


















Sedi. V. 
n 
Hebrats ele- 
rum. 
Metallis 
quí sinuran- 
zur colores 
fmaltei. 
476 MUNDI SUB 
quod inje&um fuerit, indicant & produnt. 
Hoc item aurum fpiritu zris exaggeratum, 
vi folius plumbi , nonalterius meralli in vi- 
trum convertitur , unde fit fmaltum feu en- 
cauftum rubrum clarum.Ymo aurum vi plum- 
bi fit volatile, autin oleum mutatur, quod 
vitrum aureum vocatur : quod 5. Joazzes in 
Apocalypfi pavimentum Coeleftis Hierufa- 
lem, quafi tefferis vitreis ftratum effe,tefta- | 
tur. $. Hieronymus aurum illud vitreum vult j 
effe ele&rum Ezechielis , —n Hebrzis di- 
&um. Non ita pridem argentum afperum 
& fincerum cum zre & plumbo excoque- | 
bant& concorporabant, ut rubrum clarum | 
exifteret, quam Ne//uram vulgó vocarunt, 
quum in granaargentum liquefactum,& in 
aquam injectum concideret. $m 
argento, «ri, non aliis metallisinducitur & | 
inuritur. Item vitro & teftis fictilibus; imó 
nuper reperta ars inurendi fmalto marmo- , 
| 

l 
l1 
ra & duriffimos lapides ita ut ignenon vio- 
lentur. Utmeralla, & ex metallis colores 


TERRANEI 
&um expolitur lapide idoneo, & abfolvitur 
Samio lapide. Ut encaufto eminentia cu- 
jufvisfigurz, vel opus tumens, aut in umbo- 
nem plus minus elatum inuratur,acinos py* 
ri aqua limpida madidos fumes, illifque 
fmaltum irrigabis , quod vifcofum factum, 
& quafi glutine illitum, facile operi adhare- 
bit; aliter non adhzrefceret umboni, & ex- 
ftantibus fignis, autprominenti figurz:cum 
tamen nullo negotio fmaltum fundo vafo- 
fcat.Ruübrum clarum non adharefcit nifi auro. 
Ru 
locari poteft, cetera encaufla feu fmalta auro, 
argento & eriinhzgrere poffunt. Tunc dicun- 
tum auro inuri , liquenti coloratoque me- 
tallo aurumpingi , defcribi , diftingui ; en- 
cauftum auro illini , obduci : ubi encaufto 
metallum inuftum eft, opuseft abfolutum. 
In pluribus encauftisfeu ímaltisadmifcetur 
loribusinuftumfit: Tum & fornace opus edu- Par; III. 
irum & operum humilioris forme adhzre- 
Drum opacum in argento, & ere probe col- 
altum auro, turauro adglutinari , metallicum pigmen- 
inuras, fmaltum in minutiffimu mpulve-|vitriolum, minium, vel humus plumbez 
rem in mortario ferreo duriffimo tere pi- venz. Crocus Martis feu ferri nitrum, na- 
flllo ferreo cum modica aqua ; melius tiva, vel factitia zrugorafilis, magnefia & 
enim cum mortario res füccedet, quàm fi in |rupes metallica, qua fub agris arentibus & 
Porphyretico lapide tereres. Colores qui ex |macilentis nafci folet. 
metallis inuruntur, hi funt; ziger, violaceus, . Ex hifce patet, generalem maffam fieri Geral 
bacon Mid feu caffaneus, cinereus, co- |ex cryftallo preparato , & per falem tartari (d T. 
ruleus feuglaucus ; ruber clarus, luteus ex auro, (ad fummum purificato, cui adjicitur fal al- i fi- 
ui omnes colores pellucidi funt & fplen- |cali fixum ; atquehujufmodi maffz contu-Zee fr. 
dia , cum aljus & czfius Turquinus fint opa- fe mifcentur colores, quiquo puriores funt" uen 
ci. Cumtriveris hos metallicos colores in eo vitrum fitexcellentius, & confequenter, 
mortario cum modicaaqua,, effunde quid- quo praeparatio eft fübtilior & coctio inge- 
quid eft aquz , & pulverem illum tenviffi- niofior, eo lapis fit preftantior. Verbo, 
mum in patella vitrea reponito, cuitantum |gemmificii cardo in hoc vertitur, ut facias 
affunde aque fortis, quam é nitro & vitriolo ex merallismineralibufque convenientibus 
fübje&o igne ftillatitiam efficiunt,ut pulve- |fmalta feu vitreos colores illofque illiques 
ribusinnateteofquetegat. Ettotiespulve- | materiz, quz conftat ex una parte eryftalli 
res illosaqua forti imbutos aquá fontis lim- |przparati & duabus falis fixi. 
pidà lavato, doneceanihilfordiumtrahat,| Sapphiriconfe&ionem fi defideras, tum, Cofei 
fed nitida & claraexeat. Aqua fortis pin- [accipe falis alcali beffem, cryftalli przrpara- Pret. 
guemetallicum purgat ; aqua fontis limpi- ti trientem , zapharz femidrachmam com- 
da, fiquidterrz admixtum erat, abluit & tol- | mifce, & artificiofe pertriduum in fornace 
lit, Smaltum tritum inaqua limpida facile vitriariaconcoque. Si quzras, quid proprie 
integrum fervatur, extraaquam fordes con- |zaphara fit? Dico effe lazurium illud ex ma- 
cipit. Pulveresifti tegulà zreá colliguntur, gnefia Saturnina, quod bifmuthum quoque 
& operi humiliorisform: magna cura & di- vocant, & hocvitream maffam ceeruleo tin- 
ligentia inducuntur, ut alii ab aliis fegre- git colore, quo & figuli utplurimum uti fo- 
geomtb deep autcolorum con- lent; hicenim in Porphyreticolapidelevi- rislrus 
ufio aut perturbatio fiar. Cum probé collo- gatus illitufque fictilibus, cruda tingit fub-P^ » 
cati fuerint, chartam vulgarem aqua made: |nigro colore qui vi ignium tamen mox duci ener 
facito, & inter manusaquam exprimito , ut coruleum abit. tingendis. 
charta fitloco fpongiz, que humidoexufto| ^ Smaragdus fic fit. Trita cryftalload du- smasgdi 
fmaltum exficcet , quod ficcum latius & hi- plum minii in fornace vitriaria eliquati confess 
larius eft, quàm madidum. Illapulverum maffa fiquidem ex eo emergens adeo nati- 
collocatio dicitur vulgo prima pell; ; Dein- vo fmaragdo eft fimilis, ut etiam peritos 
de fmaltum laminz ferrez impofitum pau- fallat, nifi quod Soli expofitus , plumbeus 
latim in fornacem intruditur, ubi exarde- appareat; recipit interdum zruginem , fed 
fcit, donec liquefcere & moveri incipiat: in igne ob eris participationem flammam 
tum enim éfofnace debet educi, ut refrige- | edit. 
fÍcat; moxaddunturfecunda & tertiapulve-| Alio modo Smaragdus fieri poteft; fica- Smaugài 
rum collocatio, & opus fornaci& igni vehe- pies minii trientem, cryftalli preparati utbeis cut- 
menti permittitur donec fmaltum plané co- |ciam,gruginis duas drachmas, mifce & col- ibviw. 
liqua; 

