




68 MUNDI! SUBTERRANEI 
Sedi. 11. quam, enim five cornua , five dentes , uti 
prater fpecificam qualitatem animalibus 
inditam , eam in fe virtutem contra veneua 
continent , ita quoque contra venena , mor- ! 
CAPU 
bofque malignantis nature ceuopportuna 
remedia ab omnibus adhiberi paffim: con- 
ftat. Sed hzc de cornibus foffilibus & fübter- 
raneislocis erutis , dicta fufficiant. 
Huc WE 
(De Lignis & Carbonibia foffilibus. 
ribus fubinde reperiuntur, fub duplici 
differentia confiderantur. Sunt non- 
nulla quz olim ar£ores fuerunt, & facceffu 
temporis vi lapidifice facultatis » faxum 
conver , cujufmodi Anfelmus Boctius in fuo 
de Gemmis & Lapidibus libro, juxta Ando- 
marum fuo tempore ingentem copiam fub 
terra repertam effe, & nullibi non reperiun- 
tur. Vidi in diverfis Italie locis , ingentes 
arborum truucos in lapidem comverfos , tantz 
duritiéi , ut exiis non fecusac ex duriffimis 
filicibus ignis excitaretur ; & non fecusac 
metallum percuffi limpidiffimum fonum 
redderent ; quorum & nonnullas partes Mu- 
feum noftrum exhibet. Habent enim non- 
nulla ligna majorem aliis ad pettificam vim 
recipiendam difpofitionem : uti 4/nus, cujus 
trunci fub aquis, aut terra multo tempore 
tumulati , tandem in ferrez duritiei lapi- 
dem convertuntur , de quibus alibi amplior 
mentio facta eft. Quercus quoque , /Jex , & 
juglans facilà in faxum indurantur , ob ab- 
undantiam falinorum fpirituum , qui in iis 
dominantur : qui vel ad minimum lapidifi- 
c£ facultatisalicubi latentis odorem , exciti 
magneticoque quodam fimilium corporum 
confluxu unitizz faxum indurantur. Sed hzc 
alibi fufius pertractata funt. 
Reperiuntur deinde fübinde in abditis, 
terrz vifceribus J/gwez quedam moles fuh | 
mineralis ma[fg forma , qu neque fuam à ve- | 
getabili natura originem , nifi admodum | 
remote, traxerunt ; fed purum putum Natu-. 
rz opus eft ; qua ficuti in fecundo uteri fui 
receffu & offa & cornua, ita & ligna vege- 
tabilis nature induftriam imitata producit ; 
cujus fignum eft, quod pleraque hujufmodi 
in profundiffimis terrz vifceribus, intra ter- 
ram, ut vocant , virginem , nulla extrin- 
fece reiacceffione pollutam , quove verifi- 
mile fit, nullo unquam tempore arboream | 
fübítantiam penetraffe , reperiantur. Tale | 
lignum eft quod non ita pridem ex Zveémia 
mihi tranfmiffum fuit ,in imis montium re- ; 
ceptaculis , &utidicunt, in virginez terrg 
thalamo repertum; nigri ligniformam opti- 
mé exprimit, fed duritie& pondere id lon- 
Minera li- ge fuperat. Ante viginti circiter annos in 
pn Romano territorio dete&a fuit minera ligni 
quajpar- foflilis , ex quo pulcherrimz cruces , ta- 
1».  bulg menfzque, que Ebeno non cederent, 
confectz , paffim raritatisloco , tum in Ro- 
manis Mufeis , tum noftro fpectanda adhi- 
bentur. 
Cap. VI. ; Igra oftia, quz in fubterraneis viíce- 
Anfelm. 
Boédus, 
Lignum 
fofflena- 
zurale, 
Detexiffe fertur primum hanc fodinam 
Excellentiffimus Dux Ceftus, in Agro 4qua- 
Jfpartano fuz jurifdictioni fubdito , qui uti 
naturalium rerum nullo non tempore , quo 
vixit , indefeffum exploratorem exhibuit, 
ita quoque non deftitit Nature in ligno Mivras 
hoc producendo induftriam ut admirari, ita UE 
& caufam fagaciter indagare ; quod factum za. 
fuit per Eruditifimum virum Francifcum Erancife. 
Stellatum, amicum, dum viveret , fingula. ?*h"e 
rem, qui Ducis nomine de hoc Zgso foffzli 
eximium opufculum edidit, in quo & miros 
lineamentorum in hoc ligno à Natura ex- 
|preffos ductus ad vivum exprimit ; & ubi 
| non infrequenter cum-dicto Sze//ato de his- 
ce conferrem , locumque, ubi minera xy- 
!lotica effe dicebatur, didiciffem , data op- 
portunitate 4guampartam yo milliarium 
intercapedine Roma diffitam , acceffi ; ubi 
conducto viro locorum gnaro, tribus cir- 
citer milliaribus verfus Tudertinam urbem 
progreffi ad pontem rivi cujufdam , cujus 
nomen modo non occurrit , inter exiguam" 
vallem , varios meatus oftendit, quos in- 
greffi, vidimus certum quoddam terrz ge- 
nus , rude admodum, & veluti quibufdam 
arborum corticibus oppido exafperatum ; 
quibusremotis, in terre duriufculz & ne- uter wi- 
Ícioquolzvore fplendentis venam incidi- E 
mus: atquehancajebat, effe terram , ex — 
qua Rome conficerentur pretiofz illz tabu- 
12, dequibus paulo ante diximus. 
Nullum híc arboris aut rami putrefacti 
veftigium , fed terra prorfus videbatur ; quz 
intraterram nonnihil mollior, a&ri tamen 
expofita prorfus in ligneam fubftantiam in- 
durefcit ; ita ut non fecus acaliud quodlibet 
lignum facile fcindi, dolari polirique,ebeni 
adinftarpoffit. Nam varzetate flriarum, nucis 
aut pyri lignum prorfus emulatur ; ita ut pri- 
mafronte vifis hujufmodirite elaboratis ta- 
bulis,nemo facile induci pofsit,utid lignum 
rion effe fibi perfuadeat, eo quod à ligno in 
nulla pen&, quoad extrinfecam faltem for- 
mam,difcrepare videatur;veruntamen tunc 
minerale primum effe credunt , ubi effectus 
fofflibus proprios exerit. Prim? enim aquis Fermaligni 
fuperimpofitz hujufmodi tabulg natitare/4/^. 
nefciunt , fed ftatim fundum petunt ; deinde 
igni applicatz, nullam flammam conci- 
piunt, non fecus ac fi terram ureres aut 
quemcunque czfpitem ; tert? fibris , cete- 
rorum lignorum more, juxta altitudinem 
arboris diftenfis:, quibus nutrimentum at- 
trahere folent, prorfus carent , folummodo 
nefcio 

js 
EE 
