
Cap.1V. PROPOSITIO II 
Margaritarum corfeclio. 
V Ix ob aliam caufam tanto in pretio funt 
margaritz, quàm quod non facil adul- 
terati poffunt. Aurum adulteratur facillime. 
| Gemmz ex vitris duplicatis concinnatzg au- 
roque inclufz ita fallunt oculos , utgemma- 
rii periti, nifi eas eximant, à veris non di- 

Morgan. fcernant. Sola margarita neque corrigi, ne- 
14 difficul- ^ À E 
zer adulie- quealienofuco elegantiorreddi poteft. 'Tra- 
| "UU*.— dittamehn Zinfcboranus Indos, ut margaritas 
|.— nr pulchras reddant, oryzam cum fale contun- 
dere , ac ea mixtura fortiter illas fricare, ita 
fieri pulcherrimas cry ftalli inftar , ac fplen- 
| dorem non amittere. Non mirum itaque 
catenas margaritarum ab heroinis, & fc- 
| minis nobilioribus ,aureis przferri, melius- 
que divitias oftentare, quàm gemmas aut 
aliudquicquam , quod adulterio fucove ob- 
oxium eft. Tradunt variiauthoresratio- 
nes, quomodo margaritz falfz fieri poffint: 
Cone? Nam nonnulliex pulvere concharum , alii 
eet ex creta orbiculosformant , quos poftea ar- 
THII. genteisfoliis obducunt, ac obductos albu- 
mine oyi humectant, ac ficcari finunt, ut 
margarite videantur. Alii funt, qui ex mar- 
gatritarum pulvereconcinnant cum albumi- 
neovi,acpoftea exiccant, verüm pondere 
& colorefacilé mangonium deprehenditur. 
]. Baptilla Portahuncmoduni fcribit : Mar-| 
garite in [acculum unà cum [miridis, pumicis, | 
| Jepie Nfviawr injiciantur , € ex aqua fuL- 
| Jatg manibus trallentur , ufque dum elotas && 
polita cognoveris , dein reficcatasin pollinem | 
redigito. Solvantur limonum [ucco , ac moren- 
tur donec folutas noveris , & pingue quoddam 
olei inflar in humoris fuperficie natare videas, | 
idargenteo cocbleari excipe : pofleapulverem in 
orbes vedigito, manilus, vel typis flylo argenteo 
ac porci fetà perforatas margaritas oleo inungito 
ac éfílo pendentes vitro includito, Solique expo- 
nito; Dum ficcatas videris milii vel hordei fer- 
mento uon falito neque acido involve, ac in furuo 
excoqui finito , auz columbis manducandaipra- 
Letoyvelin latle ficus ,eLuli; 6g prellantes babe- 
Dis. $i aliter placuerit , uli fucco, velfortiaqua 
fuerint diffolute Margarite,clarà lavalis Iym- 
ph, vel diftillata, loti[que manibus ,ue tratlan- 
doforde[cant Gg palleaut , fic laéleo fici fucco, co- 
chlearum aqua ferventi balneo diflillato,aut ovi 
albore glutinalis , perforalis & ficcabis , ar- 
genteà. lavando (emper aquà. && commifcendo. 
Aquam argenti /íc parabis : Forti aqua folu- 
tum fatifcat purgatum argentum, lenibus pruuis 
evolet aqua , tertium relinquendo , mox ab igne 
vas trattum dimittito, deinde fub dio nollu ve. 
HEnques, donec glaciet, & argentum incryflallini 
lapilli [pecie reperies, ritó ablues fontis aquá,ut 
lucidieres confpiciautur, quos vitreo condes vafe 
ac putri fimo folvere finas , quo mergas fatlitios 
uniones (& immorari | finito , && lucidos argenteo 
colore pellucenti reperies. Ha&tenus Porta; 
Modus 
Portz. 

LIB. XIL. DE ARTE VITRIARIA. 
faciunt, quia ex pulvere marparitarum fo- 
|lutarum nunquam ita folidum corpus gra- 
| veque effici, ut ante fuit, poteft ; neque vi- 
|deo cur columbis prius devorandas det. Sed 
irelinquamus unumquemque fuo abundare 
fenfu, ad noflra revertamur. Perfpectus 
mihi alius modus, qui prorfus Naturam i- 
mitatur, deinde etiam modus, quo pacto 
augeri poffint margaritz , fed hzc tanquam 
arcana in alium locum confultó refervanda 
duxi. 
DR OPTIO S TD Oo Php 
Sapphiri confeilio. 
SOler Sapphirus vitro cceruleo inter duos 
Bohemicos Adamantes glutinato , egre- 
igieadulterari. Alii ex vitro maffàm ccru- 
leam in igne conflant, eamque expoliri ju- 
bent, indurant, & imperitis pro Sapphiro 
venditant. Solet idartificium variis modis 
perfici ; Plerumque in mafíam vitream ex 
cryftallo aut filicibusparatam, momentum 
Zapharz injicitur, videlicet drachmz due 
adlibram unam,ac movetur maffa igne can- 
dens, quam optime ferreo unco; Deinde 
exempta particula exploratur , num plus 
Zapharz aut maffie addendum fit, fi jufta 
menfura apparuerit , per fex horas efferve- 
fcere finitur, poftea eximitur,ac Sapphirum 
referens mafía perito fculptori fculpenda ac 
expolienda traditur. Sirité maffa facta fue- 
rit, vix à vero Sapphiro diftingui pfeudo- 
Sapphirus poterit. Qui fictitii funr, plerum- 
que bullulas feu atomos in corpore habent, 
qui propter ignem non zqualiter in maffam 
agentem proveniunt. Ita Boc. 
PROPOSITIO IV. 
Opali zmitatio. 
A Dulterari duplici vitro, vel colore , ut 
aliz gemmz 0pa/us non poteft, Scribit 
tamen 2 Porta ,calcem ftanni in vitrum cry- 
ftallinum excandens inje&am illud obnu- 
bilare & colorare Opali inftar: Sed oportet 
fxpius ex igneeximere, & accommodare, 
fpiritu nitri alembicum vitreum intrinfecus " 
itatingi variis coloribus afferit , ut Opalus 
videatur. Qui modum tingendi fcirecupir, 
legat libellum, quem edidit 4e frifcorum 
Philofopborum vera medicina. 
PROPoOS4TYO VW 
Smaragdi cempofítio. 
(QMnibus feré modis Smaragdi adultera- 
ri poffunt; Nobilior modus fit cry ftal- 
lo, vitro, & filicibus calcinatis & fufis; fi iis 
exigua quantitas minii adjiciatur: ita ego 
przftantes factos vidi. Alii zs uftum in 
tenuiffimum pollinem redactum addunt, 
adjecto croci ferri dimidiato pondere, ac 

ubi multa occurrunt quz afferifcis notari 
ToM. II, 
fex horarum fpatio coquunt , ac vas per fe 
Ppp refri- 

481 
poffent. Hi enim fucandi modi etiamfi non propofe, 
planédifpliceant, non tamen omnino fatis- 
Porta. 
donec quis voti compos fiat. Quercetanus à Q 
us. 
Uercetas 


























































