
II4 MUNDI SUBTERRANEI 
Sed. TV. fcriptum , verfus Meridiem nivofi montis | Philofophis peregrinatione atque induftria 
lateribus acclivem : Septentrionem verfus | laboriofi latentem in fundo veritatem ri- 
arvo fe exonerantem alveo in planitiem | mari. Epidemicusille fzculi hujus eft mor- 
ztioris naturz,dequo eademque depriori, bus, itur quà vulgus incedit, non quàeun- 
fert fama communis : illudque additur, tem- | dum eft, & fic alteralterum in idem erro- 
plum hic quondam famofis peregrinationi-|rum przcipitium manuducit. Atque hoc 
" bus nobile conftitiffe, quod nunc demerfum |ipfum in przfenti hoc negotio deteftatur 
nefcio quas ob caufas lateat in fundo. "Tum |Jeanzes Leopoldus Cyfatus Subgrapheus Lucer-J Leopold. 
colum, veluti timens temeritatem noflram | nenfis, patriz totius curiofifsimus oculatis- C5** 
hic quoqueaufuram aliquid , tam horrendo | fimufque fcriptor , qui fo//e 252. libri fui 
murmure, flamma, nimbis, grandineque| Germanico idiomate Lucernz editi arguit 
defzviit, ut per ampliffimam uliginofam- | quendam patriz fuz Hiftoricum plus vulgi 
que montis glabri fuperficiem , medios in- fabulis , quam oculari experientie inniti 
ter imbres receffui canere coacti vià alià | maluiffe. Non tamen omnia quz de monte 
afperà quidem , fed trità domum repetive- | ifto fparguntur inter fabulas recenfeo ;nam 
rimus. De lacubus hifce mirus eft rumor,| Anno r666. montem hunc uno du&ore 
feruntque in Monafferio ad omnes Santlos Or- | comite confcendi , ibidemque non tam la- 
dinis Ciftercienfium aliquot inde milliari- | cum, quàm /acuzam deprehendi, aquá nivali 
bus diffito librum quendam hiftoriarum de | ac pluvia ftagnantem ultra fefquiulnam non 
iifdem affervari. Nunc, Le&or, priufquam | profundam , atram , obfcuram , femperque 
te ad alia deducamus , przfentem fpectes |immotam , quia montium undique fylva- 
« Ichnograpbiam. rumque coronide circumfepta Solis vento- 
Et nunc iter noftrum in Helvetiam pro- | rumque acceffum excludit. Lacunam hanc 
moveamus, uti inacceffis montium clauftris | Senatus Lucernenfis Anno x 594. ad tollen- 
ac rupibus, ita naturgz portentis famofam. | das vulgi fuperftitiones ac fabulas, vel, ut 
Quis enim decantatiffimi montis ac /acus [alii afferunt , ad amoliendas tempeftatum 
Pilati famam non tenui faltem ac obfcuro | caufas mandaverat foffione derivari evacua- 
rumore percepit? Eft ad Lucernam, vetus |rique ; verüm ob loci fitum perpetuamque 
ac inclytum Helvetiorum oppidum, verfus | nivium , imbrium , nebularumque ibidem 
Meridiem mons horrendz altitudinis ac |tanquam in proprio ftabulantium domici- 
molis fcopulofz , per milliaria complura |lio colluviem fruftratentatum eftopus. Ad 
vaftiffimam extendens fupra montes reli. | zempeflates ex injetlo lapide oriri folitas quod 
quos monarchiam , Zrackmont , Mons fra- attinet, non aufim quidquam certi ftatue- 
Mon; Pilati. ctus feu Mons Pilati dictus, velpotiis PZ/ea-| re : Referebant mihi bubulci paftorefque 
?us , quod continuisferé nubibusac nivibus | caprarum , quod, fic inclament lingua Hel- 
infideatur, ferenoque etiam coelo , nubifluo | vetica , Pilat toirfr ufi bin ffatt/ id eft, PzZz- 
contectus pileo urbem lacumque allaben- | ze cgzum tuum ejice , ftatim pluviz tempe- 
tem totamque quaquaverfum circumjacen- | ftatefque fuboriantur. Monftrabant quoque 
tem defpiciat regionem. In dorfo montis | circa lacunam hanc impreffa quzdam in ru- 
hujus referunt omnes lacum effe fundi in- | pibus nefcio qualium veftigia unguium, 
fcrutabilis, naturz admirande , ut fi quisla- | que dicebant demonis effe , qui quotannis 
pide injecto undas ejus quietis amantes | Die Veneris fancta hacvia Pilatum catená 
conturbaverit , fubita indignatione vindi- | ferrea deducat ad lacum, ubi fuo refidere in 
ctam moliatur, pluvias, tonitrua, tempefta- | throno manufque lavare confpiciatur : ac 
tefque horrendas concitando: Sed Muzdus lacum hunc proprium effe Pilati balneum, 
opinionibus regitur, &in iis, queabftrufiora |feuergaftulum , ubi poenasluat , damnatio- 
remotioraque funt ab oculis hominum,|nis. Sedneminem unquam hzc vidiffe cre- 
quemadmodum rarus eft qui multo cum la- |diderim. Etenim Anno 1667. Die Veneris 
bore ac fudore oculatam velit capere expe- |fan&ta rem oculis perluftrare conatusfum ; 
tientiam, ita plerique in fimilibus philautia|verüm circa id anni tempus nemini un- 
ambitioneque abrepti mira jactitant , & af- |quam effepoffibile ob ingentia vitz pericu- 
fingunt fine tufsi mendaces oflentatores, la niviumque altitudinem acglobos nivales 
cum animi fui titillatione geftientes videre | montefque fylvafque fecum devolventes, 
fufpenfos ad fua verba ceteros, obftupefce- | eó penetrare deprehendi ; quemadmodum 
reomnes, intentofque ora tenere. mihi 6.Maji, A".1667. evenit confcendenti 
Atque hinc evenit quod Auctores etiam | montem Arzum in Subfylvania prope Mon- 
non ignobiles de lacu ifto aliifque fimilibus | tem Angelorum ; poftquam enim per horas 
vana fepenumero fabulofifsimaque memo- |tres manibus pedibufque in montem przci- 
riz prodant fumumque vendant pofteritati, |pitem ac quafi perpendicularem ad antrum... 
quod malint cum Diogene Cynico dome- |auriferum perreptare ftuduiffem fummo 
fticos inter parietes, veluti pullifornacibus | cum vitz periculo , jam proximus antro ne- 
JEgyptiacis foti, fcientiarum venatum in|fcio quos tumultus ac voces hominum in- 
otio ac deliciisinertesinftituere vitamque | audivi, cum tamen impoffibile fuerit quem- 
degere cochlearum , quam confueta olim | piam ad aliquot milliaria cei 
em 









