









LIB.TIX. DE VENENIS. 
Cap. TII. cant , nafci conftat, quod incaute fumenti- 
buspoft dira fymptomata excitata mortem 
inferat. 
Omnis — Sijamanimalium regnum exploremus, vi- | 
Eus debimus , nullum five quadrupedum, five 
vermicls volucrium,natatiliumvegenus fpectes, effe, 
£?"?^ quodnon fibi appropriatum vermem gene- 
ret. Hoc pacto equi, afini, canes, feles, leo- 
nes,cervi, & quidquid randem animalium 
eft, vermes generant: excrémenta equorum 
Ícarabzos ; apes boves; cervi Tragelaphos, 
alia animalia zcceocnéd;ss gignunt, in in- 
tercutaneo veró receffu ricinos, cicubos,ti- | 
neas , acoros, pediculos, pulicefque, blat- 
tas, fimiliaqueproducunt. Quamnam cau- 
ke. d equi , galli fini & fues, 
sini c» gii. fam putas , quod equi , gallinz ,a 
lia pulve- j]li pulverum, hi luti dele&entur volutabro? 
ribus dl- vifi quod certis vermibus intercutaneis infe- 
ftentur : pulveris veró acrimonià verminofa 
fubftantia non minus, quàm volutabro de- | 
firuatur ; quod & de czteris animantibus| 
. pulveratricibus intelligas velim. 
Dd Nil dicam hic de umano corpore , cujus 
etiam boni- omnia. interiora vitalis Oeconomiz mem- 
n4 mem/itbra pro idwmabde putredinis ad membra 
D pU ta vermes differentis fpecieigene- 
Car fus 
I 
| 
nenofa ey COfpara 
epis rvant:quorum nonnulli putredinem,quidam | 
epu rodendogangrenam , alii deleteriam quali- 
tatem vitalibus membris inducunt ; adeo 
quidem , ut ab hac verminofa fubftantia ne- 
que cor, neque hepar, neque cerebrum , ne- 
que renes, fplen , vefica & pulmones, ut ni- 
hil de inteftinis, & ftomacho dicam , immu- | 
MCCUMERITCIS fint. Vidi infirmum, quiex nimia pu- | 
vomitu ej. tredinis malitia ragam vivam evomuit. 
CHI Schenkius quoquein fuis Obfervationibus,in | 
' cerebro fcorpiones, in inteftinisferpentes: 
natos fuifferefert. Verum cum hifce plena 
fintomnia Medicorum monumenta ,& nos. 
ea in Scrutinio Pby[ico- Medico depeffe inte- | 
gro libro profecuti fimus, eó Lecforem remit- 
to. Mirantur Medici, curgangrena tam dif- | 
ficilem curam admittat, cujus caufam fi fci- | 
rent , forfan congruis remediis facilé tanto | 
Cwz^"- malo occurrere poffent. Sunt enim vermi- j 
Sedis. culi arfenicali quadam vi imbuti , qui fub 
infenfibili mole vicinas vivz carnis partes 
rodere non ceffant , & rodendo carnes in 
tabum malignitate fua convertunt. 
wuEees. Scripfitnon itapridem 4uguflusHauptman- 
mu... 75 libellum de viva mortis imagine,in quolu- 
xir o. Cülenterdemonftrat , omnes morbos ex pu- 
Auguftus 

129 
nofa fubftantia originem habere, additque, vemibis 
fuiffe in gangrzna exvenerea lue exorta per ?£"fre« 
fmicrofcopium-obfervatos vermes feré in- vifi. 
fenfibiles limacum form, qui intra carnes 
gangrzná infectas non fecus ac vermes in 
cafeo fodicando fufque deque verterent o- 
mnia, &tam velocis generationis , ut unus 
ejufmodi vermiculus chartz impofitus fpa- 
tio, quo pfalmus Miferere recitari poflet; 
quinquaginta alios extra corpus rejecerit : 
qui uti ex fe, & fua natura venenofi funt, ita 
quoque quamcunque carnis vivz particu- 
lam contigerint , infita malignitate in ta- 
bum reducunt. Cur itaque non obftante 
carne viva in gangrenofis refciffa , nihilo- 
minus malum ferpat, caufa eft,quod vel uni- 
cus iftiufmodi vermiculus in viva carnere- 
manens, derepente innumeros alios fimiles 
generet, undehi ferpigine quadam malum 
fine modo propagant ; unde acidiffimis, 
acerrimifque liquoribus ad eos interimen- 
dosopus effe, colligunt. 
Si portó putredinem , quz in variorum " 
animalium cadaveribus elucet , confidere- putrefaBas 
mus , comperiemus, vezenofa animalia , uti expropria 
ferpentes putrefactos ex fua propria putre- n 
dine, veluti ex cinere pheenicem repullu- dw. 
lare, aut fi putredo debiliorem fubierit fer- 
mentationem , in aliquam venenofam her- 
bam transformari : Nam experientia con- 
ftat, in iis locis, foffifque, in quz morticina, 
& variorum animalium cadavera conjiciun- 
tur , ut plurimum omnis generis venenofas 
herbas , uti cicutam , aconitum , napellum, Vivito 
hyofcyamum, afam fztidam, feu cotulam putrefattioz 
nafci , quz ut ex venenofz qualitatis putre- "*"4/ir. 
dine, arfenicali , mercurialique imbuta na- 
Ícuntur,ita quoque confimilis qualitatis her- 
basproducunt. Quod idem in non deleteriis 
herbis contingit ; Siquidem ex putrefacto 
five hominis, five brutorum cadaverum 
fpermate, Satyrion , philtricam, fimilefque 
herbas nafci, quz radicibus, bulbifque , ut & 
floribus, ea membra exprimunt, ex quorum. 
putredine excreverunt, Innumera hoc lo- 
co Naturz myfteria pandere poffem ; Ve- 
rum cum ea aliisin locis innuamus, hic iis 
immorari fupervacaneum duximus. Quo- 
niam igitur nihil feré in rerum natura cor- 
poreum exiftit, quod à maligna qualitate 
prorfusimmune fit ; hinc nafcitur z»fízita 
illa venenorum differentia, quam in fequenti 
capite profequemur. 
"Animalia 
Cicuta ex 
"veneno(g. 
Satyrion 
na[atur ex 
putrefacto 
animalium 
7]0rtuortima 
femine. 
CIA PU TJ 
Cap. YV. 1. 
Quanam 
fervatiode tredine malignante exortos,fuam ex vermi- 
Ot funt vememorum differentia, 
quot funt prime mineralium mi- 
í T differentiz , itatamen,ut 
fint ex mmi- e 3 
wraiba quzdam mineraliaex fe, &fua natura fo- 
wem lumvenenapropriédicantur, & ex hujus- 
moditanquam bafi, & fundamento cetera 
omnia, quibufcum mifcentur, pro combina- 
"TOM. II. 
| 
(De F'enenorum Differentiis. 
tionis ratione plus, aut minus venenofitatis 
acquirant. 
Sunt autem in Subterraneo mineralium 
regno , arfenicum , argentum vivum, five 
Mercurius , Cinnabrium, Arabicé Ufer, 
Calx viva , Gypfum : Rubrica Sinopica, 
Lithargyrium , Cerufía, minium, zrugo, 
R pyrites, 

