




















480 MUNDI SUB 
Setl. V. bilioreft, fi vitrum addatur cryftallis vel fi-| 
licibus. Seammes Baptifla Porta in fua Mag. 
Nat.varios modos, quo pacto factitiz gem- 
mz concinnari poffint , docet ,ad quem d 
&oremxemitto. Quz hícà me defiderari vi- 
dentur, in fingulis gemmarum  Capitibus| 
tractantur, ubi & gemmarum fuci aut imi- | 
tationes oftenduntur. Hícnihilaliud refta- 
re videtur , quam ut fi quis fingere gemmas 
velit, doceatur paftam igne zquali regere; 
ne inzquales bulle, vel atomi fucum pro- 
dant; Deinde paftz materiam, exacté mun- 
dare, & à fordibus eluere poft calcinatio- 
nem, ne vitia fucatz gemmz habeant, o- 
portet. Quz fane diligens artifex abfque 
alia admonitione fi fedulus fuerit , facile 
fervabit. 
Nota de Bratleis feu Foliolis , qug gemmis ad 
fplendoris augmentum fupponuntur , ex 
Boé&thi L. de Lapidibus. 
Pectat hzc praxis folummodo gemmas! 
diaphanas , quz quidem lucere non pof- 
funt, nififfub fe quidpiam quod lucem reper- 
cutiat , fpeculi adinftar habeant. Ad hunc 
finem bra&ez feu foliola metallica inventa 
funt, quz non folüm id przftant, fed & gem- 
marum colorem mirificé promovent ; va- 
riis autem coloribus adlibitum tinguntur, | 
ut hoc modo gemmz prius veluti mortuz 
-& diluti coloris vivaciores & coloratiores! 
TERRANEI 
Smaragdum exhibebit; ita. Sappbirum bra- Pars TIT. 
tea illifubdita ex coeruleotranflucentem 
exhibebit; hoc pacto pro bractez coloratz 
conditione A4metby/tos, Hyaciutbos , Cbryfoli- 
thos aliaque gemmas pulcherrimas, vel in 
una cryftallo aut beryllo nitidiffimo expri- 
munt: In rotundis hujufmodi Cryftallis res 
non eundem fucceffum habet , facile enim 
fucus apparet, manifeftante fe oculis bra- 
&ea colorata, fed in multilateris tantum, 
quia colores varió circa angulos reflexi 
bracteolam varia fua inumbratione tegunt ; 
Sed jam ad aliam fucatas gemmas confi- 
ciendi methodum defcribendam proceda- 
mus. 
Ppinvo'P'Oo STOP OL 
Rubini copfeciio. 
A Dulterari vel fucari folet AuZinas tribus 
modis: Prim? dum ipfi fi abfque aliqua 
velpauca rubedinefit, uti pauló ante dixi- 
mus, rubra bractea, autcolor aut vitrum a- 
liquod rubro colore tinctum, & fplendens 
fubfternitur. Qui modusnonnullis ideo ca- 
rere fraude putatur , quod vera gemma fci- 
licet colore.non proprio adjuta appareat; 
verumtamen fraus eft, precium gemmz a- 
lienocoloreaugere. Ob hanc impofturam 
famz jacturam fecit gemmarius quidam, 
dum Audolpbum Imperatorem decipere co- , 
n : qu Impofurs 
naretur. Secuzd? dum alia gemma nobiliscz54;:- 

videantur. Bractez ex zre folo, vel zre,au- 
1o & argento ad tenuiffimz chartz fimilitu- | 
dinem malleo cuduntur, deinde poliuntur | 
creta tenuiffima vel argillaIripolitana, & | 
fmiride lapide lzvigantur tam dià,, donec| 
lapidisveftigia in bracteis non ampliusap- | 
pareant. Bracteis preparatis furnus con-| 
ftruitur duplex , fupernus & infernus ; in u- 
triufque parte fuprema foramen eft; In in- 
feriorifurno carbonesaccenfi, & ab omni 
prius fcetida exhalatione exufti induntur, 
bractez veró fuperiori orificio fupraponun- 
tur, aut filis in eofufpenduntur, ut fumum 
fufcipiant, qui byacintbi colore easabfque a- 
liaadditione tingit. Sialiicolores defide- 
Plunis rantur, plumis avium id efficitur: Nam vi- 
fis quooo-. Lidis viridi , caeruleus ceeruleo, ruber rubro, 
dotimgan- & flavus flavo colore bracteam fi furno exu- 
tir Ir vantur, tingent. Sappbiricolor plumisanfe: 
rum coruleis; $maragdi color buxi foliis, 
floccifque panni coccinei habetur. 
In Boémia ubi magna fopaziorum , pfzud- 
adamantum, beryllorumque,coloristamen ex- 
pertium copia reperitur, fola fuppofita bra- 
tea aurea vel argentea in diverfarum gem- 
Suppofita marum apparentiam tranfmutat: Si enim 
ops auream , velauro imbutam bracteam lacca, 
variasge-id eft ; colore rubro exauro trans-lucente, 
g« t5 *i- topazio priusin polyedram figuram adapta- 
à to fübdideris, pulcherrimi coloris RuZizum 
ille tibi exhibebit: $i colore viridi argen- 
team ita imbueris , ut ex argenteo fundo 
tranfluceat, ille tibi amcniffimi coloris 

candicans; utSappbirus alLus, Cryflallus ,To-rum. 
pazius aut pfeudo- Adamas in illius locum fub- 
ftituitur, atque propter colorem, bracteam, 
aliudve corpus (RM. fubftratum , ita 
rubet & radiat , ut à vero Rubinonihil diffe- 
rat.7ertió dum vitri partes due mafticheita 
glutinantur, ut maftiche colore cocci tincta 
perutrumque vitri corpus ita pelluceat, ut 
verus Rubinusvideatur. Horum modorum 
fecundus & tertius ufitatiffimifunt. Verüm 
non adeo difficulter deprehenduntur.Primo 
modo fucati dignofcuntur , quia non exacte 
fcintillant, limam non perferunt, atcolore 
pulchriores veris videntur. Horum fraudem | z,,44 
folent aliqui ad unguem nofcere : Nam fi deci. 
colore rubro caruerit , ac gemmz planicies 
ungui füperponatur, vifuíque ad fuperfi- 
ciem gemmz & unguis dirigatur, candor 
abíque coloreapparebit. Veruntamen gem- 
marii inferiores gemma fuperficies variis 
angulis ita artificiofe fcalpere norunt, ut. 
multiplici fuperficierum in omnem partem 
reflexu,fraus innotefcere perito artificinon 
femper poffit. Propter has fraudes Rubini 
hocfeculonon tanti, quàmolim fiunt. 
Nonnulli Rubinum ementiuntur auri- 
pigmento, quod excoquunt in vafe non ex- 
acté obturaro lento igne: acfruftula vitri 
lateribus adhzrentia ,fed admodum frangi- 
bilia ftatuis cereis adhibent, ut Rubini vi- 
ces, quem exacté referunt, fuppleant. 
PRo- 


