







Cap.V 
DS uibus 
2n0di5 Íet- 
pentes 5o. 
minem in- 
zevimant. 
LIB. Ix. DE 
I. terofque, & nos id in Scrutzuio phyfico-medico | 
de Pefle , multiplici experimentorum de- 
monftratione ratiocinantes. 
Sed ad propofitum nobisfcopum reverta- 
mur. Cum itaque vezezgata animalia, uti Ser- 
VENENIS. 141 
tandam duxi , unde rubetz foffz inclufz, 
perfilum defcendens, pun&uráque inflictà, 
pentes, ex terra putredine nafcantur ut plu- | eam non ftupefecit duntaxas ,fed & penitus 
zimum, que deinde per coitum quoque Ípe- 
ciem propagent,venenum vero nonnullo- 
rumferpentum adeó exitiale fit, ut quidam 
morfu , quemadmodum ferpentes dipfades ; 
nonnullifolo halitu,ut afpides chelidoniz ; 
aliqui fputi evibratione , uti ptyades, ho- 
minem fine falutis remedio interimant; 
exitium exfurgat? Refpondeo, illud ex hu- 
jufmodi putredine originem ducere , quz ex 
venenofis nonnullorum mineralium , quz 
fuprà àdduximus, faculatibus emanat ; ex 
horum enim combinatione , cum certis gle- 
bisterreftribus , calcariis , gypfeis , fulphu- 
reis, terrzque mucofa materia fubacta , pu- 
tredo quzdam refultat, ex cujus fermenta- 
tione Solis, aut Vulcanii calorisvi vermis 
excluditur, qui tandem ferpentem generet, 
ea veneni proprietate pollentem,qua pollet 
ex mineralibus deleteriis combinata putre- 
do,quz tot differentes fpecie ferpentes pro- 
creat , quot differentes habet combinatio- 
num fpecies : Unde confurgit admirabilis 
illa vezeni ad venenum fibi fimile fympathia, | 
Mira [jm. vel ad fibi diffimile antipatbia. Uti enim fer- 
pathia e 
antipatbia 
pens non nifiex eo , unde originem traxit, 
venemrum.aut ex animalculis fimili veneno imbutis | 
vivit, ita quoque illud unice appetit , illud 
maghnetice trahit,tum in nutrimentum,tum 
fui confervationem , ex iis enim conftant, 
quibus aluntur; fi vero putredo ex alia, & 
alia rerum combinatione diverfum , & dia- 
metro differens temperamentum nactum 
fuerit, tum quoquead prius venenum in fer- 
pentibus prorfus antipathicum exfurgit, uti 
in dipfade, & afpide cherfza, qui fe invicem | 
ex venenorum contrarietate , dirifque diffi- 
diisconficiunt,non fecus ac certi minerales 
fücci , & metallicaquzdam corpora feinvi- 
cem confumunt,uti fuo loco docebitur; non 
manifeftis'qualitatibus, fed fpecificis pro- 
prietatibus , vel à tota fubftantia , velàfor- 
ma, veldeniqueà fimilitudine, aut diffimi- 
litudine variorum accidentium dedu&is. 
D siQuU IS PT BORA V. | 
Deantipatbia venenorum , & caufiseorum. 
Item 
Quomodo omnia venenoforum animalium | 
venena remedio effe po[/nt veneno , quod. 
fuderunt , omnia denique venena. fibi fimilia 
venena trahere, ij/que nutriri. 
exanimavit , victoriaque quafi de hofte re- 
portata, per filum in locum, undefe demife- 
'rat, fereftituit. 
Quaritur hujuscaufa? Dico, caufam effe 
diverfttatem veneui utriufque animalis ; cum 
enim venemum Lufonis , vel rubetz prorfus 
terre[lre fit, ex corrupta putredine & viru- 
Meritó quzri poteft , quibus de caufis tantum | lentoterrz muco ortum, arazei veró vene- 
num fit aereum ,fübtile acfpiritu turgidum, 
ex aére five murorum, lignorumque putri- 
dorum poris, rimifque natales fuos ha- 
beant ;hinc fit, ut aranea fpiritibus delete- 
riis, & mineralium fuccis plena haud diffi- 
milegignat venenum , quod mox ubi rube- 
tz corpori immiferit, id pro ea , qua pollet, 
fubtilitate , totum rubetz venenum fui juris 
jam factum , in fuum venenum convertat, 
atque adeo rubetam alienotota diffimilitu- 
dine fubftantiz veneno infectam profter- 
nat. Cum iterum vezenum Lufonis bumido- 
frigidum quoad fenfum fit , non ex primis 
qualitatibus ortum (va//um enim venenum 
frigidum formaliter , fed omnia calida effe, 
fecundum fpecificam quandam proprieta- 
tem à forma promanantem, exiftimo ; alias 
enim calidiffimafrigidiffimum, & frigidiffi- 
ma calidiffimum contra experientiam ex- 
"pugnare poffent ; quod pariter de ficco & 
humido intelligi velim) ; 4razez veró vene- 
mum cum pariter totius fubftantiz diffimili- 
tudine f/ccum , & calidum fit , utpote ex mi- 
nerali deleteriz qualitatis vapore, calci mu- 
rorum, lignorumque fiffura inexiftente ex- 
ortum ; non eft mirum, ex hujus ignea qua- 
dam vi pollentis veneni efficacia, bufonis 
venenum prorfus contrarium confumi , de- 
ftruique. 
Variis id experimentis comprobare pos- 
fem, fi ea aliislocis non refervaffem. Si quis 
acetum , quod radicatum vocant , in aqua li- 
thargyrii przcipitarit, videbit quomodo a- 
qua lithargyriiaceto contrarii, ftatim pro- 
prietatem veneni in lithargyrio latentem 
non duntaxat deflruat , fed prorfus in la- 
&eum colorem omni confumpto veneno 
convertat : fimili prorfus modo in antzpatbia 
venenorum fieri cenfeas. 
Afpides inter & ferpentes Argolicos tan- 
tum odium intercedit, ut Nicander hofce 
data opera ex Argo in ZEgyptum ad afpides 
extinguendas ranflatosreferat. 
Quod & in vegetabilibus cum admira- 
"n * . 19 27. Ius P" " . . 
phun alteri vezeno inimicum , & | tione videreeft: fienim wapellum circa Tax? 
totius fubftantiz diffimilitudine contra- 
rium effe , ufo & araneusfat docent ; quod 
nifi oculis propriis vidiffem , vix ut crede- 
rem , induci potuiffem. Cum enim nefcio 
apudquemauctorem de horum animalium 
venenofz arboris radices plantes, 'Taxum 
napelli virulentia , vel intra unam feptima- 
nam veluti tabo quodam confectam repe- 
ries. Quod enim intervenena,five id in ani- 
malibus , five vegetabilibus confideretur, 
S poten- 

antipathia legiffem , rem experimento ten- D/guif. 
Mira anti- 
araneum ex baculo pendentem cum admo-,ar/ia bu- 
viffem , araneus confpecto hofte, protinusf^* c 
A ATADAi. 
"Antipathia 
Aceti. qo li- 
thargyrii- 
Afpides 
€ Serpentes 
fe invicem 
ánter[iciunt, 
Nicander, 

