfo tigil- 
lo C D, in quotlibet partes graduato, often- 
dat. Ethoc pacto fingulis diebus , obtine- 
bis differentiam | incrementi plantarum, 
przfertim fi poftero die denuo obfervatio- 
nem repetas, & differentias incrementi 
feorfum fcribas; atquehoc paco differen- | 
tium plantarum incrementa quotidiana| 
nullo pzné negotio comperies. Utilitas| 
hujus rei magna eft; ex hoc enim nutri-| 
menti quod ad fe quotidie trahit, quantita- 
tem facilé cognofces. Item humiditatis fic- 
citatifque rationem in plantis notam habe- 

TERRANEI 
bis; humidz enim plante ficcis velocius Pars Tf, 
incrementum fumunt, uti & calido-humi- Exper. 
dz, frigido-ficcis. Cetera emolumenta £e- 
ori expendenda relinquo. 
EXPERIMENTUM VIII. 
Quantum in minerali gleba argenti 
vivi reperzatur. 
A Ccipe veficam terream , cui mineralem 
glebam impones , alembico fuperimpo- 
fito unà cumrecipiente ; deinde fuppofito 
igne forti Mercurius paulatim alasaflumet, 
informa vaporis afcendens ; ubi veró frigi- 
dum capitellum attigerit, mox fuz natur 
reftitutus in Recipientem dilabetur. Si ita- Suantum 
RUN a 5 & : Mercurii 
que primó gleba mineralis fuerit 8 libra- 277 
rum, & mercurii 6 libras repereris , certein- crpco- 
feres, duas libras terreftris materi fuiffein ^^^ e 
gleba minerali, fex Mercurii : pofito mine- 
ram fuiffe exfodina defumptam, ex quahy- 
drargyron extrahitur. 
Hoc pacto licet mixturasreliquorum mi- 
neralium explorare; verum cum in przce- 
dentibus Libris fufe de fimilibus egerimus, 
eó Ledlorem remittimus: Vide potiffimum 
quzin primo Libro de Arte Cofmocentrica pen- 
dulorum beneficio exploranda, & quz in quinto 
& decimo Libro de Inflrumento. bydrometro 
tradidimus. 
EXxPERIMENTUM IX 
Velocitatem avs n aére volantis 
expendere. 
NS9: primó hujus rei in hirundinem o- avium 
mnibus czteris avibus velociorum vo- EE 
latufumpfimus experimentum : Accepimus GST 
pendulum tante longitudinis, ut ejus vibra- rare. 
tio,feu diadromus uni minuto fecundo ho- 
rz refponderet; hoc fa&o, locoopportuno 
obfervavimus volantium hirundinum, ad 
certum ufquefpatium,motum, & invenimus 
ad unum penduli diadromum hirundinem 
100 geometricos pedes ab uno ad alterum 
terminum confeciffe; unde colligimus, fi 
pati velocitate volatum in directum conti- 
nuaret, quantum fpacii conficeret unà horà? 
idquenullo pené negotio ope regulz pro- 
portionum ; hoc pacto, uno minuto fecun- 
do, five 6o minutis primis hirundo confe- 
cit fpatium roo pedum geometricorum. 
36oo minutis fecundis,id eftund hora quan- 
tum ; factoque computo prodierunt 7 2 mil- 
liaria (quorum unumquodque 1900 paffi- 
bus geometricis conftat ) quz continuato 
volatu hirundinem conficere pofle reperi- 
mus; & confequenter 24 horis five uno die 
naturali 1728 milliaria Italica, five 432 
Leucas germanicas,fumendo 4 milliaria pro 
unaleuca;in circumvolando veró totum Or-. ore 
bem terrarum duodecim dies & horas unde- ere» 
cim fere infumeret. Hoc experimentum eiua 
quilibet non tantum de hirundinum volatu, 4 crcws- 
fed quarumlibet aliarum volucrum anima- 4 N- 
liumque currentium ad proportiones velo- 
cita- 

