fabierra-. ygenta. Dupliciter autem confiderari pos- 
lere funt : Vel enimconcavas & fcopulofas ter- 
ezperin. rarum regiones cryptafque incolunt, & hi 
vel inopià rerum aut commoditate loci, 
illucfefe contra aéris temporifque injurias 
tutandos receperunt; alii vero vel bellorum 
turbulentis temporibus profligati , intra 
montium vaftiffimas regiones unà cum re- 
bus ad victum neceffariis, concefferunt: ex 
quibus poftea dum exitum non reperirent, 
ibidem remanere coacti funt : ubi & propa- 
gatione factàperpetuó inclufi, ac commo- 
ditate loci ad feminandum arandumque 
terrenum allecti, inevitabile neceffitatis 
legeremanferunt. De illis primó dicam, de 
hifce poftea differemus. 
Civitates fubterraneas Gaffare//us infuo 
de Cryptis toto Orbe celebribus , libro fufe de- 
fcribit : Cujus rei veritatem non credidis- 
fem, nifi ego hujufmodi habitationes tribus 
in locis propriis oculis luftraffem. Cum 
Melitsb-enim Anno i637. Melitz commorarer, 
pinum [d- -ontigit, utquodam die cum Ordinis Hie- 
balitatie. rofolymitani Magiftro Joasze La(cari, in 
villamquandam amoenitate & deliciis re- 
fertam , quod Bufchettum vocant , concede- 
rem : Ubicum denatura & proprietate In- 
fulz variis ratiociniisultro citróque actum 
fuiffet , addidit di&us Magzus Magifler, effe 
in vicino colle habitationem fubterraneam 
hominum fibi. fübditorum , feque defide- 
rare, uteam adirem , luftraremque miram 
hominum in adornandis fubterraneis i- 
ftiufmodi fpecubus,difponendifque habita- 
culis induftriam : & cum nil mihi gratius 
poffe contingere, dicerem , adjuncto mihi 
duce viz cryptarumque perito, habitatio- 
nem acceffi, quam Arabica lingua Indigenis 
Infulz domeftica & familiari 44a AS 






Gaffarellus. 
AM Ghaar KeLir jid eft ,fpeluncam magnam vo- 
cant. Ingreffus itaqueportam principalem 
longelateque patentem, plenam Pominibus 
utriufque fexus, pueris puellifque ruftico- 
rum more veftitis reperi , & tametfi confufe 
interfe habitare viderentut , fingulz tamen 
familiz propria fibi receptacula,feu receffus 
voies fivearte,fivenatura factos poffidebant ; in- 
lr. tta que per alias aliafque cellulas pulchra 
diftributione facta , alimentorum differen- 
tes fpecies conderefolebant ; hic Zelus intra 
rupem incifus,illicpanibus cafeifque collo- 
candis apti /ocuZ , alibi vaccarum, pecorum 
afinorumque /fa£«/a, quin & gallinarum 
aidi comparebant ; non deerant vafa fictilia 
ad aquam cifternarum loco continendam 
fatiscapacia : ceparum allierumque przlon- 

LIB. VIII. DE ANIMALIBUS SUBTERRANEIS, 
CUAUPZU T SBDT, 
Cap. TIT. Alitatioues bominum [ubterraneas füis- 
Su fe, & etiamnum effe, plena funt 
a : ^ n n 
lornines omnium pené Hiftoricorum monu- 
g& catenz, veluti corym2i quidam parietes 
II9 
(De Eiominibus Subterraneis. 
jexornabant ; aderant & forzaces coquendis 
ipanibus opportunz quibusfubterraneis cry- 
ptarum habitaculis /umez perrimasfcopulo- 
rum, acforamina in huncufum ea induftria 
facta, ut nec pluvia, nec ventus facilé iis 
nocere poffet, allabebatur; fornacesquoque 
fuos habebant caminos, neaccenfo igne;fi- 
necamino,fumo per cryptas diffufo fuffoca- 
rentur. Interdiu tum rufticiextracryptam Moresi»- 
laboribus exercebantur, tum neceffaria ad ^ 
vitam fuftentandam in vicinislocis procu- 
rabant, mulieres colo, cafeis faciendis fimi- 
libufque feeminis propriis laboribus difti- 
nebantur: & quoniam /igzis carelant, eorum 
loco excrementis jumentorum ad Solem 
exficcatis ignem fovebant : homines utriuf- 
que fexus przgrandi ftatura , robufti & Ma- 
crobii ad ufque decrepitam ztatem vivere 
dicebantur, & quod mirum eft, foeminz non 
jinvenufte formz. 
Adeó autem cryptarum fuarum defiderio 
tenentur, ut fiquando eos vel vendendi res 
fuas, vel comparandialia neceffaria Meli- 
tam adeundi neceffitas urgeret, ibidem tan- 
quam exilio quodam damnati , vix teneri 
poffe videbantur , quin ftatim expeditis ne- 
gotiis cryptas fuas repeterent, dum ne qui- 
dem unica nocteab iis fefe removeri pate- 
rentur. 
Carnibus vaccarum,pecorum gallinarum 
prorfus abftinebant , utpote quas in lucrum 
tantum venditione factumrefervabant: pa- 
ne, cafeo , lacte , cepis, allio herbifque con- 
tenti. MagzusMagi[ler, ut veritatem ex- 
perimento mihi commonflraret, menfam 
fterni juffit, in qua ex una parte, omnis ge- 
neris carnes, & quicquid tandem ex opiparo 
& magnifico fané prandio fuperfluum fuit 
cupediarum ; ex altera cafeum, cepas, allia, 
caules & pulmenta , quos Maccarones vo- 
cantponi przcepit,vocatofque'Troglodytas 
fuos ; quos ad culinz ferviendum ex cryptis 
accerfiricurárat, menfz affidere juflit: qui 
moxreli&iscarnium deliciis, iifque neta- 
&is quidem, ad cibos illos, quibusaffueve- 
rant, quibufque libenter vefcebantur, con- 
verfi, plenis pugnis & canina quadam avi- 
ditate devorabant. 
Atque hzc pauló fufius defcribenda duxi, 
ut ex iis reliquorum fubterraneorum ho- 
minum indolem Zecfor cognofceret ; ut pro- 
indenon falfa videantur, quz de Troglody- 
tis ad mare Erythrzum infra terram habi- 
tantibus, fané admiratione digniffima fcri- Sclinus. 
bit Soinus , Plinius & Alianus. Husa 
Eft Melite Infula vicina, Gaulos vulgo... 
Gozo nuncupata, in qua fimilem prorfus cry- 25:575 pu- 
ptam bominibus refertam yeperi, qui eodem, ramtur, 
quofuprà memorati, ritu vivunt. In utra- 
| B ^ SA A 
ique Infula,linguà Arabicá purà fine bio 
I ica 
( 
] 
1 
i 




