Sec. TV. horridum hunc fubterraneum meatum un- 
quam ingreffum fuiffe , tandem à vicinis, 
montanorum demunculorum veftigia effe 
intellexiffe ; qui ad fofforum aviditatem ac- 
cendendam talibus veítigiis utplurimum 
fuperftitiofis hominibus illudere foleant. 
Cum non ita pridem quzfiviffem à Magi- 
flris & Przfectis fodinarum metallicarum 
in Hungaria, num fubinde comparerent in 
fodinis dzmunculi fübterranei, quos $3etg. 
titánnefüt , feu pygmzos montanos vocant, 
Damm. fic datis ad meliterisrefponderunt: 7razs- 
pei c atlis temporibus vifi fuerunt tales fpiritus à fos- 
ria. Jori£us, quietiam foffores infugam egerunt , at- 
que extra foffam pepuleruut,aliquando magnum 
zumultum aique rumores excitarunt, plerumque 
quando geri diviti appropinquarunt , omen fimile 
preceffit. Hoc ex relatione Schbapelmanni mi- 
nerarum przfecti in ertengrunbf. V ir fa- 
fectus fodinarum Hungaricarum , ita de iis 
mihi fcribit, 
Yariewda- — Certiffmum eft, fpiritus velfpettra in foffis 
sieh d644- percipi, non folummodo ac fi varios labores pera- 
wh. —— gium, fedetiamfofforibus in[ultant , lapides in 
illos projiciunt, plures etiam ita acriter vexant, 
ut labores (uos vix peragere po[fWint , ficuti tem- 
pore uon itapridem elapfo contigit cuidam foffori 
Schemnuitziano jam fatis funclo,cui nomen Geor- 
gius Egger, quicum folus iu fodina e[fet, fpetira | 
puju[modi fe vidi[Jeteflatus efl; attamen [pius | 
audiuntur, quam videntur ; dum fimile quid con- | 
tingit, plerumque fequitur bonum vel malum ;| 
fafsores quoque fuperflitiofe credunt, fi quis fimi- 
lem [piritum viderit , atque vifionem confeftim | 
revelet ,revelautem brevi moriturum , quorum | 
plura babeutur exempla. Inter cetera contigit | 

S Te : - m | 
lia fociis narravit, fubitanea morte periit ; ad 
majorem confirmationem [unt plures fenes fide 
digni, qui fub fide juramenti & con[cientiz fe- 
queutia effati [unt : 
Aliud Primus , Martinus Lichy mezallurgus dicit, | 
exemplum. quatenus fexdecim annis elapfis, quadam die do- | 
minica de notle in fodina quadam , C bevpicbet- | 
ftolfen vocata, rezrofpiciendo viderit virulum 
flature pueri fex vel oclo annorum, indutum ve- | 
oculis , ex cujus afpettu cum folus effet , non pa-| 
rum territus, ideoque fu(lem tenens , in virulum 
projecit, qui evane[cens ultra non vifus fuit. 
aliud Secundus, Paulus Wetzftein foffor in Cbbet« 
en picberftollen dicit, quatenus viginti quinque 
annis elapfis in quadam fodina Schemuitziana | 


XOU. MUNDI SUBTERRANELI 
Mohrer Erbftollen vocata, die Sablatbi audi- 
verit vebementer laborare , ideoque credendo : 
focios effe, accedens neminem reperit , opinatur 
Jacios fe abfcondiffe , velleque fecum jocari , Iu- 
mine ultra querens acclamatus fuit bis verbis : 
Ba, ba : unde vebementer territus cognofcens- 
que rem mon rette fe babere , coufeflim ex fodina 
afcendit diver[orium petens focios invenit, qui- 
bus narrare cepit, qua fibà acciderint , illi ipfum 
Jlatim tacere ju[serunt , nibilominus [latim de- 
cubuit egrotus trium feptimanarum [patio : fpe- 
cies fcabiei in facie ipft erupit , à quatamen non 
nifi ditlis tribus bebdomadis liberatus , quibus 
exatlis vires recepit. 
Tertius, Chriftianus Muller foffor iz eodem 
Joco affirmat , quod una feptimana [ubfequentz, 
qua ditla contigiffent, idem fibà quoque acciderit, 
cum facius ip[um in fodina reliquiffet , atque fe 
juffiffet diutius ibidem morari, audwiffe fupra 
ne ille peregregius erzardus à Brun , prz- | fe vebementer laborare , idcirco volens fcire, 
quis ibidem laboraret , quereudo ueminem in- 
venit, ad [uum locum rediit ; € iterum laborare 
audivit, denuo iuquireus neminem reperit ; unde 
terrore perculfus ex fodina rece[ft. : cum ver 
fuhera- gerent, quorumtamen nullum cognofcitur veflz- | focius miraretur ,illum tam cito fe fecutum , ille 
narrare cgmpit,qua contigi(fent:focius vero ipfum 
tacere jufsit, nibilominus illum rigor invafit, 
fpatio duarum bebdomadum imbecillis decubuit. 
Ditli viri multoplura narrare po[Jeut , quomodo 
familia fpectra vel pygmai zn foffis varias a- 
iones exerceant , quomodo fur[um && deor- 
Jum vertant omuia , quos tumultus plerunque 
ruing fequi videantur ac ft quidpiam intra aquas 
magno fragore precipitaretur , & quandoruine 
queruntur ne minimum quidem vefligium la- 
Loris velcafus imveuiatur. Hactenus ex rela- 
tione Schemnitziana. Schulziusaddit: Schulzius, 
4 longo tempore elap[o vifus eff pygmaus 
Schemuitzii tale quidpiam , elapfis jam viginti | feu virulus montanus , € non fime caufa vocatur 
antis quidam nomine Simeon Kraufs , qui fumi- | diminutivé virulus , quia admodum eff parvus, 
ficuti ex ejus vefligiis patet ; cum enim terram 
lutofam C9 tenacem tranfeerit , vefligium relin- 
quit puerorum duorum vel trium annorum ve- 
fligio fimile. Lumen quod manu portat , eff fal- 
gentis G9 clari [plendoris, ft bic virulus intrando 
foffas fo[Jores prazcedit , bonam [pem facit divi- 
tiarumCS eris. Hoc Georgius Schultz. 
Virulus montanus feupygmaus non invenitur, 
niftin ditioribus mineris; in mineris cupreis cum 
fle coriacea, pileo lato, magnis atque fulgeutil'us | florerent , quoque vifus fuit. Hoc Philippus 
Bernardus à Prun. Multa fimilia, mihi trans- 
mifit P. 4»dreas Schaffer , qui utinfignem no- 
titiam habetfodinarum Hungaricarum , ita 
quoque curiofe dictorum fpectrorum ratio- 
nem inquifivit. Verum cum jam relatisin 
omnibus congruat, ea non iteranda duxi. 
MUNDI 

