
Sect. Y. 
aintimonii 
vis delete- 
fia. 
Éra(tus. 
Smctius. 
Matthiolus. 
Myfios , So- 
138 
mati vim , folum ultima lingug extremitate 
dum guftaret, adeb protinus lingvám in- 
tumuiffe , ut extremis antidotis fubitaneis 
opus fuerit. Experte fueruntfubinde , tefte 
Matt hiolo , fummo fuo malo hujufmodi ve- 
nenum ftultz quzdam mulierculz , quz ut 
colore candido imbuerentur, fublimato ufz; 
loco decoris acquifiti , dentes mox evomue- 
rint , feetore hirco putridiori oluerint , ex 
oculorum nitore in caliginem ceciderint, 
lenem, lzvem mollemque carnem moxin 
vetularum rugofam faciem tranfmutarint, 
imó tetano quafi correptz ftultam vanita- 
tem,non nifi immatura morteredemerint. 
Vidimus jam de/eterios Mercurii fublimati 
effetlus, quorum quidem caza alia non eft 
nifi (alium virulentia,quam corpori fuo com- 
plicatam habet. 
'Tertium venenum eft Sribium five Anti 

monium, quod uti partim ex Arfenico, partim 
ex Mercurio conftitutum eft, ita quoque etfi 
mitius agat ; eo quod variarum rerum mi- 
fcella nonnihil obtundatur ; eofdem tamen 
dictorum mineralium effectus preftat: nam 
violentia,&inimica vi ejusadeo concitatur 
ventriculus, ut non abfque manifefto peri- 
culo, quicquidin eo eft aut adillum affluit, 
exturbare conetur : nam fpecifica quadam 
deleteria viagit, qua Eraflo, $metio , Mat- 
tbioloteftibus, naturam hydrargyri qua fub- 
limati,qua przcipitati vires participat pror- 
fus maleficas, & nocivas, tanto nobis ini- 
micitiores, quanto in majori quantitate 
fumptum fuerit: unde orificio ftomachi ini- 
miciffimum, & prorfuscontrarium, in venas 
raptum , & per corpus diftributum , partes 
reliquas mirum in modum laceffit , vellicat, 
fpiritufque labefactat, & bonos eque, ac ma- 
lignos fuccos indifcreta malitia exturbat. 
Ettametfi effectum fuum medicinalem in non- 
nullis valida purgatione fortiatur , paucos 
tamen effe puto, qui utentes hoc jmedica- 
mento ad primam fenectutem pervenerint. | 
Sed dices, correélum innoxie [umi : Dico, cum 
vis purgatrix proprie in varia perniciofo- 
rum falium mercurialibus fpiritibus fatura- 
torum mifcella confiftat, vel illis per corre- 
&ionem extinctis adhuc operabitur , vel 
non : fi prius , jam eodem femper manen- 
te veneno , eundem femper effectum confe- 
qui neceffe eft : fi pofterius , jam non plus 
aget, quam quilibet alius farinaceus pulvis. 
Patet itaque deleteriz qualitatis in antimo: 
nio latentis ratio. 
Quarto. Ad venenatorum claffem quo- 
zy, Cbal- que revocantür Myffos , Soryos, Cbalcitis feu 
citis vis vi- 
vulenta. 
marchafite fpecies, que quoniam ex vitrio- | 
lo, ceterorumque falium aduftorum multi- 
plici fpecie, nec non ex fulphure , originem, 
fuam fumunt,uti fufe in Septimo Librooften- 
dimus , ita quoque arfenicis fpiritibus re- 
ferta fine manifefto virz periculo intro fu- 
mi non poffunt ; cum primitivorum mine- 

ralium venenorum, fulphuris, mercurii, an- 
MUNDI SUBTERRANEI 
timonii, arfenici , fimiliumque fpiritibus D;fzuif. 
depravata , tot differentes veneni fpecies, Exper. 
quot diverfa mineralia , que ex di&is na- 
Ícuntur, conftituant. 
Quinto. Ex calce v?va , & gypfo , 
conftituitur venenorum fpecies , quz ut 
tum per fe, tum reliquis jam memoratis 
nova Cal ó» 
; £ybff Vire 
lentia. 
mixta funt, ita diverfas quoque venenorum 
fpecies exhibent, quamvis omnes caufti- 
cà quadam , & aduftiva facultate polleant. 
Atque hzc funt , qu de venenorum minera- 
lium caufis & origine premittenda duximus, 
DisQUISITIO IL 
De Venenisplantarum , eorandemque caufis, 
&g unde originem fuam traxerit. 
Suppono primó ex Botanicorum docu- 
mento , f/antas deleteria quadam. próprieta- 
te pollentes , eas przfertim , qug pura ve- 
nena dicuntur , plerumque ex eorum mime- 
ro ejfe , que [ponte nafcentes dicuntur , five, 
quod idem eft, ex putri originem fuam 
trahunt. Experientià fiquidem , uti in Se- 
ptimo Libro , & alibi oftendimus , do&is 
conftat , Terram virginem in loco przcel- 
fo, ad quem femina rerum difficulter per- 
venire poffunt, expofitam , & aqua pura 
fontana irrigatam,cum tempore plantas pa- 
trie communes generare , uti varias grami- 
nis fpecies. Experimentum hujus rei quo- 
que feciffe narrat Porta Jj. 2. Phytoga. c.t. 
his verbis : 
ExPERIMENTUM, 
Quo oftenditur , herbas omnis generis ex 
terra fine przvio femine nafci. 
animalia nafcerentur , eà quod inefl in terra hu- 
midum, zz bumore fpiritus, in univerfum calor, 
ut fint Jovis omnia plena. Ob id abfque praexi- 
flente feminio , [ine ulla bominum opera , ut di- 
verfiterrarum tratlus , fucco , Sole, fitu aliifque 
conftitutionibus diverf [unt ita quoque diver (as 
plantas , drverfifque infignitas qualitatibus pro- 
duxerunt : ejufmodi enim folet e[fe corporis ba- 
Litus, cujufmodi bumores , quibus nutrimur, ta- 
lefque [ucc gignuntur, qualia funt alimenta, qui- 
Bus vefcimur. 1d milà animum fabmovit ifhaus- 
modi experimentum , quod cum e profundiffzmis 
dium fundamentis egeflam humum comvafas- 
fem , ut omnis objecta [eminis [ufpicio tolleretur, 
atque fub dio expofuiffem editiffmis locis ,ue a- 
liunde ventus femina afporta(fet ,non multis poft 
elapfis diebus , à variis terra qualitatibus in di- 
&a terra varia herbarum genera exorta funt. 
Sed Neapolitano folo celoque familiaria : nam 
alia argilla , alia pulvis Neapolitanus , alia con- 
tritus lapillus, veltopbus produxit. Sic unaqu- 
que terra pro fua qualitate ejufdem qualitatis 
berbam produxit ; Topbacea euim terra trifo- 
lium Neapolitanum, ceterae nuncurticas, rubos- 
que, uunc mercuriales fimiliaque quinos 
ta 
Pfe enim femper con[ouum veritati exiftima- 
vi, quod é terra tam plante , quam nonnulla 
Porta, 

